Kronik böbrek yetmezliği (Evre 5) tanısıyla hemodiyaliz programında izlenen 13 yaşındaki kız hasta, halsizlik ve çabuk yorulma şikayetleriyle değerlendiriliyor. Hasta düzenli olarak eritropoietin uyarıcı ajan (ESA) tedavisi almaktadır. Fizik muayenede solukluk dışında özellik saptanmıyor. Hastanın laboratuvar tetkikleri aşağıda verilmiştir:
| Parametre | Sonuç | Referans Aralığı |
|---|---|---|
| Hemoglobin | 8.4 g/dL | 11.5-15.5 |
| MCV | 82 fL | 78-95 |
| Ferritin | 580 ng/mL | 30-300 |
| Transferrin Saturasyonu (TSAT) | %16 | %20-50 |
| C-Reaktif Protein (CRP) | 4.8 mg/dL | 0-0.5 |
| PTH | 320 pg/mL | 10-65 |
| Retikülosit | %1.5 | %0.5-2.5 |
Buna göre, bu hastada anemenin derinleşmesi ve tedaviye yanıtsızlığın en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Kronik enflamasyon zemininde hepsidin artışına bağlı fonksiyonel demir eksikliğiCevap
- BGastrointestinal kan kayıplarına bağlı mutlak demir eksikliği
- CSekonder hiperparatiroidizmin indüklediği kemik iliği fibrozisi
- DFosfat bağlayıcı kullanımına bağlı gelişen alüminyum toksisitesi
- EYetersiz beslenmeye bağlı folik asit ve B12 vitamini eksikliği
Cevap
Kronik enflamasyon zemininde hepsidin artışına bağlı fonksiyonel demir eksikliği
Kronik böbrek yetmezliği hastalarında anemi ve ESA direncinin sık bir nedeni 'Fonksiyonel Demir Eksikliği'dir. Bu tabloda, kronik enflamasyon (Yüksek CRP) nedeniyle karaciğerden hepsidin salınımı artar. Hepsidin, demir çıkış kapısı olan ferroportini yıkarak demirin makrofajlarda hapsedilmesine (sekestrasyon) neden olur. Sonuçta laboratuvar bulgusu olarak Ferritin Yüksek (depolar dolu/enflamasyon reaktanı), ancak Transferrin Saturasyonu Düşük (kullanılabilir demir az) saptanır. Bu hasta tipik olarak bu tabloyu yansıtmaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Fonksiyonel Demir Eksikliği ve Hepsidin