Soru

Zorluk: KolayTarama Programları

Türkiye'de yürütülen Ulusal Yenidoğan Tarama Programı (NTP) kapsamında, fenilketonüri ve diğer metabolik hastalıkların tespiti amacıyla bebekten ilk topuk kanı örneğinin alınması için en uygun zamanlama aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Bebek yeterli süre beslendikten sonra, ideal olarak doğumdan sonraki 48-72. saatler arasıCevap
  2. B
    Doğumdan hemen sonra, henüz beslenmeye başlamadan önce
  3. C
    Beslenme durumuna bakılmaksızın doğumdan sonraki ilk 12 saat içinde
  4. D
    Doğumdan sonraki 15. günde yapılacak ilk sağlam çocuk kontrolünde
  5. E
    Sadece bebekte emme güçlüğü veya sarılık gibi klinik bulgular geliştiğinde

Cevap

Bebek yeterli süre beslendikten sonra, ideal olarak doğumdan sonraki 48-72. saatler arası topuk kanı alınmalıdır.
Doğru seçenek olan 'Bebek yeterli süre beslendikten sonra, ideal olarak doğumdan sonraki 48-72. saatler arası' ifadesi, ulusal protokollerle uyumludur. Fenilalanin gibi amino asitlerin kanda ölçülebilir seviyeye ulaşması için bebeğin protein içeren gıdalarla (anne sütü veya mama) beslenmesi ve üzerinden en az 24 saat geçmesi gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Tarama programının amacını belirle
Yenidoğan döneminde belirti vermeyen metabolik hastalıkları erken evrede yakalamak.
Erken tanı, fenilketonüri gibi hastalıklarda zeka geriliğini önlemek için kritiktir.
2
Metabolik süreçleri değerlendir
Özellikle fenilketonüri taraması için bebeğin protein (amino asit) alması ve bu maddelerin kanda birikecek kadar zaman geçmesi şarttır.
Doğum anında bebek kanda anneden geçen dengeye sahiptir, kendi metabolik bozukluğu ancak beslenince ortaya çıkar.
3
Ulusal protokolü uygula
İdeal zamanın 48-72. saatler olduğu, ancak taburculuk zorunluysa ilk 24 saatte de alınabileceği (fakat tekrarlanması gerektiği) bilinmelidir.
En yüksek duyarlılık için beslenme sonrası 2. veya 3. gün tercih edilir.

Anahtar Kavram

Yenidoğan Tarama Programı Zamanlaması

İpuçları

1
Bebeğin beslenmiş olması metabolik tarama sonuçlarının doğruluğunu nasıl etkiler?
2
Fenilketonüri taramasında kullanılan topuk kanı, amino asit metabolizmasını ölçer. Amino asitlerin kaynağı nedir?

Daha Fazla Pratik

Yenidoğan tarama programına en son eklenen hastalıkları (örneğin SMA) ve ikinci kez topuk kanı alınması gereken durumları inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla