Soru

Zorluk: KolayGİS Kan Akımının Düzenlenmesi

Şiddetli egzersiz veya hipovolemik şok gibi vücudun diğer bölgelerine kan gönderilmesinin öncelikli olduğu durumlarda, gastrointestinal sistem kan akımının azaltılarak kanın hayati organlara yönlendirilmesini sağlayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Splanknik damarlarda sempatik uyarı ile oluşan alfa-adrenerjik vazokonstriksiyonCevap
  2. B
    Yerel doku hipoksisi sonucu salınan adenozin miktarının artması
  3. C
    Parasempatik sinirlerin splanknik arteriyollerde doğrudan vazokonstriksiyon yapması
  4. D
    Sindirim kanalından salınan kolesistokinin (CCK) hormonunun damarları doğrudan büzmesi
  5. E
    Villuslardaki ters akım (counter-current) mekanizmasının hızlanması

Cevap

Gastrointestinal sistem kan akımını azaltan temel mekanizma, sempatik sinirlerin splanknik damarlar üzerindeki alfa-adrenerjik vazokonstriktör etkisidir.
Vücudun stres, egzersiz veya şok altında olduğu durumlarda sempatik sinir sistemi aktive olur. Sempatik sinir uçlarından salınan norepinefrin, splanknik arteriyollerin düz kaslarında bulunan alfa-adrenerjik reseptörlere bağlanarak güçlü bir vazokonstriksiyona neden olur. Bu durum GİS kan akımını belirgin şekilde azaltarak kanın hayati organlara kaydırılmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Egzersiz veya şok durumunda aktive olan otonom sinir sistemini belirle.
Bu durumlarda sempatik sinir sistemi aktive olur.
Vücut, kanı iskelet kasları, kalp ve beyin gibi hayati organlara yönlendirmek için GİS gibi daha az öncelikli bölgelerde vazokonstriksiyon yapar.
2
Sempatik sistemin GİS damarları üzerindeki reseptör tipini hatırla.
Sempatik lifler norepinefrin salgılayarak arteriyollerdeki alfa-adrenerjik reseptörleri uyarır.
Alfa reseptörlerin uyarılması damar düz kasında kasılmaya (vazokonstriksiyon) yol açar.
3
Diğer seçeneklerin etkilerini değerlendir.
Adenozin, CCK ve parasempatik aktivite kan akımını artırırken, ters akım mekanizması yerel oksijen sunumuyla ilgilidir.
GİS kan akımının azalması sadece sempatik/vazokonstriktör etkiyle açıklanabilir.

Anahtar Kavram

Splanknik dolaşımın sempatik (alfa-adrenerjik) kontrolü

İpuçları

1
Vücudun 'savaş veya kaç' yanıtında hangi otonom sistemin GİS kan akımını kısıtladığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Sempatik uyarım uzun sürdüğünde kan akımının tekrar normale dönme eğilimi gösterdiği 'otoregülatuvar kaçış' (autoregulatory escape) kavramını inceleyin.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla