Otuz beş yaşında bir kadın hasta; kilo alımı, yüzde kızarıklık ve kan basıncı yüksekliği ( mmHg) şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan incelemelerde hipofiz kaynaklı aşırı adrenokortikotropik hormon () salgılanmasına bağlı olarak adrenal kortekste bilateral hiperplazi saptanıyor. Bu hastada adrenal korteksin histofizyolojik organizasyonu ve hormonal regülasyonu dikkate alındığında, saptanması beklenen morfolojik ve laboratuvar bulgularla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Zona fasikulata ve zona retikülaris tabakalarında belirgin hiperplazi ile birlikte plazma kortizol ve androjen düzeylerinde artış görülür.Cevap
- BZona glomerulosa tabakası 'a en duyarlı tabaka olduğu için bu tabakada masif büyüme ve buna bağlı primer hiperaldosteronizm gelişir.
- CYüksek düzeyi zona glomerulosa'da aldosteron sentaz enzimini inhibe ederek hastada şiddetli hiperkalemiye yol açar.
- DAdrenal korteksin tüm tabakaları 'a eşit duyarlılıkta olup, klinik tabloya plazma renin düzeyinde belirgin artış eşlik eder.
- EAdrenal medulla hücrelerinde hiperplazi gelişmesi ve buna bağlı plazma katekolamin düzeylerinde artış görülmesi beklenen temel bulgudur.
Cevap
Zona fasikulata ve zona retikülaris tabakalarında belirgin hiperplazi ile birlikte plazma kortizol ve androjen düzeylerinde artış saptanması beklenir.
Doğru yanıt olan seçenek, ACTH'ın fizyolojik etkilerini tam olarak yansıtmaktadır. ACTH, adrenal korteksin orta (zona fasikulata) ve iç (zona retikülaris) tabakalarındaki hücrelerin proliferasyonunu uyarır ve steroidogenezi başlatır. Bu durum klinik olarak plazma kortizol ve androjen (DHEA, androstenedion) seviyelerinin yükselmesiyle sonuçlanır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Adrenal korteksin zona fasikulata ve zona retikülaris tabakaları ACTH kontrolündeyken, zona glomerulosa tabakası birincil olarak anjiyotensin II ve potasyum () tarafından regüle edilir.
Daha Fazla Pratik
Sekonder adrenal yetmezlikte (ACTH eksikliği) neden potasyum dengesinin bozulmadığını bu soru üzerinden tartışınız.
Tahmini Süre:1m 30s