Uzun yıllardır günlük gramın üzerinde alkol tüketen bir birey, hafif bir viral enfeksiyon sırasında gelişen kas ağrılarını gidermek amacıyla günde gram parasetamol (asetaminofen) kullanmıştır. İki gün sonra bulantı, kusma ve sağ üst kadran ağrısı ile başvuran hastanın yapılan tetkiklerinde transaminaz düzeylerinin (, ) olduğu ve karaciğer yetmezliği tablosunun geliştiği saptanmıştır. Bu hastada, normalde güvenli sayılabilecek dozlarda parasetamol kullanımına bağlı olarak gelişen ağır hepatotoksisitenin temel farmakolojik nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- AAlkolün parasetamolün hepatik ilk-geçiş etkisini azaltarak sistemik biyoyararlanımını artırması
- Kronik etanol tüketimi ile indüklenen mikrozomal enziminin, parasetamolü toksik metabolitine dönüşümünü hızlandırmasıCevap
- CAkut alkol alımının parasetamolün glukuronidasyon ve sülfasyon yollarını yarışmalı olarak inhibe etmesi
- DAlkol metabolizması sırasında oluşan asetaldehidin, parasetamolün plazma proteinlerine bağlanmasını engelleyerek serbest fraksiyonu artırması
- EAlkol dehidrogenaz () enziminin parasetamolü doğrudan oksitleyerek reaktif oksijen radikalleri oluşturması
Cevap
Kronik etanol tüketimi ile indüklenen mikrozomal enziminin, parasetamolü toksik metabolitine dönüşümünü hızlandırması
Kronik alkol tüketimi, karaciğerde mikrozomal etanol oksitleme sisteminin (MEOS) önemli bir bileşeni olan enzimini indükler. Parasetamolün normal şartlarda çok küçük bir kısmı bu enzim aracılığıyla toksik bir metabolit olan -asetil--benzokinon imine () dönüşür. Ancak indüklendiğinde, parasetamolün bu toksik yolağa giren miktarı belirgin şekilde artar. Kronik alkoliklerde yetersiz beslenme ve alkol metabolizması nedeniyle glutatyon depoları da azaldığından, oluşan fazla nötralize edilemez ve masif hepatosit nekrozuna yol açar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Alkol-İlaç Etkileşimi ve Enzim İndüksiyonu
Tahmini Süre:1m 30s