Soru

Zorluk: ZorSomatosensoriyel Sistem

Bir trafik kazası sonrası hastaneye getirilen hastanın nörolojik muayenesinde; sağ bacağında vibrasyon ve propriyosepsiyon (pozisyon duyusu) kaybı, sol bacağında ise ağrı ve ısı duyusu kaybı saptanmıştır. Manyetik rezonans görüntüleme (MRG) sonucunda T10T_{10} spinal segment düzeyinde spinal kordun sağ yarısının tam hasar gördüğü (Brown-Sequard Sendromu) belirlenmiştir. Bu klinik tablo ve somatosensoriyel yolların özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Sağ bacakta vibrasyon duyusu kaybı saptanır; çünkü bu duyuyu taşıyan birinci düzen nöronlar aksonlarını medulla oblongata'ya kadar ipsilateral olarak fasciculus gracilis içinde gönderir.Cevap
  2. B
    Sol bacakta propriyosepsiyon kaybı görülür; çünkü arka kordon lifleri spinal korda girdikleri segmentte çapraz yaparak karşı tarafın fasciculus cuneatus yoluyla talamusa yükselir.
  3. C
    Sağ bacakta ağrı duyusu kaybı saptanır; çünkü ağrı ve ısı duyusunu taşıyan lifler spinal korda girdikten sonra talamusa kadar ipsilateral olarak anterolateral sistemde seyreder.
  4. D
    Vibrasyon duyusunu algılayan yavaş adapte olan (tonik) Meissner korpüskülleri, lezyonun karşı tarafında belirgin bir duyusal defisite neden olur.
  5. E
    Sol bacakta iki nokta diskriminasyonu kaybı saptanır; çünkü bu duyu lifleri spinal korda girdikten sonra komissura alba anterior üzerinden karşı tarafa geçerek yükselir.

Cevap

Sağ bacakta vibrasyon duyusu kaybının görülmesinin nedeni, bu duyuyu taşıyan birinci düzen nöronların aksonlarının spinal kordda çapraz yapmadan ipsilateral olarak fasciculus gracilis içinde yükselmesidir.
Hastada saptanan bulgular klasik bir Brown-Sequard (spinal hemiseksiyon) tablosudur. Sağ taraflı bir lezyonda, arka kordon (fasciculus gracilis) lifleri henüz çapraz yapmadığı için vibrasyon duyusu lezyonla aynı tarafta (sağda) kaybolur. Bu duyuyu taşıyan birinci düzen nöronların gövdesi arka kök ganglionundadır ve aksonları ipsilateral olarak bulbusa kadar yükselir.

Adım Adım Çözüm

1
Lezyonun tarafını ve seviyesini belirleme
Hasar sağ tarafta T10T_{10} segmentindedir.
Klinik belirtilerin hangi tarafta ve hangi sistemde ortaya çıkacağını anlamak için ilk adımdır.
2
Dorsal Kolon-Medial Lemniskal (DCML) yolun analiz edilmesi
Vibrasyon ve propriyosepsiyon duyuları çaprazını bulbusda yaptığı için lezyonun altındaki seviyede aynı tarafta (sağda) kayıp oluşur.
Birinci düzen nöronların ipsilateral yükseldiğini doğrulamak gerekir.
3
Anterolateral (Spinotalamik) yolun analiz edilmesi
Ağrı ve ısı duyuları spinal kordda çapraz yaptığı için lezyonun altındaki seviyede karşı tarafta (solda) kayıp oluşur.
Brown-Sequard sendromundaki zıt taraflı duyu kaybının mekanizmasını açıklamak içindir.
4
Alt ekstremite spesifik anatomisinin kontrolü
Bacaklardan gelen duyular fasciculus gracilis ile taşınır.
Fasciculus cuneatus'un üst ekstremite (T6 üstü) için olduğunu ayırt etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Somatosensoriyel yolların (DCML vs. Anterolateral) çaprazlaşma düzeyleri ve Brown-Sequard sendromundaki klinik yansıması.
Bu soruyu puanla