Soru

Zorluk: ZorAntimikobakteriyel İlaçlar

Çok ilaca dirençli tüberküloz (MDR-TB) tanısıyla kombine antitüberküloz tedavisi başlanan ve özgeçmişinde major depresyon öyküsü bulunan 34 yaşındaki erkek hasta, tedavisinin 2. haftasında acil servise getiriliyor. Hasta yakını, hastanın son iki gündür huzursuz olduğunu, bugün ise aşırı terleme, titreme ve anlamsız konuşmalarının başladığını ifade ediyor. Hastanın depresyonu için uzun süredir fluoksetin kullandığı öğreniliyor. Fizik muayenede ateş 38.6°C, kan basıncı 170/100 mmHg, nabız 110/dk saptanıyor. Nörolojik muayenede alt ekstremitelerde belirgin hiperrefleksi ve indüklenebilir klonus, pupillerde midriyazis gözleniyor. Laboratuvar tetkiklerinde CK (kreatin kinaz) düzeyinde hafif yükseklik dışında belirgin patoloji saptanmıyor.

Bu klinik tabloya yol açması en muhtemel tüberküloz ilacı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sikloserin
  2. LinezolidCevap
  3. C
    Bedakuilin
  4. D
    Etionamid
  5. E
    Amikasin

Cevap

Linezolid
Sorudaki klinik tablo (ateş, otonomik instabilite, hiperrefleksi, klonus, midriyazis), bir SSRI olan fluoksetin kullanan hastada gelişen Serotonin Sendromu ile uyumludur. MDR-TB tedavisinde kullanılan ilaçlardan Linezolid, bir oksazolidinon türevidir ve protein sentezini inhibe eder. Ancak aynı zamanda zayıf, non-selektif bir MAO (Monoamin Oksidaz) inhibitörüdür. MAO enzimi serotoninin yıkımından sorumludur. SSRI kullanan bir hastada MAO inhibisyonu yapılması, sinaptik aralıkta aşırı serotonin birikimine ve ölümcül olabilen serotonin sendromuna yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu tanımla
Hipertermi, otonomik instabilite (hipertansiyon, taşikardi, terleme), nöromusküler hiperaktivite (hiperrefleksi, klonus) ve mental durum değişikliği (ajitasyon) Serotonin Sendromu ile uyumludur.
Hastanın bulguları (özellikle hiperrefleksi ve klonus), Nöroleptik Malign Sendrom'dan ziyade Serotonin Sendromunu işaret etmektedir.
2
Risk faktörlerini belirle
Hasta SSRI (fluoksetin) kullanmaktadır. Serotonin sendromu genellikle iki serotonerjik ilacın etkileşimi sonucu oluşur.
Mevcut SSRI tedavisine eklenen bir ilacın serotonin metabolizmasını bozması veya geri alımını engellemesi gerekmektedir.
3
İlaç mekanizmalarını incele
MDR-TB tedavisinde kullanılan Linezolid, protein sentez inhibitörü olmasının yanı sıra zayıf, non-selektif bir Monoamin Oksidaz (MAO) inhibitörüdür.
MAO inhibisyonu, sinaptik aralıkta serotonin yıkımını azaltır. SSRI ile kombine edildiğinde serotonin düzeyleri toksik seviyeye ulaşır.
4
Sonuca var
Linezolid + Fluoksetin etkileşimi Serotonin Sendromuna yol açmıştır.
Diğer şıklardaki ilaçların MAO inhibisyonu veya serotonerjik aktivitesi yoktur.

Anahtar Kavram

Linezolid'in MAO inhibitörü aktivitesi ve SSRI ilaçlarla etkileşimi sonucu gelişen Serotonin Sendromu.

İpuçları

1
Hastanın klinik tablosu (ateş, hiperrefleksi, klonus) ve kullandığı antidepresan (fluoksetin) ilaç etkileşimi açısından kritik bir ipucudur.
2
Bu tablo Serotonin Sendromudur. Şıklardaki tüberküloz ilaçlarından hangisinin Monoamin Oksidaz (MAO) enzimi üzerinde inhibitör etkisi olduğunu hatırlayın.
3
MDR-TB tedavisinde kullanılan, protein sentezi inhibitörü olan bu ilaç, aynı zamanda zayıf bir MAO inhibitörüdür ve tiraminli gıdalarla veya SSRI'larla etkileşime girebilir.

Daha Fazla Pratik

Linezolid'in diğer önemli yan etkisi olan kemik iliği baskılanması (trombositopeni) ve bunun süre ile ilişkisi üzerine çalışılabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla