Gastrointestinal sistem (GİS) kan akımının otonomik ve yerel kontrol mekanizmaları ile splanknik dolaşımın fizyolojik özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Şiddetli sempatik uyarım sırasında oluşan vazokonstriksiyon, mukoza tabakasında 'otoregülatuar kaçış' (autoregulatory escape) sayesinde muskularis tabakasına göre daha hızlı şekilde normale dönme eğilimi gösterir.Cevap
- BOtoregülatuar kaçış fenomeni, uzun süreli sempatik uyarım altında damar düz kasındaki -adrenerjik reseptörlerin duyarsızlaşması ve norepinefrinin reseptörlerine bağlanmaya başlamasıyla gerçekleşir.
- CVilluslardaki ters akım (counter-current) mekanizması, düşük kan akımı hızlarında oksijenin arteriyolden venüle difüzyonunu (şant) azaltarak villus uçlarını iskemik nekrozdan koruyan fizyolojik bir adaptasyondur.
- DParasempatik (vagal) uyarım, bağırsak damar duvarındaki muskarinik reseptörler üzerinden doğrudan ve güçlü bir vazodilatasyon oluşturarak postprandiyal hipereminin temel başlatıcısı olarak görev yapar.
- EBeslenme sonrası (postprandiyal) dönemde salınan Gastrin ve Sekretin hormonları, splanknik arteriyollerde doğrudan vazokonstriksiyon yaparak kanı emilimin en yoğun olduğu mukoza yüzeylerine yönlendirir.
Cevap
Şiddetli sempatik uyarım sırasında oluşan vazokonstriksiyonun, mukoza tabakasında 'otoregülatuar kaçış' sayesinde muskularis tabakasına göre daha hızlı normale dönmesi doğru ifadedir.
Şiddetli sempatik stimülasyon sırasında GİS kan akımı başlangıçta %10-20 seviyelerine kadar düşebilir. Ancak mukoza tabakası yüksek metabolik hızı nedeniyle daha fazla vazodilatör metabolit (adenozin, , potasyum) üretir. Bu faktörler sempatik vazokonstriksiyonu kırarak kan akımını mukoza lehine normale döndürmeye başlar (otoregülatuar kaçış). Bu sırada muskularis tabakasındaki kan akımı düşük kalmaya devam edebilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Otoregülatuar kaçış mekanizmasında metabolik faktörlerin sempatik vazokonstriksiyona baskın gelmesi ve bu durumun mukoza tabakasında daha belirgin olması.