Soru

Zorluk: OrtaSomatosensoriyel Sistem

Nörolojik muayenesinde sağ bacağında vibrasyon ve eklem pozisyon (propriyosepsiyon) duyusu kaybı saptanan, ancak ağrı ve ısı duyuları normal olan bir hastada; bu klinik tabloya neden olan nöroanatomik hasar ve ilgili fizyolojik yolak ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bu duyuları taşıyan birinci düzen nöronların aksonları, medulla spinalis'e girdikten sonra arka boynuzda sinaps yaparak karşı tarafa geçer.
  2. B
    Hasar gören yolaktaki reseptörlerden biri olan Merkel diskleri, uyarının süresi boyunca yanıt veren hızlı adapte olan (fazik) reseptörlerdir.
  3. Bu duyuları taşıyan yolakta görev alan ikinci düzen nöronlar, medulla oblongata (omurilik soğanı) düzeyinde karşı tarafa geçerek medial lemniskusu oluşturur.Cevap
  4. D
    Vibrasyon duyusunu taşıyan bu sistem, anterolateral sistem liflerine göre daha ince ve daha yavaş iletim hızına sahip olan C tipi liflerden oluşur.
  5. E
    Lezyonun sağ tarafta olması, bu yolağın liflerinin medulla spinalis'e giriş yaptığı segmentte çapraz yapması nedeniyle sol bacakta vibrasyon kaybına yol açar.

Cevap

Vibrasyon ve propriyosepsiyon duyularını taşıyan Dorsal Kolon-Medial Lemniskal sistemde, ikinci düzen nöronlar medulla oblongata düzeyinde çapraz yaparak karşı tarafa geçer.
Hastadaki vibrasyon kaybı, Dorsal Kolon-Medial Lemniskal sistemin hasar gördüğünü gösterir. Bu sistemin anatomik özelliği, birinci düzen nöronların medulla oblongata'ya kadar yükselmesi ve burada sinaps yapan ikinci düzen nöronların karşı tarafa geçerek medial lemniskusu oluşturmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların analiz edilmesi.
Hastada vibrasyon/pozisyon duyusu kaybı varken ağrı/ısı duyusunun korunması, hasarın Dorsal Kolon-Medial Lemniskal (DKML) sistemde olduğunu, Anterolateral sistemin ise sağlam olduğunu gösterir.
Vibrasyon ve propriyosepsiyon DKML ile; ağrı ve ısı ise Anterolateral sistem (spinotalamik yol) ile taşınır.
2
DKML sisteminin anatomik seyrinin değerlendirilmesi.
DKML sisteminde birinci düzen nöronlar medulla spinalis'e girdikten sonra çapraz yapmadan arka kolonda (fasciculus gracilis ve cuneatus) medulla oblongata'ya kadar yükselir.
Bu yolak, omurilik düzeyinde ipsilateral seyrettiği için tek taraflı omurilik hasarlarında duyu kaybı aynı tarafta görülür.
3
İkinci düzen nöronların ve çapraz (deküsasyon) bölgesinin belirlenmesi.
Birinci düzen nöronlar medulla oblongata'daki nükleus gracilis ve cuneatus'ta sinaps yapar. Buradan başlayan ikinci düzen nöronlar karşı tarafa geçerek (decussatio lemniscorum) medial lemniskusu oluşturur ve thalamus'a ilerler.
Duyu yollarının çapraz yapma düzeyleri, klinik lezyonların yerini belirlemek için kritiktir.

Anahtar Kavram

Dorsal Kolon-Medial Lemniskal sistemin anatomik organizasyonu ve fonksiyonel özellikleri.
Bu soruyu puanla