Vücut kalsiyum ve fosfat dengesinin korunmasında paratiroid hormon (PTH), kalsitriol () ve kalsitonin arasındaki karmaşık etkileşimler hem kemik dokusundaki hücresel sinyal yolaklarını hem de renal tübüler transport mekanizmalarını kapsar. Bu hormonların fizyolojik etkileri ve birbirlerinin sentez süreçleri üzerindeki regülasyon mekanizmaları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Paratiroid hormon, osteoblastlar üzerindeki reseptörlerine bağlanarak RANKL (Receptor Activator of Nuclear Factor kappa-B Ligand) ekspresyonunu artırırken, osteoprotegerin (OPG) salgısını baskılayarak osteoklastik aktiviteyi dolaylı yoldan uyarır.Cevap
- BKalsitonin, plazma kalsiyum seviyeleri fizyolojik sınırların üzerine çıktığında böbrek proksimal tübüllerinde enzim aktivitesini doğrudan stimüle ederek PTH etkisine sinerjik bir destek sağlar.
- CKronik böbrek yetmezliğinde gelişen hiperfosfatemi, paratiroid bezindeki kalsiyum duyarlı reseptörleri (CaSR) doğrudan uyararak PTH salgısını inhibe eder ve bu durum sekonder hipoparatiroidizmin temel nedenidir.
- DAktif D vitamini (), intestinal epitelyumda kalsiyum bağlayıcı protein (kalbindin) sentezini genetik düzeyde baskılayarak kalsiyumun lümenden hücre içine pasif difüzyonunu engeller.
- EParatiroid hormon, distal kıvrımlı tübülde yer alan epitelyal kalsiyum kanallarını () inhibe ederek kalsiyumun idrarla atılımını artırır ve kalsiyum dengesini negatif yönde düzenler.
Cevap
Paratiroid hormonun osteoblastlar üzerinden RANKL ekspresyonunu artırıp OPG'yi baskılayarak osteoklastik aktiviteyi dolaylı uyarır.
Paratiroid hormon (PTH), kemik yıkımını gerçekleştiren osteoklast hücreleri üzerinde doğrudan reseptöre sahip değildir. Bunun yerine osteoblastlara bağlanarak yüzeylerinde RANKL ekspresyonunu artırır ve RANKL'a bağlanarak onu etkisiz hale getiren 'tuzak reseptör' osteoprotegerin (OPG) salgısını azaltır. Bu durum, RANKL'ın osteoklast öncüllerindeki RANK reseptörlerine bağlanmasını ve olgun, aktif osteoklastların oluşmasını sağlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
PTH-Osteoblast-Osteoklast Aksı (RANKL/OPG Mekanizması)