X-bağlı hipofosfatemi (XLH) ve tümör kaynaklı osteomalazi (TIO) gibi hipofosfatemik hastal… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

X-bağlı hipofosfatemi ( $XLH$ ) ve tümör kaynaklı osteomalazi ( $TIO$ ) gibi hipofosfatemik hastalıkların tedavisinde kullanılan, fibroblast büyüme faktörü-23 ( $FGF-23$ ) aktivitesini hedefleyerek nötralize eden hümanize monoklonal antikor (burosumab) tedavisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A
Serum $1,25$ -dihidroksivitamin D [ $1,25(OH)_2D$ ] düzeylerinde belirgin azalmaya neden olur.
B
Böbreklerden idrarla fosfat atılımını (fraksiyonel fosfat ekskresyonu) artırarak serum fosfatını düşürür.
Proksimal tübül epiteli lümen yüzeyindeki sodyum-fosfat kotransportörlerinin ( $NaPi-2a$ ve $NaPi-2c$ ) ekspresyonunda artışa yol açar.Cevap
D
Vitamin D katabolizmasından sorumlu olan renal $24-hidroksilaz$ ( $CYP24A1$ ) enzim aktivitesini uyarır.
E
Paratiroid bezlerindeki kalsiyum duyarlı reseptörlerin ( $CaSR$ ) duyarlılığını artırarak paratiroid hormonu salgılanmasını doğrudan baskılar.

Cevap

Burosumab, fibroblast büyüme faktörü-23 (

FGF-23

) aktivitesini nötralize ederek proksimal tübüllerdeki sodyum-fosfat kotransportörlerinin (

NaPi-2a/2c

) ekspresyonunu artırır ve fosfat geri emilimini sağlar.

Doğru olan seçenek, burosumab'ın proksimal tübül epiteli lümen yüzeyindeki sodyum-fosfat kotransportörlerinin (

NaPi-2a

NaPi-2c

) ekspresyonunda artışa yol açtığını belirtmektedir.

FGF-23

normalde bu transportörleri baskılayarak fosfatüriye neden olur; burosumab ise bu baskıyı ortadan kaldırarak fosfatın geri emilmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

İlacın tanımlanması ve hedefinin belirlenmesi

Burosumab,

FGF-23

molekülüne bağlanan ve onu nötralize eden bir monoklonal antikordur.

Hipofosfatemik hastalıklarda patolojik olarak artmış olan

FGF-23

etkisini kırmak için kullanılır.

FGF-23

fizyolojisinin analizi

FGF-23

, böbreklerden fosfat atılımını artırır ve aktif vitamin D sentezini (

1,25(OH)_2D

) baskılar.

Normalde sodyum-fosfat kotransportörlerini (

NaPi

) inhibe ederek ve

1

-alfa-hidroksilazı baskılayarak bu etkiyi gösterir.

Burosumab etkisinin mekanizmaya uygulanması

Burosumab ile

FGF-23

inhibe edildiğinde,

NaPi-2a/2c

ekspresyonu artar, fosfat geri emilimi yükselir ve

1,25(OH)_2D

düzeyleri artar.

Antikor tedavisi,

FGF-23

'ün hedef organlardaki tüm baskılayıcı etkilerini tersine çevirir.

Anahtar Kavram

Burosumab'ın FGF-23/NaPi/Vitamin D eksenindeki nötralizan etkisi

Daha Fazla Pratik

Burosumab'ın kullanım endikasyonlarını ve yan etki profili (hiperfosfatemi riski) gözden geçirilmelidir.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru