Gastrointestinal sistem (GİS) kan akımının kontrolünde, şiddetli sempatik uyarım başlangıçta güçlü bir vazokonstriksiyon oluşturmasına rağmen, bu uyarım devam ederken kan akımının birkaç dakika içinde normale yakın seviyelere dönmesi "otoregülatuar kaçış" (autoregulatory escape) olarak tanımlanır. Bu fenomenin altında yatan fizyolojik süreçlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Sempatik vazokonstriksiyona bağlı gelişen lokal doku hipoksisi ve adenozin gibi vazodilatör metabolitlerin birikimi, sempatik vazokonstriktör etkiyi baskılayarak kan akımını artırır.Cevap
- BSürekli sempatik uyarım sırasında düz kas hücrelerindeki -adrenerjik reseptörlerin hızlı down-regülasyonu sonucu otonomik yanıtsızlık gelişir.
- CArtan sempatik tonusa yanıt olarak vagus siniri üzerinden muskarinik reseptörler aracılığıyla tetiklenen refleks vazodilatasyon akımı normale döndürür.
- Dİskemiye yanıt olarak salgılanan kolesistokinin (CCK) ve sekretin, GİS arteriyollerinde direkt vazokonstriktör etki yaparak doku perfüzyonunu stabilize eder.
- EVilluslardaki ters akım (counter-current) mekanizması, sempatik uyarım sırasında kan akım hızını artırarak doku oksijenlenmesini korumaya odaklanır.
Cevap
Sürekli sempatik vazokonstriksiyon sonucu oluşan lokal doku hipoksisi ve adenozin gibi vazodilatör metabolitlerin birikimi, sempatik vazokonstriktör etkiyi baskılayarak kan akımını artıran temel mekanizmadır.
Otoregülatuar kaçış, splanknik dolaşımın şiddetli sempatik vazokonstriksiyona karşı geliştirdiği koruyucu bir mekanizmadır. Başlangıçtaki vazokonstriksiyon dokuda iskemi ve hipoksi yaratarak adenozin, , ve laktat gibi vazodilatör metabolitlerin birikmesine yol açar. Bu maddeler damar düz kasını doğrudan gevşeterek sempatik vazokonstriktör etkiyi kırar ve kan akımının normale dönmesini sağlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Splanknik dolaşımda sempatik vazokonstriksiyon, lokal metabolik faktörler (adenozin, hipoksi) tarafından baskılanarak doku iskemisi önlenir (Otoregülatuar Kaçış).
Daha Fazla Pratik
Şok durumlarında splanknik vazokonstriksiyonun gastrointestinal mukoza bütünlüğüne etkilerini ve bu süreçte 'villus ters akım mekanizmasının' rolünü inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s