Examkin

Soru

Zorluk: OrtaGİS Kan Akımının Düzenlenmesi

İnce bağırsak villuslarında arteriyol ve venüllerin birbirine paralel ve oldukça yakın seyretmesi sonucunda gözlenen "ters akım" (counter-current) mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi fizyolojik olarak doğrudur?

  1. Arteriyel kanın içindeki oksijenin bir kısmının villus ucuna ulaşmadan venüllere difüzyonla geçmesi, mukoza ucunun iskemiye duyarlılığını artırır.Cevap
  2. B
    Sempatik uyarım sonucu gelişen vazodilatasyon, bu mekanizmayı antagonize ederek villus ucundaki oksijen basıncını sistemik seviyeye yükseltir.
  3. C
    Gastrin ve sekretin gibi hormonlar, ters akım mekanizmasını tersine çevirerek villus ucunda hiperoksi oluşmasını sağlar.
  4. D
    Villuslardaki ters akım, sadece aktif besin emilimi sırasında bağırsak lümenine O2O_2 pompalamak için kullanılan aktif bir süreçtir.
  5. E
    Bu mekanizma sayesinde oksijenin tamamı villus ucuna ulaştırılarak yüksek metabolik hıza sahip mukoza hücreleri korunur.

Cevap

İnce bağırsak villuslarındaki ters akım mekanizması, arteriyel oksijenin villus ucuna ulaşmadan venüllere geçmesine (şantlanmasına) neden olur ve bu durum mukoza ucunun iskemik hasara duyarlılığını artırır.
İnce bağırsak villuslarındaki arteriyol ve venüllerin yakınlığı, arteriyel oksijenin yaklaşık %80'inin villus ucuna varmadan doğrudan venöz kana geçmesine neden olur. Normal şartlarda bu durum sorun yaratmasa da, dolaşım şoku gibi kan akımının azaldığı durumlarda villus ucundaki oksijen seviyesi kritik sınırın altına düşer ve mukoza uçlarında nekroz başlar. Bu durum, sindirim sisteminin iskemik hasara neden bu kadar hassas olduğunu açıklayan temel fizyolojik mekanizmadır.

Adım Adım Çözüm

1
Villus vasküler yapısını analiz et.
Arteriyol ve venül, villus içinde birbirine paralel ve çok yakın (mikron düzeyinde) yerleşmiştir.
Ters akım mekanizmasının oluşması için damarların yakınlığı ve akım yönlerinin zıt olması gerekir.
2
Oksijenin difüzyon yolunu belirle.
Oksijen, parsiyel basınç farkı nedeniyle arteriyolden venüle, henüz villus ucuna ulaşmadan doğrudan geçer.
Damarlar arasındaki mesafe çok kısa olduğu için oksijen uca gitmek yerine kestirme yolu tercih eder (şant).
3
Klinik sonucu değerlendir.
Villus ucu, sistemik arteriyel kana göre daha düşük bir PO2P_{O_2} ile beslenir.
Düşük debili durumlarda (şok, hipovolemi) bu şantlanma daha da belirginleşir ve uç kısımlarda hızlıca nekroz gelişir.

Anahtar Kavram

İnce bağırsak villuslarında arteriyel kanın venöz kanla oksijen takası yapması (şantlanma) sonucu mukoza ucunun iskemik hasara en duyarlı bölge haline gelmesi.
Bu soruyu puanla

Konular

GİS Kan Akımının Düzenlenmesi

Bu konudan daha fazla soru