Soru

Zorluk: OrtaYanıklar ve İnhalasyon Hasarı

Üç yaşında (15 kg15 \text{ kg}) bir kız çocuk, kapalı alanda maruz kaldığı ev yangını sonrasında acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmesinde; hastanın huzursuz olduğu, ses kısıklığı yaşadığı, burun kıllarının yandığı ve balgamında is (karbon) partikülleri bulunduğu görülüyor.

Vücut yüzeyindeki yanıkların değerlendirmesinde;
- Tüm baş-boyun bölgesinde ve gövde ön yüzünde içi sıvı dolu büller içeren, ağrılı, nemli ve pembe renkli lezyonlar,
- Her iki bacakta ağrısız, basmakla solmayan, beyaz-kahverengi renkte, meşin (derimsi) görünümlü sert lezyonlar,
- Sağ kolda ise bül içermeyen, basmakla solan, sadece eritemli ve ağrılı lezyonlar saptanıyor.

Bu hastanın değerlendirilmesi ve akut dönem yönetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Ses kısıklığı, burun kıllarında yanık ve isli balgam varlığı inhalasyon hasarını gösterir; hava yolu ödemi gelişebileceğinden erken entübasyon hazırlığı yapılmalıdır.
  2. B
    Sağ koldaki bül içermeyen eritemli lezyonlar birinci derece (yüzeyel) yanık olup, Parkland formülü ile yapılacak sıvı resüsitasyon yüzdesine dahil edilmez.
  3. C
    Bu yaş grubundaki bir çocukta baş ve boyun bölgesinin toplam vücut yüzey alanına oranı, erişkin bir hastadakine göre daha yüksek, alt ekstremitelerin oranı ise daha düşüktür.
  4. D
    Her iki bacaktaki ağrısız ve meşin görünümlü lezyonlar üçüncü derece (tam kat) yanıklarla uyumludur ve cerrahi eksizyon ile greftleme gerektirir.
  5. İlk 24 saatlik damar içi sıvı tedavisinde sadece Parkland formülü ile hesaplanan izotonik resüsitasyon sıvısı verilmeli; sıvı yüklenmesinden kaçınmak için idame sıvısı eklenmemelidir.Cevap

Cevap

Çocuklarda yanık resüsitasyonunda Parkland formülüyle hesaplanan sıvıya ek olarak mutlaka günlük idame sıvısı (dekstrozlu) da verilmelidir. Seçenekte idame sıvısının eklenmemesi gerektiği belirtildiği için bu ifade yanlıştır.
Soruda 'yanlış' olan ifade sorulmaktadır. Pediatrik yanık vakalarında, erişkinlerden farklı olarak, Parkland formülü ile hesaplanan resüsitasyon sıvısına ek olarak hastanın normal günlük idame sıvısı da tedaviye mutlaka eklenmelidir. İdame sıvısı, artmış metabolik hız ve düşük glikojen deposu nedeniyle çocukları hipoglisemiden korumak amacıyla genellikle dekstroz içerir. Bu nedenle 'idame sıvısı eklenmemelidir' şeklindeki ifade tıbbi olarak tamamen yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik bulgularını analiz et.
İsli balgam ve ses kısıklığı inhalasyon hasarını, büllü lezyonlar 2. derece yanığı, ağrısız meşin lezyonlar 3. derece yanığı gösterir.
Yanık derinliği ve eşlik eden hasarların (inhalasyon) doğru tanımlanması tedavi planı için kritiktir.
2
Sıvı resüsitasyonu prensiplerini değerlendir.
Parkland formülü hesaplamasına birinci derece yanıklar dahil edilmez.
Birinci derece yanıklar sadece epidermisi etkiler ve sistemik hemodinamik bozukluğa veya sıvı kaybına yol açmaz.
3
Pediatrik anatomi ve fizyolojinin yanık yönetimine etkisini hatırla.
Çocuklarda başın vücut yüzey alanına oranı erişkinden büyüktür ve çocukların glikojen depoları yetersizdir.
Vücut yüzey alanının doğru hesaplanması (Lund-Browder) ve hipogliseminin önlenmesi pediatrik yanık tedavisinin temelidir.
4
Seçenekleri analiz ederek yanlış ifadeyi bul.
Çocuklarda izotonik yanık sıvısına ek olarak dekstrozlu idame sıvısı verilmesi tıbbi bir zorunluluktur.
Yalnızca Parkland sıvısı verilmesi çocuklarda ciddi hipoglisemiye ve sıvı açığına yol açar.

Anahtar Kavram

Pediatrik Yanıkların Değerlendirilmesi ve Sıvı Resüsitasyonu
Bu soruyu puanla