Bir organın kan akımı (Q), o organı besleyen damarların giriş ve çıkış uçları arasındaki b… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Bir organın kan akımı ( $Q$ ), o organı besleyen damarların giriş ve çıkış uçları arasındaki basınç farkı ( $\Delta P$ ) ve damar direnci ( $R$ ) ile doğrudan ilişkilidir. Yapılan bir hemodinamik ölçümde, bir dokuyu besleyen arteriyollerin lümen yarıçapının ( $r$ ) vazokonstriksiyon nedeniyle başlangıç değerinin yarısına ( $1/2$ ) indiği, buna karşılık doku uçları arasındaki perfüzyon basıncı farkının ( $\Delta P$ ) telafi edici bir mekanizma ile $4$ katına çıktığı saptanmıştır. Kan viskozitesinin ve damar boyunun sabit kaldığı varsayıldığında, Poiseuille ve Ohm kanunlarına göre bu dokunun yeni kan akım hızı ( $Q$ ) başlangıç değerine göre nasıl değişir?

A
$4$ katına çıkar
B
$2$ katına çıkar
C
Değişmez
D
$2$ kat azalır (Yarısına iner)
$4$ kat azalır (Dörtte birine iner)Cevap

Cevap

Doku kan akımı başlangıç değerinin

1/4

'üne iner (4 kat azalır).

Poiseuille denklemine göre bir damarın direnci (

R

), yarıçapın (

r

) dördüncü kuvvetiyle ters orantılıdır. Yarıçapın yarıya inmesi (

1/2

), direncin

16

kat (

2^4

) artmasına neden olur. Ohm kanununa göre kan akımı (

Q

), basınç farkı (

\Delta P

) ile doğru, direnç (

R

) ile ters orantılıdır (

Q = \Delta P / R

). Basınç farkının

4

katına çıkması akımı artırıcı bir etki yaparken, direncin

16

kat artması akımı azaltıcı bir etki yapar. Bu iki etki birleştiğinde (

4/16

), net akım başlangıç değerinin

1/4

'üne iner, yani

4

kat azalmış olur.

Adım Adım Çözüm

Poiseuille denklemine göre damar direncinin (

R

) yarıçap (

r

) ile ilişkisinin belirlenmesi.

Direnç, yarıçapın dördüncü kuvvetiyle ters orantılıdır (

R \propto 1/r^4

). Yarıçap yarıya inerse (

1/2

), direnç

16

kat artar (

2^4 = 16

Poiseuille yasası, laminer akımda direncin viskozite ve boyla doğru, yarıçapın dördüncü kuvvetiyle ters orantılı olduğunu belirtir.

Ohm kanunu (

Q = \Delta P / R

) kullanılarak yeni akım miktarının hesaplanması.

Yeni basınç farkı

4\Delta P

, yeni direnç ise

16R

olmuştur.

Q_{yeni} = (4\Delta P) / (16R) = 1/4 \times (\Delta P/R)

sonucuna ulaşılır.

Akım, itici güç olan basınç farkı ile direnç arasındaki dengenin bir sonucudur.

Sonucun başlangıç değerine göre yorumlanması.

Yeni akım, başlangıç akımının (

Q_{başlangıç} = \Delta P / R

) dörtte biri (

1/4

) kadardır.

Sayısal oranların sadeleştirilmesi sonucunda net değişim ortaya çıkar.

Anahtar Kavram

Poiseuille ve Ohm Kanunlarının Hemodinamik Etkileşimi

Daha Fazla Pratik

Vazokonstriksiyonun sistemik direnç üzerindeki etkilerini anlamak için arteriyollerin 'direnç damarları' olma özelliğini tekrar inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru