Bir polimerik proteinin yapısal organizasyonunu inceleyen bir araştırmacı, saflaştırdığı örnek üzerinde şu analizleri gerçekleştirmiştir:
* Jel filtrasyon kromatografisi: Proteinin doğal (native) moleküler ağırlığı kDa olarak hesaplanmıştır.
* SDS-PAGE (indirgeyici ajan içermeyen): Jel üzerinde kDa ağırlığında tek bir bant gözlenmiştir.
* **SDS-PAGE (-merkaptoetanol ilaveli):** Jel üzerinde kDa ve kDa ağırlığında iki ayrı bant gözlenmiştir.
Bu verilere dayanarak, incelenen proteinin alt birim yapısı ve moleküler organizasyonu hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- AProtein, her biri kDa ağırlığında olan ve birbirine disülfit bağlarıyla bağlı dört özdeş alt birimden oluşmaktadır.
- Protein, kovalent olmayan etkileşimlerle bir arada tutulan iki adet kDa'lık heterodimerden oluşur; her bir dimer ise disülfit bağlarıyla birbirine bağlanmış birer ve kDa'lık alt birim içerir.Cevap
- CProtein, birbirine disülfit köprüleriyle bağlı bir adet kDa'lık ve bir adet kDa'lık iki farklı polipeptit zincirinden meydana gelmektedir.
- Dve kDa'lık alt birimler ana yapıda kovalent olmayan bağlarla tutunurken, kDa'lık dimerik yapılar disülfit köprüleri ile stabilize edilmiştir.
- EProtein, kDa ağırlığında tek bir polipeptit zinciridir ve -merkaptoetanol etkisiyle spesifik peptit bağlarının kopması sonucu parçalara ayrılmıştır.
Cevap
İncelenen protein, kovalent olmayan bağlarla birleşmiş iki heterodimerden oluşan bir tetramerdir; her bir heterodimer ise disülfit bağıyla bağlı ve kDa'lık alt birimlerden meydana gelir.
Jel filtrasyonunda kDa olan proteinin SDS (non-redükte) ortamında kDa'ya düşmesi, yapının non-kovalan bağlarla bağlı iki ana parçadan oluştuğunu gösterir. Bu kDa'lık parçaların indirgeyici ortamda (-ME) ve kDa'ya ayrılması ise, bu dimerlerin disülfit bağlarıyla bağlı farklı alt birimlerden oluştuğunu kanıtlar. Bu durum organizasyonunu doğrular.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Proteinlerin kuaterner yapısındaki kovalent (disülfit) ve kovalent olmayan (hidrofobik, iyonik) bağların SDS ve indirgeyici ajanlar kullanılarak ayırt edilmesi.