Soru

Zorluk: OrtaAntidepresan İlaçlar ve Duygudurum Düzenleyiciler

Antidepresan veya antipsikotik ilaç kullanımı sırasında ortaya çıkabilen yüksek ateş, kas rijiditesi ve otonomik instabilite; hem Serotonin Sendromu hem de Nöroleptik Malign Sendrom (NMS) için ortak klinik özelliklerdir. Bu iki tablonun ayırıcı tanısında, laboratuvar ve klinik seyir özellikleri birlikte değerlendirildiğinde Nöroleptik Malign Sendrom lehine değerlendirilen en karakteristik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Pupillerde belirgin midriyazis saptanması
  2. B
    Hiperaktif bağırsak sesleri ve diyare varlığı
  3. Belirgin (genellikle >10.000 U/L) Kreatin Fosfokinaz (CPK) yüksekliğiCevap
  4. D
    Klinik tablonun ilaç değişimini takip eden ilk 6-24 saat içinde gelişmesi
  5. E
    Fizik muayenede alt ekstremitelerde uyarılabilen klonus saptanması

Cevap

Nöroleptik Malign Sendrom (NMS) lehine değerlendirilen en karakteristik özellik, laboratuvar incelemesinde saptanan aşırı düzeydeki Kreatin Fosfokinaz (CPK) yüksekliğidir.
Nöroleptik Malign Sendrom'da (NMS), dopamin D2 reseptörlerinin blokajına bağlı olarak gelişen şiddetli kas rijiditesi ('kurşun boru' rijiditesi) mevcuttur. Bu yoğun kas kasılması, kas hücrelerinin yıkımına (rabdomiyoliz) ve buna bağlı olarak plazma Kreatin Fosfokinaz (CPK) seviyelerinde, Serotonin Sendromu'na kıyasla çok daha belirgin (genellikle on binlerle ifade edilen) bir artışa neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Ortak klinik bulguların (ateş, rijidite, konfüzyon) tespiti
Ayırıcı tanı için Serotonin Sendromu ve NMS arasında kalınması.
Her iki tablo da benzer hayatı tehdit edici semptomlarla başvurur.
2
Nöromüsküler ve otonomik bulguların karşılaştırılması
Serotonin Sendromu'nda hiperrefleksi/klonus ve midriyazis; NMS'de ise 'kurşun boru' rijiditesi ve hiporefleksi saptanması.
Farklı mekanizmalar (serotonerjik aşırılık vs. dopaminerjik blokaj) farklı nöromüsküler çıktılar üretir.
3
Laboratuvar ve zaman çizelgesinin analizi
NMS'de aşırı CPK yüksekliğinin (rabdomiyolize sekonder) ve yavaş başlangıcın saptanması.
NMS'deki rijidite çok daha şiddetli olduğundan kas yıkımı ve CPK artışı daha belirgindir.

Anahtar Kavram

Serotonin Sendromu ile Nöroleptik Malign Sendrom'un Klinik ve Laboratuvar Ayırıcı Tanısı
Bu soruyu puanla