Soru

Zorluk: Zorİnflamatuar Bağırsak Hastalıkları

3131 yaşında erkek hasta, 88 yıldır Crohn hastalığı tanısıyla takip edilmektedir. Hastanın öyküsünden terminal ileum tutulumu nedeniyle 22 yıl önce 4040 cm'lik bir ince bağırsak rezeksiyonu yapıldığı öğreniliyor. Son 11 haftadır sağ yan ağrısı ve hematüri şikayetleri olan hastanın yapılan üriner sistem ultrasonografisinde sağ böbrek pelvisinde 88 mm çapında taş saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum kalsiyum ve parathormon düzeyleri normal sınırlarda saptanırken, idrar analizinde kalsiyum oksalat kristalleri izleniyor. Bu hastada nefrolitiazis gelişimine yol açan temel patofizyolojik düzenek aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kolonda emilemeyen safra asitlerinin oksalat sekresyonunu doğrudan stimüle etmesi
  2. Diyetteki kalsiyumun lümendeki emilemeyen yağ asitlerine bağlanması sonucu serbest kalan oksalatın kolonik emiliminin artmasıCevap
  3. C
    Terminal ileal rezeksiyon nedeniyle diyetteki oksalatın aktif transport mekanizmasıyla kontrolsüz emilmesi
  4. D
    Kronik inflamatuar süreçte gelişen hipositratürinin üriner kalsiyum çökmesini kolaylaştırması
  5. E
    D vitamini malabsorbsiyonuna sekonder gelişen hiperkalsiürinin taş oluşumunu tetiklemesi

Cevap

Diyetteki kalsiyumun lümendeki emilemeyen yağ asitlerine bağlanması sonucu serbest kalan oksalatın kolonik emiliminin artması
Crohn hastalarında terminal ileum rezeksiyonu veya şiddetli ileal tutulum sonucu safra asidi havuzu azalır ve yağ malabsorbsiyonu (steatore) gelişir. Lümende emilemeyen yağ asitleri, normalde oksalatı bağlayarak atılmasını sağlayan kalsiyumu kendilerine bağlar (sabunlaşma). Serbest kalan oksalat çözünür hale gelir ve kolon mukozasından aşırı miktarda emilerek idrara geçer. Bu durum 'enterik hiperoksalüri' olarak adlandırılır ve kalsiyum oksalat taşlarına yol açar. Bu komplikasyonun gelişmesi için kolonu sağlam (intakt) olması şarttır; çünkü emilim kolondan gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastadaki anatomik ve klinik durumu değerlendir
Terminal ileum rezeksiyonu yapılmış Crohn hastasında sağ yan ağrısı ve kalsiyum oksalat taşı saptandı.
İleal rezeksiyon safra asidi ve yağ emilimini bozar, bu da metabolik komplikasyonlara zemin hazırlar.
2
Bağırsak lümenindeki biyokimyasal etkileşimi analiz et
Emilemeyen yağ asitleri, lümende bulunan kalsiyum (Ca2+Ca^{2+}) iyonlarını bağlayarak kalsiyum sabunları oluşturur.
Kalsiyumun yağ asitlerine ilgisi, oksalata olan ilgisinden daha fazladır.
3
Oksalatın akıbetini belirle
Normalde kalsiyuma bağlanarak dışkıyla atılan oksalat (C2O42C_2O_4^{2-}), kalsiyumun 'çalınması' nedeniyle serbest ve çözünür formda kalır.
Serbest oksalat formu kolon mukozasından pasif olarak emilebilir.
4
Nefrolojik sonucu tanımla
Kolondan emilen aşırı oksalat idrarla atılır (enterik hiperoksalüri) ve burada kalsiyumla birleşerek taş oluşturur.
Üriner sistemde artan oksalat konsantrasyonu kristalizasyon için temel itici güçtür.

Anahtar Kavram

Enterik Hiperoksalüri Mekanizması

Alternatif Yöntem

Hastada kolestiramin kullanımı, lümendeki oksalatı bağlayarak emilimini azaltabilir ve taş oluşum riskini düşürebilir. Ayrıca bu mekanizmanın çalışması için kolonu rezeke edilmiş (total kolektomi yapılmış) hastalarda enterik hiperoksalüri gelişmeyeceği hatırlanmalıdır.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla