18 aylık, 12 \text{ kg} ağırlığında bir çocuk, evde çıkan yangın sonrası 2 saat gecikmeli … — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

18 aylık, $12 \text{ kg}$ ağırlığında bir çocuk, evde çıkan yangın sonrası 2 saat gecikmeli olarak acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; tüm baş-boyun bölgesi, gövde ön yüzü ve sağ kolun tamamında büllü, yer yer ağrılı, yer yer beyaz renkli ve basmakla solmayan alanlar saptanıyor. Hastanın burun kıllarının (vibrissalar) yanmış olduğu, orofarenkste kurum partikülleri görüldüğü ve hafif ses kısıklığı başladığı izleniyor. Bu hasta için en uygun acil yönetim ve ilk 6 saatte (ilk 8 saatlik dilimin geri kalanında) uygulanması gereken sıvı infüzyon hızı aşağıdakilerden hangisidir? (Sıvı resüsitasyonu için Ringer Laktat; idame için %5 Dekstroz + 1/4 S/F kullanılacaktır.)

Endotrakeal entübasyon; $241 \text{ mL/sa}$ Cevap
B
Geri dönüşümsüz maske ile %100 $O_2$ ; $241 \text{ mL/sa}$
C
Endotrakeal entübasyon; $180 \text{ mL/sa}$
D
Nazal kanül ile $2 \text{ L/dk } O_2$ ; $205 \text{ mL/sa}$
E
Endotrakeal entübasyon; $151 \text{ mL/sa}$

Cevap

Endotrakeal entübasyon yapılması ve sıvının

241 \text{ mL/sa}

hızında verilmesi en uygun yaklaşımdır.

Hastada ses kısıklığı, orofarenkste kurum ve vibrissalarda yanma olması ciddi inhalasyon hasarı ve yaklaşan üst hava yolu obstrüksiyonunu gösterir; bu nedenle acil endotrakeal entübasyon ilk adımdır. Sıvı tedavisinde Parkland formülü (

4 \text{ mL/kg/\%}

) ile hesaplanan resüsitasyon sıvısının yarısına, hastanın bazal idame sıvısının (Holiday-Segar) 8 saatlik payı eklenir. 2 saatlik gecikme, toplam 8 saatlik ihtiyacın kalan 6 saatte verilmesini gerektirir.

Adım Adım Çözüm

İnhalasyon hasarı ve hava yolu değerlendirmesi

Acil endotrakeal entübasyon endikasyonu

Burun kıllarında yanma, ağızda kurum ve özellikle 'ses kısıklığı' üst hava yolu ödeminin progresif olduğunu gösterir; obstrüksiyon gelişmeden hava yolu güvenceye alınmalıdır.

Pediyatrik '9'lar Kuralı' ile yanık yüzdesi (VYA) hesabı

VYA = %45

18 aylık çocukta; Baş-boyun %18, Gövde ön yüz %18, Sağ kol %9 olarak hesaplanır (

18+18+9 = 45

Parkland formülü ile 24 saatlik resüsitasyon sıvısı hesabı

2160 mL (Ringer Laktat)

4 \text{ mL} \times 12 \text{ kg} \times 45\% = 2160 \text{ mL}

Holiday-Segar yöntemi ile 24 saatlik idame sıvı hesabı

1100 mL (%5 Deks + 1/4 S/F)

10 \text{ kg} \times 100 + 2 \text{ kg} \times 50 = 1100 \text{ mL}

. (Pediyatrik yanıklarda Parkland'e idame eklenmelidir).

İlk 8 saatlik dilim için gereken toplam volüm ve hız hesabı

241 mL/sa

İlk 8 saatlik pay: Resüsitasyonun yarısı (

1080 \text{ mL}

) + 8 saatlik idame (

1100 / 3 \approx 367 \text{ mL}

) =

1447 \text{ mL}

. Gecikme nedeniyle bu volüm 6 saatte (

8-2

) verilmelidir:

1447 / 6 \approx 241 \text{ mL/sa}

Anahtar Kavram

Pediyatrik yanık yönetiminde hava yolu güvenliği (erken entübasyon), yaşa uygun yanık alanı hesabı (modifiye 9'lar kuralı) ve Parkland formülüne mutlaka idame sıvının eklenmesi gerekliliği.

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru