Examkin

Soru

Zorluk: ZorBağ Dokusu (Hücreler ve Lifler)

Bağ dokusunun temel proteini olan kollajenin farklı tipleri, dokuların yapısal ihtiyaçlarına göre özelleşmiş organizasyonlar sergiler. Bazal laminanın ana iskeletini kuran Tip IV kollajen, Tip I veya Tip III gibi fibriller oluşturmak yerine, karakteristik bir ağ (meshwork) yapısı meydana getirir. Bu yapısal farklılık, Tip IV kollajen sentezi sırasında diğer fibriler kollajenlerden farklı olarak bazı modifikasyon basamaklarının gerçekleşmemesinden kaynaklanır. Bu kollajen tipi, epitel veya endotel gibi bazal laminayı sentezleyen 'yerleşik' (resident) hücreler tarafından üretilir. Buna göre, Tip IV kollajen biyosentezi ve organizasyonu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. Pro-kollajen moleküllerinin amino (NN) ve karboksil (CC) uçlarındaki kayıt peptidlerinin (propeptidler) hücre dışında enzimler aracılığıyla kesilerek uzaklaştırılmasıCevap
  2. B
    Sentezlenen pro-alfa zincirlerindeki prolin ve lizin kalıntılarının Vitamin C kofaktörlüğünde granüllü endoplazmik retikulumda hidroksillenmesi
  3. C
    Üçlü heliks (triple helix) yapısının oluşumu ve bu yapının molekül içi hidrojen bağları ile stabilize edilmesi
  4. D
    Münferit moleküllerin karboksil uçları (NC1 alanı) ve amino uçları (7S alanı) üzerinden birbirlerine tutunarak polimerleşmesi
  5. E
    Tamamlanan protein birimlerinin sekretuar veziküller içerisinde paketlenerek ekzositoz yoluyla hücre dışı ortama salgılanması

Cevap

Tip IV kollajen sentezi sırasında pro-kollajen moleküllerinin uçlarındaki propeptidlerin kesilerek uzaklaştırılması gerçekleşmez; bu moleküller propeptidlerini koruyarak ağ yapısı oluştururlar.
Tip IV kollajen, fibril oluşturmayan (non-fibrillar) bir kollajen tipidir. Diğer kollajenlerin aksine, sentezlendikten sonra amino (NN) ve karboksil (CC) uçlarındaki propeptidleri (kayıt peptidleri) hücre dışında kesilmez. Bu durum, moleküllerin düzgün fibriller halinde paketlenmesi yerine, terminal uçları vasıtasıyla birbirlerine tutunarak (N-uçlarından dörtlü, C-uçlarından ikili bağlantılarla) 'tavuk teli' veya ağ benzeri bir yapı oluşturmasına olanak tanır. Dolayısıyla propeptidlerin kesilmesi ifadesi Tip IV için yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kollajen tiplerinin yapısal organizasyon farklarını analiz edin.
Tip I, II ve III fibriler yapıdayken, Tip IV ağ (network) yapısındadır.
Tip IV kollajen bazal laminanın filtrasyon ve destek görevine uygun olarak tabaka benzeri bir ağ kurar.
2
Fibril oluşumu ve ağ oluşumu arasındaki biyokimyasal farkı belirleyin.
Fibrillerde propeptidler kesilerek çözünmez tropokollajen oluşur; ağ yapısında ise propeptidler korunur.
Kayıt peptidlerinin (propeptidlerin) korunması, moleküllerin yan yana dizilip fibril oluşturmasını engeller, bunun yerine uç uca bağlanmasını sağlar.
3
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu Tip IV kollajen özelinde değerlendirin.
Hidroksilasyon, glikozilasyon ve ekzositoz basamakları ortaktır; ancak propeptid kesilmesi Tip IV'e özgü olarak gerçekleşmez.
Bu enzimatik basamağın eksikliği, Tip IV kollajenin karakteristik fiziksel formunu belirleyen ana unsurdur.

Anahtar Kavram

Tip IV Kollajen ve Bazal Lamina Organizasyonu
Bu soruyu puanla

Konular

Bağ Dokusu (Hücreler ve Lifler)

Bu konudan daha fazla soru