yaşında kadın hasta, yakın bir arkadaşına meme kanseri tanısı konulması üzerine endişelenerek polikliniğe başvuruyor. Hiçbir şikayeti olmayan hasta; "kapsamlı bir tarama" yapılması amacıyla CEA, CA ve CA gibi tümör belirteçlerinin bakılmasını talep ediyor. Özgeçmişinde paket-yıl sigara öyküsü bulunan ve yıl önce sigarayı bırakan hastanın fizik muayenesi ve rutin laboratuvar tetkikleri normaldir. Bu hasta için güncel tarama kılavuzları ışığında en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
- Aİstenen tümör belirteçleri ile beraber sigara öyküsü nedeniyle akciğer kanseri taraması için düşük doz bilgisayarlı tomografi (DDBT) planlanmalıdır.
- BMeme kanseri taramasında yüksek duyarlılığa sahip olan CA düzeyi öncelikle görülmelidir.
- CKolon kanseri taraması amacıyla serum CEA düzeyi bakılmalı, sonuç normalse ileri tetkike gerek olmadığı belirtilmelidir.
- Tümör belirteçlerinin rutin taramada yeri olmadığı belirtilmeli; mamografi ve servikal kanser taraması gibi standart yöntemler önerilmelidir.Cevap
- EYumurtalık (over) kanseri erken tanısı için yıllık CA ölçümü ve transvajinal ultrasonografi yapılmalıdır.
Cevap
Tümör belirteçlerinin rutin taramada yeri olmadığı belirtilmeli; mamografi ve servikal kanser taraması gibi standart yöntemler önerilmelidir.
Onkoloji pratiğinde CEA, CA ve CA gibi tümör belirteçleri genellikle tanı konulmuş hastaların izleminde ve tedaviye yanıtın değerlendirilmesinde kullanılır; semptomsuz ve ortalama riskli bireylerde tarama testi olarak kullanılmaları önerilmez. yaşındaki bir kadın hasta için standart ve etkinliği kanıtlanmış tarama yöntemleri arasında mamografi (meme kanseri), HPV testi veya Pap-smear (servikal kanser) ve kolonoskopi veya dışkıda gizli kan testi (kolorektal kanser) yer almaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tümör belirteçlerinin çoğu tarama amaçlı değil, tanı almış hastaların tedavi yanıtını ve rekürrensini izlemek amacıyla kullanılır.