Bir in vitro doku banyosu deneyinde, tam agonist özellikli X ilacı tek başına uygulandığın… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Bir in vitro doku banyosu deneyinde, tam agonist özellikli $X$ ilacı tek başına uygulandığında hedef dokuda $\%100$ oranında (maksimum) kasılma yanıtı oluşturmaktadır. Aynı reseptöre spesifik olarak bağlanan $Y$ ilacı ise tek başına yüksek dozlarda uygulandığında en fazla $\%30$ oranında kasılma oluşturabilmektedir. $X$ ve $Y$ ilaçları doku banyosuna birlikte yüksek konsantrasyonda eklendiğinde ise toplam kasılma yanıtının $\%30$ seviyesine düştüğü gözlenmiştir.

Bu deneysel bulgulara göre, $Y$ ilacının ortamda $X$ ilacının etkisini azaltması aşağıdaki farmakodinamik mekanizmalardan hangisi ile en iyi açıklanır?

$Y$ ilacının parsiyel agonist olması nedeniyle, tam agonist olan $X$ ilacıyla aynı bağlanma bölgesi için yarışarak kompetitif antagonist gibi davranmasıCevap
B
$Y$ ilacının reseptörün allosterik (non-kompetitif) bir bölgesine bağlanarak, $X$ ilacının etkinliğini geri dönüşümsüz olarak ortadan kaldırması
C
$Y$ ilacının dokuda tamamen farklı bir reseptör tipini uyararak, $X$ ilacının oluşturduğu kasılmaya zıt yönde fizyolojik bir gevşeme yanıtı oluşturması
D
$Y$ ilacının banyo ortamında $X$ ilacıyla direkt olarak inaktif bir kompleks oluşturup onun reseptöre ulaşmasını engellemesi
E
$Y$ ilacının dokudaki yedek reseptörleri (spare receptors) kovalent bağlarla bloke ederek $X$ ilacının yanıt oluşturma kapasitesini düşürmesi

Cevap

Parsiyel agonistin, tam agonist ile aynı bağlanma bölgesi için yarışarak kompetitif antagonist gibi davranması.

Soruda tanımlanan

Y

ilacı, tek başına

\%30

'luk bir etki oluşturabildiği için intrinsik aktivitesi

0

ile

1

arasında olan bir 'parsiyel agonist'tir. Parsiyel agonistler, ortamda bir tam agonist (

X

ilacı) bulunduğunda onunla aynı reseptör bölgesi için yarışırlar. Eğer parsiyel agonistin konsantrasyonu yeterince yüksekse, reseptörlerin çoğunu işgal eder ve dokunun vereceği maksimum yanıt, tam agonistin seviyesinden (

\%100

) parsiyel agonistin maksimum seviyesine (

\%30

) iner. Doğru seçenek, parsiyel agonistin bu antagonist benzeri davranışını açıklamaktadır.

Adım Adım Çözüm

Y

ilacının tek başına oluşturduğu etkiyi analiz etme

Y

ilacı aynı reseptöre bağlanıp tek başına

\%30

yanıt oluşturmaktadır.

Bu durum,

Y

ilacının bir agonist olduğunu, ancak maksimum yanıt oluşturamadığı için 'parsiyel agonist' (intrinsik aktivitesi

0

ile

1

arasında) olduğunu kanıtlar.

X

Y

ilaçlarının birlikte uygulandığındaki durumu değerlendirme

Birlikte verildiklerinde toplam yanıt tam agonistin yanıtından (

\%100

) parsiyel agonistin yanıtına (

\%30

) düşmüştür.

Yüksek konsantrasyondaki parsiyel agonist, tam agonistin reseptöre bağlanmasını engellemiş (kompetitif yarışma) ve reseptör havuzunu işgal ederek net doku yanıtını kendi düşük intrinsik aktivite düzeyine çekmiştir.

Anahtar Kavram

Parsiyel agonistlerin, tam agonist varlığında kompetitif antagonist gibi davranması

İpuçları

Y

ilacının tek başına verildiğinde de bir miktar (

\%30

) kasılma oluşturduğuna dikkat edin. Bu durum onun bir saf antagonist olmadığını gösterir.

Hem reseptöre bağlanıp bir miktar etki oluşturan hem de ortamda tam agonist olduğunda onun bağlanmasını engelleyerek etkiyi azaltan molekül grubunun adını düşünün.

İntrinsik aktivitesi sıfırdan büyük ancak birden küçük olan parsiyel agonistler, tam agonist varlığında reseptörleri işgal ederek kompetitif bir antagonist gibi işlev görürler.

Daha Fazla Pratik

Fizyolojik antagonizma ve kimyasal antagonizma tanımlarını klasik örnekleri (örn. histamin/adrenalin veya heparin/protamin sülfat) üzerinden tekrar gözden geçirmeniz konuyu pekiştirecektir.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru