Dört haftalık erkek bebek, yaklaşık gündür devam eden ve her beslenme sonrası olan fışkırır tarzda safrasız kusma şikayetiyle getiriliyor. Fizik muayenesinde dehidratasyon bulguları ve epigastriumda palpasyonla zeytin tanesi büyüklüğünde kitle saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum sodyumu , potasyumu , kloru ve kan gazında , , bulunuyor. Hastanın idrar tetkikinde idrar 'sının olduğu saptanıyor.
Bu hastada sistemik alkaloz varlığına rağmen idrarın asidik olması (paradoksal asidüri) temel olarak aşağıdakilerin hangisinden kaynaklanmaktadır?
- Dehidratasyona yanıt olarak artan aldosteron etkisiyle distal tübülde sodyum geri emilirken, klor eksikliği nedeniyle elektroneötraliteyi sağlamak için hidrojen iyonlarının sekresyonunun artmasıCevap
- BHipokalemiye sekonder olarak böbrek tübül hücrelerinde hidrojen ve potasyumun yer değiştirmesi sonucu hidrojenin hücre içinden lümene pasif difüzyonla geçmesi
- CPilor stenozuna eşlik eden indirekt hiperbilirubineminin proksimal tübüllerde bikarbonat geri emilimini selektif olarak inhibe etmesi
- DCiddi kusmaların yol açtığı ketoasidozun, metabolik alkalozu maskeleyerek idrarın asidik kalmasına neden olması
- EMetabolik alkalozu kompanse etmek amacıyla gelişen hiperventilasyonun böbreklerde amonyak üretimini artırarak idrar asiditesini yükseltmesi
Cevap
Sistemik alkalozda idrarın asidik olması, hacim deplesyonu nedeniyle artan aldosteronun distal tübülde sodyum geri emilimini klor eksikliği nedeniyle hidrojen sekresyonu ile eşleştirmesinden kaynaklanmaktadır.
Doğru yanıt, hacim deplesyonu ve aldosteron etkisindeki renal adaptasyonu açıklar. Hipertrofik pilor stenozunda mide asidi () kaybı sonucu hipokloremik alkaloz gelişir. Dehidratasyon RAAS'ı uyarır; distal tübülde sodyum geri emilirken yanında gidecek klor anyonu kalmadığı için, elektriksel dengeyi korumak adına idrara hidrojen iyonları salınır. Bu durum, kan pH'ı yüksek olsa bile idrarın asidik çıkmasına (paradoksal asidüri) neden olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Paradoksal asidüri, klor deplesyonuna bağlı metabolik alkalozda, hacim koruma dürtüsünün asit-baz dengesinin önüne geçmesiyle oluşur.