57 yaşında erkek hasta, son haftalarda giderek artan sarılık ve belirgin iştahsızlık şikayetiyle genel cerrahi polikliniğine başvuruyor. Yapılan fizik muayenede ağrısız, gergin ve palpabl safra kesesi (Courvoisier belirtisi) saptanıyor. Bilgisayarlı tomografide (BT) pankreas başında çaplı kitle izleniyor. Bu hastada cerrahi planlama öncesinde yapılan rezektabilite değerlendirmesinde, aşağıdakilerden hangisi 'rezeke edilemez' (unresectable) hastalık kriteri olarak kabul edilir?
- Çölyak aks veya süperior mezenterik arterin (SMA) 'den fazla tümöral sarılımıCevap
- BSüperior mezenterik venin (SMV) rekonstrüksiyona izin verecek şekilde segmenter tutulumu
- CTümör belirteci olan CA 19-9 düzeyinin üzerinde saptanması
- DKitleye bağlı olarak ana safra kanalı ve pankreas kanalında eş zamanlı dilatasyon (Çift kanal işareti)
- ETümörün pankreas başı yerleşimli olup duodenum ikinci kıtasına invazyon yapması
Cevap
Çölyak aks veya süperior mezenterik arterin (SMA) 'den fazla tümöral sarılımı, pankreas kanserinde rezeke edilemezlik kriteridir.
Pankreas başı kanserinde rezektabilite, tümörün çevre vasküler yapılarla olan ilişkisine göre belirlenir. NCCN ve genel cerrahi otoritelerine göre; superior mezenterik arter (SMA), çölyak aks veya common hepatik arterin tümör tarafından 'den fazla çevrelenmesi (encasement), cerrahi sınırın temiz (R0) elde edilemeyeceğini gösteren mutlak bir rezeke edilemezlik kriteridir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Pankreas adenokarsinomunda vasküler rezektabilite kriterleri; arteriyel yapıların (SMA, Çölyak aks) 'den fazla sarılımı cerrahiyi (rezeksiyonu) imkansız kılar.
İpuçları
1
Cerrahi rezeksiyon (Whipple) kararında en önemli belirleyici faktör tümörün damarlarla olan ilişkisidir.
2
Arteriyel sarılım ile venöz tutulum arasındaki farkı düşünün; hangisi cerrahi teknikle (greft vb.) daha kolay çözülebilir?
3
SMA ve Çölyak aks gibi arterlerin tümör tarafından yarıdan fazla () sarılması, tümörün bu damarların duvarını invaze ettiğini ve güvenli rezeksiyonun yapılamayacağını gösterir.
Daha Fazla Pratik
Whipple operasyonu sonrası en sık görülen morbidite nedenleri (örneğin pankreatik fistül) ve Whipple operasyonunun sınırlarını öğrenmek için 'periampüller bölge tümörleri' tablosuna göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s