Spinal kordun sağ yarısının tam kesisinde (Brown-Séquard sendromu) lezyon seviyesinin altında sağ tarafta vibrasyon, sol tarafta ise ağrı duyusunun kaybolmasının fizyolojik temeli düşünüldüğünde; hızlı adapte olan (fazik) vibrasyon duyusu ile yavaş adapte olan (tonik) ağrı duyusunun iletim yolları ve deküzasyon özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Vibrasyon duyusunu taşıyan ikinci sıra nöronlar medulla oblongatadaki gracilis veya cuneatus çekirdeklerinde bulunur ve burada deküze olur; ağrı duyusunu taşıyan ikinci sıra nöronlar ise medulla spinalis arka boynuzunda bulunur ve ön komissürde deküze olur.Cevap
- BVibrasyon duyusu yavaş adapte olan (tonik) reseptörlerce algılanır ve aksonları medulla spinalis seviyesinde deküze olarak karşı tarafın anterolateral kolonuna geçer.
- CAğrı duyusu hızlı adapte olan (fazik) reseptörlerce algılanır ve bu duyuyu taşıyan ikinci sıra nöronlar beyin sapındaki medial lemniskus yapısını oluşturarak talamusa uzanır.
- DHer iki sistemde de birinci sıra nöronlar spinal kord arka boynuzundaki nöronlarla sinaps yapar ve oluşan ikinci sıra nöronlar aynı anatomik seviyede karşı tarafa geçerek talamusa yükselir.
- EVibrasyon duyusunu taşıyan A-beta lifleri spinal kordun kontralateral dorsal kolonunda seyrederken; ağrı duyusunu taşıyan C lifleri ipsilateral seyrederek talamusa ulaşır.
Cevap
Vibrasyon duyusunu taşıyan ikinci sıra nöronlar medulla oblongatada deküze olurken, ağrı duyusunu taşıyan ikinci sıra nöronlar spinal kord seviyesinde deküze olur.
Doğru ifade, her iki sistemin ikinci sıra nöronlarının lokasyonunu ve deküzasyon (çapraz yapma) bölgelerini tam olarak tanımlar. Dorsal kolon-medial lemniskal sistem (vibrasyon, propriosepsiyon) nöronları medulla oblongatada çapraz yaparken, anterolateral sistem (ağrı, ısı) nöronları spinal kord seviyesinde çapraz yapar. Bu durum Brown-Séquard sendromundaki asimetrik duyu kaybının temelidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Somatosensoriyel iletim yollarının deküzasyon seviyeleri ve reseptör tiplerine göre ayrımı.