Examkin

Soru

Zorluk: ZorAdrenal Korteks Hormonları

Otuz beş yaşında bir kadın hasta, kronik inflamatuvar bir hastalık nedeniyle son altı aydır yüksek dozda deksametazon kullanmaktadır. Hastanın tedavisinin aniden kesilmesi üzerine gelişen akut adrenal kriz tablosunda; derin halsizlik, hipoglisemi ve orta derecede hipotansiyon saptanmıştır. Ancak, hastanın laboratuvar tetkiklerinde serum Na+Na^+ ve K+K^+ seviyelerinin referans aralıkta olduğu görülmüştür.

Bu klinik tabloda elektrolit dengesinin korunmuş olması, aşağıdaki fizyolojik özelliklerden hangisi ile en iyi açıklanır?

  1. Adrenal korteksin en dış tabakasındaki mineralokortikoid üretiminin primer olarak renin-anjiyotensin sistemi ve plazma potasyumu tarafından kontrol edilmesiCevap
  2. B
    Deksametazonun yüksek mineralokortikoid aktivitesi sayesinde renal sodyum geri emilimini sürdürerek K+K^+ sekresyonunu dengelemesi
  3. C
    Aldosteron sentezinin primer olarak adrenal korteksin orta tabakası olan zona fasciculata'da ACTH denetiminde gerçekleşmesi
  4. D
    Hipotalamo-hipofizer aksın baskılanmasının adrenal korteksin tüm katmanlarında (glomerulosa, fasciculata, reticularis) simetrik bir atrofiye neden olması
  5. E
    Adrenal kortekste 17α17\alpha-hidroksilaz enziminin sadece zona glomerulosa tabakasında bulunması sonucu aldosteron üretiminin artması

Cevap

Adrenal korteksin en dış tabakası olan zona glomerulosa'nın mineralokortikoid üretimini primer olarak renin-anjiyotensin sistemi ve plazma potasyum düzeyleri aracılığıyla düzenlemesi
Sekonder adrenal yetmezlikte (bu vakadaki gibi ekzojen steroid sonrası ACTH baskılanması), adrenal korteksin en dış tabakası olan zona glomerulosa etkilenmez. Bu tabakanın ana düzenleyicileri renin-anjiyotensin sistemi ve doğrudan plazma K+K^+ seviyeleridir. Dolayısıyla aldosteron üretimi devam eder ve primer adrenal yetmezlikte (Addison hastalığı) görülen hayatı tehdit eden hiperkalemi ve ağır hiponatremi bu hastalarda gözlenmez.

Adım Adım Çözüm

1
Hastadaki yetmezlik tipini belirle
İkincil (Sekonder) Adrenal Yetmezlik
Uzun süreli ekzojen glukokortikoid kullanımı, negatif feedback ile ACTH salgısını baskılar ve adrenal korteksin ACTH bağımlı tabakalarında atrofiye yol açar.
2
Tabakaların regülasyon farkını analiz et
Zona glomerulosa (en dış) bağımsızdır, zona fasciculata ve reticularis ACTH bağımlıdır.
Adrenal korteksin en dış tabakası olan zona glomerulosa, primer olarak anjiyotensin II ve plazma K+K^+ konsantrasyonu ile kontrol edilir; bu nedenle ACTH eksikliğinden etkilenmez.
3
Klinik bulgularla eşleştir
Elektrolitlerin normal kalması aldosteronun korunduğunu gösterir.
Aldosteron (mineralokortikoid) sentezi devam ettiği için sodyum geri emilimi ve potasyum atılımı bozulmaz, böylece hiperkalemi gelişmez.

Anahtar Kavram

Adrenal korteks tabakalarının hormonal kontrolü arasındaki seçicilik (HPA aksı vs. RAAS)

Alternatif Yöntem

Klinik ipucu: Eğer bir hastada adrenal yetmezlik bulguları varken (hipotansiyon, hipoglisemi) deri hiperpigmentasyonu yoksa ve potasyum normal ise, bu durumun primer (adrenal kaynaklı) değil, sekonder (hipofiz/hipotalamus kaynaklı veya ekzojen steroid baskılı) olduğunu düşünebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Adrenal Korteks Hormonları

Bu konudan daha fazla soru