Künt karın travması nedeniyle masif transfüzyon protokolü uygulanan bir hastada, saklama s… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Künt karın travması nedeniyle masif transfüzyon protokolü uygulanan bir hastada, saklama süresi uzamış ( $21$ günden fazla) eritrosit süspansiyonlarının kullanımına bağlı olarak dokulara oksijen sunumunun (oxygen delivery) geçici olarak azaldığı ve oksihemoglobin disosiasyon eğrisinin sola kaydığı saptanmıştır. Transfüzyon sonrası gelişen bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Eritrosit içi $2,3$ -difosfogliserat ( $2,3$ -DPG) düzeyinin azalmasıCevap
B
Saklanan kanda potasyum düzeyinin artması
C
Plazma adenozin trifosfat (ATP) düzeyinin artması
D
Saklama torbasındaki pH değerinin artması
E
Sitratın iyonize kalsiyumu bağlaması

Cevap

Eritrosit içi

2,3

-difosfogliserat (

2,3

-DPG) düzeyinin azalması

Saklanan kan ünitelerinde (özellikle

2-3

haftadan sonra)

2,3

-difosfogliserat (

2,3

-DPG) seviyeleri belirgin şekilde düşer.

2,3

-DPG, hemoglobinin oksijene afinitesini azaltarak dokularda oksijenin bırakılmasını kolaylaştıran bir moleküldür. Bu molekülün azalması, hemoglobinin oksijene olan ilgisini artırarak oksihemoglobin disosiasyon eğrisini sola kaydırır ve doku düzeyinde oksijen açığa çıkmasını engeller.

Adım Adım Çözüm

Eritrositlerin saklama süresince geçirdiği biyokimyasal değişimleri değerlendir.

Saklanan eritrositlerde glikoliz devam eder ancak

2,3

-DPG sentezi azalır ve mevcut depo tükenir.

Eritrosit içi

2,3

-DPG, hemoglobinin oksijene bağlanma gücünü (afinite) düzenleyen en önemli allosterik efektördür.

2,3

-DPG eksikliğinin hemoglobin-oksijen bağını nasıl etkilediğini analiz et.

2,3

-DPG yokluğunda hemoglobin oksijene daha sıkı bağlanır ve oksihemoglobin disosiasyon eğrisi sola kayar.

2,3

-DPG, hemoglobinin 'T' (tense/gergin) formunu stabilize ederek oksijenin dokulara bırakılmasını sağlar; eksikliğinde 'R' (relaxed/gevşek) formu baskın gelir.

Bu durumun klinik sonucunu ve transfüzyon sonrası düzelme sürecini belirle.

Dokulara oksijen sunumu bozulur (hipoksi derinleşebilir); normal seviyelerin geri dönmesi

6-24

saat sürer.

Masif transfüzyon yapılan kritik hastalarda bu süre zarfında doku oksijenasyonu geçici olarak azalabilir.

Anahtar Kavram

Eritrosit Saklama Lezyonu ve 2,3-DPG Etkisi

İpuçları

Saklanan kanda oksijenin hemoglobine 'yapışıp kalmasına' neden olan bir metabolit eksikliğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Oksihemoglobin disosiasyon eğrisini sağa ve sola kaydıran diğer faktörleri (ısı, pH,

pCO_2

) tekrar edin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru