Soru

Zorluk: ZorMide Hastalıkları ve Hipertrofik Pilor Stenozu

55 haftalık erkek bebek, son 11 haftadır giderek şiddeti artan, her beslenme sonrası ortaya çıkan fışkırır tarzda safrasız kusma şikayeti ile getiriliyor. Fizik muayenesinde dehidratasyon bulguları ve epigastrik bölgede palpasyonla 22 cm boyutlarında, sert, hareketli "zeytin tanesi" kitlesi saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; pH:7.54pH: 7.54, HCO3:34HCO_3^-: 34 mEq/L, Na+:131Na^+: 131 mEq/L, K+:2.9K^+: 2.9 mEq/L ve Cl:81Cl^-: 81 mEq/L ölçülüyor. Bu hastanın idrar tetkikinde saptanması beklenen bulgu ve bu durumdan sorumlu olan temel renal mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İdrar pH'sının asidik olması; hipovolemi ve klor eksikliği varlığında distal tübülde sodyumun hidrojen ile değişilerek geri emilmesiCevap
  2. B
    İdrar pH'sının alkali olması; vücudun gelişen metabolik alkalozu kompanse etmek için proksimal tübülden bikarbonat geri emilimini durdurması
  3. C
    İdrar pH'sının asidik olması; malrotasyon ve volvulusta görülen safralı kusmalar sonucu gelişen laktik asidozun bikarbonatı tüketmesi
  4. D
    İdrar pH'sının nötr olması; gastroözofageal reflü hastalığında (GÖRH) olduğu gibi asit kaybının sınırlı kalması ve renal dengenin korunması
  5. E
    İdrar pH'sının alkali olması; hipokalemi nedeniyle hücre dışına çıkan potasyumun idrarda distal tübülden aktif olarak sekrete edilmesi

Cevap

İdrar pH'sının asidik olması; hipovolemi ve klor eksikliği varlığında distal tübülde sodyumun hidrojen ile değişilerek geri emilmesi
Doğru seçenek, HPS'nin ileri evrelerinde gelişen paradoksal asidüri mekanizmasını açıklar. Mide asit kaybı sonucu gelişen hipokloremik metabolik alkalozda, böbrekler başlangıçta bikarbonat atarak durumu dengelemeye çalışsa da; dehidratasyonun derinleşmesiyle sodyum geri emilimi öncelik kazanır. Klorun yetersiz olduğu bu ortamda sodyum, hidrojen iyonu ile takas edilerek geri emilir, bu da alkali kan tablosuna rağmen asidik idrar çıkışına (paradoksal asidüri) neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularının analizi
5 haftalık bebekte fışkırır tarzda safrasız kusma ve 'zeytin tanesi' kitlesi Hipertrofik Pilor Stenozu (HPS) tanısını koydurur. Laboratuvardaki hipokloremik hipokalemik metabolik alkaloz bu tanıyı destekler.
HPS'de mide asidinin (HClHCl) kaybı direkt olarak alkaloz ve klor düşüklüğüne yol açar.
2
Renal kompanzasyon mekanizmasının değerlendirilmesi
Vücut hipovolemiyi düzeltmek için aldosteron salgılar. Aldosteron distal tübülde Na+Na^+ geri emilimini artırır.
Sıvı hacmini korumak vücut için pH dengesinden daha önceliklidir.
3
Paradoksal asidüri oluşumunun açıklanması
Normalde Na+Na^+ geri emilirken klor da onu takip eder. Ancak klor eksik olduğu için Na+Na^+ geri emilimi H+H^+ veya K+K^+ sekresyonu ile eşleşmek zorundadır. K+K^+ zaten düşük olduğundan H+H^+ atılır ve idrar asidikleşir.
Kan alkali olmasına rağmen idrarın asidik olması 'paradoksal asidüri' olarak tanımlanır.

Anahtar Kavram

Hipertrofik Pilor Stenozunda Paradoksal Asidüri Mekanizması
Bu soruyu puanla