Soru

Zorluk: Çok zorİnflamatuar Bağırsak Hastalıkları

3838 yaşında kadın hasta, 55 yıl önce "pankolit" tutulumlu ülseratif kolit tanısı almıştır. Son kontrollerinde alkalen fosfataz (ALPALP) ve gama-glutamil transferaz (GGTGGT) düzeylerinde belirgin yükseklik saptanması üzerine yapılan manyetik rezonans kolanjiyopankreatografi (MRCPMRCP) incelemesinde safra yollarında segmenter daralmalar ve genişlemelerle karakterize "tespih tanesi" görünümü izlenerek primer sklerozan kolanjit (PSKPSK) tanısı kesinleşmiştir. Hastanın gastrointestinal semptomları şu an için kontrol altındadır.

Bu hastada kolorektal kanser (KRKKRK) risk yönetimi ve sürveyansı için izlenmesi gereken en uygun strateji aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Ülseratif kolit tanısından 88-1010 yıl sonra taramaya başlanmalı ve 11-22 yıl aralıklarla kolonoskopik takip yapılmalıdır.
  2. Primer sklerozan kolanjit tanısı konulduğu andan itibaren yıllık kolonoskopik sürveyans programına alınmalıdır.Cevap
  3. C
    Sadece gastrointestinal semptomların (kanlı ishal, karın ağrısı) nüks ettiği dönemlerde sürveyans amaçlı kolonoskopi planlanmalıdır.
  4. D
    Pankolitik tutulumu olduğu için kanser riski düşüktür; bu nedenle 5050 yaşından itibaren standart tarama programına geçilmelidir.
  5. E
    Primer sklerozan kolanjit varlığı sadece kolanjiyokanser riskini artırır, kolorektal kanser sürveyans protokolünde değişikliğe neden olmaz.

Cevap

Primer sklerozan kolanjit tanısı konulduğu andan itibaren yıllık kolonoskopik sürveyans programına alınmalıdır.
İnflamatuar bağırsak hastalığı (özellikle ülseratif kolit) olan bir hastada primer sklerozan kolanjit (PSK) saptandığında, kolorektal kanser riski hastalığın başlangıç süresinden bağımsız olarak artar. Bu nedenle, standart hastalarda uygulanan 8-10. yılda taramaya başlama kuralı bu hasta grubunda geçerli değildir; PSK tanısı konulur konulmaz sürveyans kolonoskopisi yapılmalı ve sonrasında yıllık olarak devam edilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik verilerin analizi
Hastada pankolit tutulumlu ülseratif kolit (ÜK) ve yeni tanı konulmuş primer sklerozan kolanjit (PSK) mevcuttur.
İBH hastalarında karaciğer enzim yüksekliği durumunda PSK tanısı dışlanmalıdır; MRCP bulguları tanıyı kesinleştirmiştir.
2
Kanser risk faktörlerinin değerlendirilmesi
ÜK hastalarında PSK varlığı, kolorektal kanser (KRK) riskini bağımsız ve belirgin şekilde artıran bir durumdur.
PSK'lı İBH hastalarında neoplazi gelişme riski, PSK'sız hastalara göre yaklaşık 4-5 kat daha yüksektir.
3
Sürveyans kılavuzlarının hatırlanması
Standart ÜK'da tarama 8-10. yılda başlarken, PSK eşlik ettiğinde 'bekleme süresi' yoktur.
Kılavuzlar (ECCO, ACG), PSK tanısı alan tüm İBH hastalarında tanı anında sürveyans başlanmasını ve yıllık takip edilmesini önermektedir.

Anahtar Kavram

Ülseratif kolit ve primer sklerozan kolanjit (PSK) birlikteliğinde, hastalık süresine bakılmaksızın PSK tanısı anında kolonoskopik tarama başlatılmalı ve yıllık olarak tekrarlanmalıdır.
Bu soruyu puanla