yaşında kadın hasta, son aydır devam eden kanlı ishal ve mukuslu dışkılama şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan kolonoskopisinde rektumdan başlayıp transvers kolona kadar devamlılık gösteren mukoza ödemi, vasküler patern kaybı ve frajilite saptanarak "ülseratif kolit" tanısı konuluyor. Remisyon sağlanan hastanın idame tedavisinde azatioprin ( ) başlanıyor. Tedavinin . haftasında hastada derin nötropeni ( : ) ve yaygın alopesi gelişiyor. Tedavi öncesi bakılan tiyopürin metiltransferaz () genotipi ve enzim aktivitesinin normal olduğu bilindiğine göre, bu hasta ve klinik durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Gelişen nötropeni ve alopesiden sorumlu olması en muhtemel genetik faktör ( ) varyantıdır.Cevap
- BSigara kullanımı bu hastada hastalık aktivitesini ve atak sıklığını artıran en önemli çevresel faktördür.
- CBiyopside mukoza ve submukoza ile sınırlı inflamasyon yerine transmural tutulum saptanması tanıyı destekler.
- DEşlik eden sakroiliit varlığında, sakroiliit aktivitesinin bağırsak hastalığının tedavisi ile paralel seyretmesi beklenir.
- ETedavi öncesi enzim aktivitesinin normal olması, tiyopürine bağlı hematolojik toksisite riskini tamamen ekarte eder.
Cevap
Gelişen nötropeni ve alopesiden sorumlu olması en muhtemel genetik faktör NUDT15 varyantıdır.
Tiyopürin (azatioprin/6-merkaptopürin) tedavisinde TPMT enzim aktivitesi normal olsa bile, NUDT15 varyantı olan hastalarda tedavinin erken evrelerinde (ilk birkaç ay) derin nötropeni ve yaygın alopesi (saç dökülmesi) gelişebilir. NUDT15, sitotoksik olan 6-thioguanine triphosphate'ı inaktif hale getiren bir enzimdir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İBH'da Tiyopürin Toksisitesi ve NUDT15 Polimorfizmi