Soru

Zorluk: OrtaKafa Travması ve KİBAS

1111 yaşında bir kız çocuğu, evlerinin balkonundan (yaklaşık 3.53.5 metre yükseklik) beton zemine düşme öyküsüyle acil servise getiriliyor. Nörolojik muayenesinde; gözlerini yalnızca ağrılı uyaran uygulandığında açabildiği (göz: 22 puan), anlamsız inleme sesleri çıkardığı (sözel: 22 puan) ve ağrılı uyarana her iki kolda anormal fleksiyon (dekortike) postürü ile yanıt verdiği (motor: 33 puan) saptanarak Pediatrik Glaskow Koma Skalası (pGKS) toplam 77 olarak değerlendiriliyor. Vital bulgularında kalp tepe atımı 5454/dakika (yaşına göre belirgin bradikardik), kan basıncı 145/95145/95 mmHg (hipertansif) ve solunumu apneik periyotlar içeren düzensiz bir yapıda izleniyor. Göz muayenesinde sağ pupilde midriyazis ve ışık refleksinde kayıp saptanıyor.

PECARN (Pediatric Emergency Care Applied Research Network) kurallarına göre yüksek risk grubunda yer alan ve Cushing triadı bulguları sergileyen bu hastanın acil yönetiminde, intrakraniyal basınç dengesini bozarak beyin fıtıklaşması riskini artıracağı için aşağıdaki işlemlerden hangisinin yapılması kesinlikle kontrendikedir?

  1. Santral sinir sistemi enfeksiyonu veya subaraknoid kanama ayırıcı tanısı için lomber bölgeden beyin omurilik sıvısı (BOS) örneklemesi yapılmasıCevap
  2. B
    Oksijenizasyonu güvence altına almak ve sekonder beyin hasarını önlemek için hızlı ardışık entübasyon ile invaziv mekanik ventilasyona geçilmesi
  3. C
    Kafa içi hacmi azaltmak amacıyla intravenöz yoldan hipertonik salin veya mannitol gibi osmotik ajanların uygulanması
  4. D
    Venöz kanın geri dönüşünü kolaylaştırmak amacıyla yatak başının yükseltilmesi ve servikal vertebraların stabilizasyonunun sürdürülmesi
  5. E
    Travmatik beyin hasarının boyutunu belirlemek için radyasyon maruziyeti riskine rağmen kesitsel nörogörüntüleme yöntemlerine başvurulması

Cevap

İntrakraniyal basınç artışı (KİBAS) sendromu olan hastalarda, beyin omurilik sıvısı (BOS) basıncının ani düşüşü herniyasyona yol açabileceği için lomber ponksiyon yapılması kontrendikedir.
Hastada bradikardi, hipertansiyon ve düzensiz solunumdan oluşan Cushing triadı mevcuttur. Ek olarak anizokori (sağ pupil genişlemesi) unkal herniyasyonun (beyin sapı basısı) spesifik bir bulgusudur. Bu klinik tabloda, beyin omurilik sıvısının lomber bölgeden boşaltılması, beyin dokusunun yüksek basınçlı kraniyal alandan düşük basınçlı spinal alana doğru yer değiştirmesini hızlandırarak ani solunum durması ve ölüme yol açar. Bu nedenle lomber ponksiyon kesinlikle yapılmamalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın nörolojik durumunu pGKS ile değerlendirmek
Göz açma (2), Sözel yanıt (2), Motor yanıt (3) olmak üzere toplam pGKS = 7 olarak bulunur.
Bilinç durumunu objektif olarak belirlemek ve entübasyon ihtiyacını (pGKS ≤ 8) netleştirmek.
2
Vital bulguları ve pupiller yanıtı analiz etmek
Bradikardi, hipertansiyon ve düzensiz solunum (Cushing triadı) ile birlikte sağ pupilde fiksasyon ve dilatasyon tespit edilir.
İntrakraniyal basınç artışı (KİBAS) ve yaklaşan unkal herniyasyonu teşhis etmek.
3
Kontrendike olan acil girişimleri belirlemek
Bu klinik tabloda lomber ponksiyonun ölümcül olabileceği sonucuna varılır.
Lomber bölgeden BOS alınması, kraniyal kavite ile spinal kanal arasındaki basınç gradyanını artırarak beyin sapının foramen magnumdan fıtıklaşmasına neden olur.

Anahtar Kavram

Ciddi kafa travmasında intrakraniyal basınç artışı sendromu (KİBAS) tanısı ve lomber ponksiyon kontrendikasyonu
Bu soruyu puanla