Klasik steroidogenez yolağında androjen sentezi; progestinlerin 17,20-liyaz aktivitesi ile… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Klasik steroidogenez yolağında androjen sentezi; progestinlerin $17,20$ -liyaz aktivitesi ile androstenediona, ardından $17\beta$ -hidroksisteroid dehidrojenaz ( $17\beta$ -HSD) ile testosterona dönüşümü üzerinden ilerler. Ancak, testosteronun ara ürün olarak kullanılmadığı ve doğrudan dihidrotestosteron ( $DHT$ ) sentezinin gerçekleştiği 'arka kapı' (backdoor) yolağında, $17,20$ -liyaz ( $CYP17A1$ ) aktivitesi için en yüksek afiniteye sahip olan ve anahtar substrat görevini gören metabolit aşağıdakilerden hangisidir?

$5\alpha$ -pregnan- $3\alpha,17\alpha$ -diol- $20$ -onCevap
B
$17\alpha$ -hidroksiprogesteron
C
$5\alpha$ -pregnan- $3,20$ -dion
D
Androstenedion

Cevap

Arka kapı (backdoor) yolağında

17,20

-liyaz aktivitesi için anahtar substrat

5\alpha

-pregnan-

3\alpha,17\alpha

-diol-

20

-on (veya

17\alpha

-hidroksiallopregnanolon) molekülüdür.

5\alpha

-pregnan-

3\alpha,17\alpha

-diol-

20

-on molekülü, arka kapı yolağında

5\alpha

-redüktaz ve

3\alpha

-HSD aktiviteleri sonucunda oluşur. Bu doyurulmuş steroid yapısı, insan

CYP17A1

enziminin

17,20

-liyaz aktif bölgesine, doymamış

\Delta^4

steroidlere göre çok daha yüksek afinite ile bağlanır ve hızla androsterona dönüşür. Bu mekanizma, özellikle

PCOS

ve bazı

KAH

formlarında aşırı androjen üretiminin testosterondan bağımsız açıklanmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

Klasik ve alternatif yolağın ayrımını yapınız.

Klasik yolak

\Delta^4

(progesteron) veya

\Delta^5

(pregnenolon) üzerinden giderken, arka kapı yolağı

5\alpha

indirgenmiş steroidleri kullanır.

İnsan

CYP17A1

enziminin liyaz aktivitesi

\Delta^4

steroidlere karşı çok düşüktür; bu engel arka kapı yolağındaki

5\alpha

indirgenmesi ile aşılır.

Arka kapı yolağındaki basamakları sıralayınız.

17\alpha

-hidroksiprogesteron

\rightarrow

5\alpha

-dihidroprogesteron

\rightarrow

5\alpha

-pregnan-

3\alpha,17\alpha

-diol-

20

-on.

5\alpha

-redüktaz ve

3\alpha

-HSD enzimlerinin ardışık etkisiyle substrat hazırlanır.

17,20

-liyaz enziminin hangi moleküle etki ettiğini belirleyiniz.

5\alpha

-pregnan-

3\alpha,17\alpha

-diol-

20

-on metaboliti

17,20

-bağının koparılması için en uygun konformasyona sahiptir.

Bu basamak sonrası androsteron oluşur ve testosterona ihtiyaç duyulmadan

DHT

sentezine ilerlenir.

Anahtar Kavram

Steroidogenezde Arka Kapı (Backdoor) Yolağı ve Substrat Spesifisitesi

İpuçları

Bu yolak, testosteronun dolaşımdaki seviyelerinden bağımsız olarak dokularda güçlü androjen etkilerinin görülmesini açıklar.

Söz konusu metabolit, progesteronun hem

5\alpha

hem de

3\alpha

pozisyonlarında indirgenmiş ve

17

. karbonda hidroksillenmiş formudur.

İnsanlarda

CYP17A1

enzimi

\Delta^4

steroidleri (progesteron türevleri) liyaz substratı olarak sevmez; ancak steroid halkası

5\alpha

konfigürasyonunda doyurulduğunda bu engel ortadan kalkar.

Daha Fazla Pratik

PCOS

patofizyolojisinde arka kapı yolağının artmış aktivitesinin klinik sonuçlarını inceleyiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru