Soru

Zorluk: Çok zorTarama Programları

Türkiye’de uygulanan Ulusal Yenidoğan Tarama Programı (NTP) kapsamında; numune alma zamanı, laboratuvar eşik değerleri ve özel klinik durumlardaki (prematürite, ilaç kullanımı, transfüzyon vb.) yönetim ilkeleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlış bir uygulamadır?

  1. A
    Kan değişimi (exchange transfüzyon) yapılacak olan bebeklerde, donör kanındaki enzimler nedeniyle biyotinidaz sonucunun yanlış negatif çıkmasını önlemek için işlemden önce numune alınmalıdır.
  2. B
    37.37. gebelik haftasından önce veya 25002500 gramgram ın altında doğan bebeklerde, tiroid ve metabolik aksların matürasyon süreci nedeniyle postnatal 1014.10-14. günlerde numune tekrarlanmalıdır.
  3. Kistik fibrozis taramasında ilk topuk kanı örneğinde İRT (immünreaktif tripsinojen) düzeyi 9090 ng/mlng/ml üzerinde saptanan bir term bebekte, tanı için beklemeksizin ter testi istenmelidir.Cevap
  4. D
    Dopamin infüzyonu veya glukokortikoid tedavisi alan kritik hasta yenidoğanlarda, TSH baskılanması riski nedeniyle klinik stabilizasyon sağlandığında veya 2.2. haftada numune tekrarlanmalıdır.
  5. E
    Tarama kartındaki kan lekeleri oda ısısında, direkt güneş ışığı ve nemden korunarak yatay bir düzlemde en az 33 saatsaat kurutulmalıdır.

Cevap

Kistik fibrozis taramasında ilk İRT düzeyi yüksek saptanan bebeklerde doğrudan ter testi istenmesi yanlış bir uygulamadır; protokol gereği ikinci bir İRT ölçümü yapılmalıdır.
Türkiye’deki Kistik Fibrozis tarama protokolü 'İRT-İRT-Ter Testi' basamaklarını izler. İlk topuk kanında İRT düzeyi 9090 ng/mlng/ml üzerinde saptanan bir bebekte, tanısal kesinlik sağlamak ve geçici yükselmeleri ayırt etmek için postnatal 714.7-14. günlerde ikinci bir İRT örneği alınması zorunludur. Doğrudan ter testi istenmesi, ulusal tarama algoritmasına aykırı bir uygulamadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kistik fibrozis tarama algoritmasının ilk basamağını değerlendir.
Doğumdan sonraki ilk 487248-72 saatte alınan kanda İRT (İmmünreaktif Tripsinojen) bakılır.
İRT, pankreatik kanal tıkanıklığı nedeniyle dolaşıma salınan bir öncü enzimdir.
2
İlk İRT pozitiflik eşiğini kontrol et.
Eğer ilk İRT düzeyi 90\geq 90 ng/mlng/ml ise sonuç pozitif kabul edilir.
Bu değer, riskli popülasyonu belirlemek için kullanılan ulusal eşik değerdir.
3
Pozitif saptanan vakalarda bir sonraki adımın ne olması gerektiğini belirle.
Bebek postnatal 714.7-14. günlerde ikinci bir topuk kanı (2. İRT) için çağrılmalıdır.
İRT yüksekliği stres, prematürite veya hipoksiye bağlı geçici olabilir; ikinci ölçüm yalancı pozitifliği azaltır.
4
Ter testinin hangi aşamada yapıldığını doğrula.
Ancak ikinci İRT düzeyi de 70\geq 70 ng/mlng/ml ise bebek ter testine yönlendirilir.
Ter testi tanısal bir testtir ve tarama algoritmasının en sonunda, şüpheli vakaları doğrulamak için kullanılır.

Anahtar Kavram

Ulusal Yenidoğan Tarama Programı'nda Kistik Fibrozis Algoritması (İRT-İRT-Ter Testi)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla