Alkoller

Acil servise konfüzyon, bulantı ve oligüri şikayetleriyle getirilen $32$ yaşında bir hastanın idrar tetkikinde zarf şeklinde kalsiyum oksalat kristalleri saptanmıştır. Etilen glikol zehirlenmesi tanısıyla fomepizol tedavisine başlanan hastada, metabolizmayı toksik olmayan yollara kaydırmak amacıyla kofaktör desteği planlanmaktadır. Bu klinik tabloda, gliyoksilatın daha az toksik olan metabolitlere dönüşümünü sağlamak için kullanılan kofaktörler ve ilgili metabolik yollarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Şiddetli karaciğer sirozu nedeniyle takip edilen ve böbrek fonksiyon testleri normal sınırlarda olan $52$ yaşındaki bir hasta, alkol bağımlılığına yönelik yatarak detoksifikasyon programını yeni tamamlamıştır. Hasta, taburculuk sonrası alkol aşermesini (craving) kontrol altında tutmak ve nüksü önlemek için medikal tedavi talep etmektedir.

Mevcut klinik tablosu göz önüne alındığında, bu hasta için tercih edilmesi gereken en uygun idame ilacının etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Acil servise bulantı, kusma ve konfüzyon şikayetleriyle getirilen 35 yaşındaki bir hastanın yapılan laboratuvar incelemesinde anyon açığı artmış metabolik asidoz saptanmıştır. İdrar tetkikinde 'zarf şeklinde' (oktahedral) kristallerin görülmesi üzerine hastaya etilen glikol zehirlenmesi tanısı konulmuştur. Bu hastada toksik bir metabolit olan oksalat birikimini azaltmak ve metabolizmayı toksik olmayan ürünlere kaydırmak amacıyla tedaviye eklenmesi gereken vitamin çifti aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında bir hasta, ev yapımı alkollü bir içecek tükettikten yaklaşık $16$ saat sonra gelişen şiddetli karın ağrısı, bulantı ve nefes darlığı nedeniyle acil servise getirilmiştir. Hastanın oftalmolojik muayenesinde retinada yaygın ödem ve görme keskinliğinde belirgin azalma saptanmıştır. Laboratuvar incelemesinde anyon açığı artmış metabolik asidoz ($pH: 7.12$, $HCO_3: 10$ mEq/L) tespit edilmiştir. Bu hastada gelişen ağır metabolik asidoz ve retinotoksisiteden sorumlu olan temel metabolitin hücresel düzeydeki etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Acil servise antifriz (etilen glikol) içtiği şüphesiyle getirilen bir hastada, anyon açığı artmış metabolik asidoz ve idrar incelemesinde kalsiyum oksalat kristalleri saptanmıştır. Bu hastada toksik metabolitlerin oluşumunu engellemek amacıyla kullanılan fomepizolün etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Alkol bağımlılığı tedavisi amacıyla kullanılan bir ilaç, karaciğerde asetaldehitin asetata dönüşümünü engelleyerek kanda asetaldehit düzeyinin yükselmesine ve buna bağlı olarak şiddetli flushing (kızarma), taşikardi, bulantı ve baş ağrısı gibi semptomların ortaya çıkmasına neden olur. Bu klinik tabloya (disülfiram-benzeri reaksiyon) yol açan ilacın irreversibl olarak inhibe ettiği temel enzim aşağıdakilerden hangisidir?

Acil servise görme bulanıklığı ve konfüzyon ile getirilen, kaçak alkol tüketimi öyküsü olan bir hastada, toksik metabolitlerin oluşumunu engellemek amacıyla fomepizol tedavisi uygulanmasına karar verilmiştir. Bu ilaç ve metanol metabolizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Acil servise konfüzyon, ataksi ve konuşma bozukluğu ile getirilen $35$ yaşındaki bir erkek hastanın kan etanol düzeyi $180$ mg/dL olarak ölçülmüştür. Takip eden saatlerde yapılan ölçümlerde, hastanın kan alkol düzeyinin her saat yaklaşık $15$ mg/dL gibi sabit bir hızla azaldığı saptanmıştır. Bu hastada gözlenen ve plazma konsantrasyonundan bağımsız olan bu eliminasyon özelliğinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik alkol kullanımı olan $45$ yaşında bir erkek hasta, uzun süreli açlık sonrası gelişen terleme, çarpıntı ve konfüzyon şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Yapılan değerlendirmede kan glukoz düzeyi $42$ $mg/dL$ olarak saptanıyor. Bu hastada görülen hipogliseminin altında yatan temel farmakolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$30$ yaşındaki bir hasta, intihar amacıyla bir miktar antifriz (etilen glikol) içtikten yaklaşık $10$ saat sonra acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde konfüzyon ve kussmaul solunumu saptanan hastanın laboratuvar incelemesinde belirgin anyon açığı artmış metabolik asidoz, serum kreatinin düzeyinde artış ve hipokalsemi ($6.2\text{ mg/dL}$) tespit ediliyor. İdrar mikroskopisinde çok sayıda zarf şeklinde kristaller izleniyor.

Bu hastada gelişen böbrek yetmezliği ve hipokalsemiden doğrudan sorumlu olan etilen glikol metaboliti aşağıdakilerden hangisidir?

Kaçak içki tüketimi sonrası acil servise başvuran 42 yaşındaki erkek hastada görme bulanıklığı, şiddetli karın ağrısı ve yüksek anyon açıklı metabolik asidoz saptanmıştır. Metanol zehirlenmesi tanısı alan bu hastada, retina hasarından birincil derecede sorumlu olan ve eliminasyonu folat ko-faktörüne bağımlı olan metabolit aşağıdakilerden hangisidir?

Ev yapımı içki tükettikten yaklaşık 18 saat sonra görme bulanıklığı, şiddetli karın ağrısı ve bulantı şikayetleriyle acil servise getirilen 48 yaşındaki erkek hastanın fizik muayenesinde pupillerin ışığa yanıtının zayıf olduğu izleniyor. Laboratuvar incelemesinde belirgin anyon açıklıklı metabolik asidoz saptanan hastada metanol zehirlenmesinden şüpheleniliyor. Bu hastada toksik metabolitlerin oluşumunu engellemek amacıyla tercih edilen fomepizolün etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Acil servise, bilinci kapalı halde getirilen 52 yaşındaki erkek hastanın arteryel kan gazı analizinde pH: 6.98, HCO3: 8 mEq/L ve anyon açığı: 34 mEq/L olarak saptanıyor. Hastanın yakınları, hastanın yaklaşık 24 saat önce kolonya benzeri bir sıvıyı yanlışlıkla içtiğini ve bilincini kaybetmeden önce 'etrafı karlı bir dağ manzarası gibi beyaz gördüğünden' yakındığını ifade ediyor. İdrar analizinde kalsiyum oksalat kristalleri görülmüyor. Bu hastada, biriken toksik metabolitin, 10-formiltetrahidrofolat sentetaz enzimi aracılığıyla karbondioksite dönüşümünü hızlandırarak retinotoksisiteyi azaltmak amacıyla tedavi protokolüne eklenmesi gereken ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik alkol bağımlılığı olan $45$ yaşındaki bir erkek hasta, şiddetli bir baş ağrısı nedeniyle standart dozlarda parasetamol kullanmaya başlamıştır. Kısa bir süre sonra hastada akut karaciğer yetmezliği bulguları gelişmiştir. Bu hastada, parasetamolün toksik metaboliti olan $N$-asetil-$p$-benzokinon imin ($NAPQI$) miktarının artmasına ve hepatotoksisiteye zemin hazırlayan temel farmakolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Uzun yıllardır günlük $90$ gramın üzerinde alkol tüketen bir birey, hafif bir viral enfeksiyon sırasında gelişen kas ağrılarını gidermek amacıyla günde $3$ gram parasetamol (asetaminofen) kullanmıştır. İki gün sonra bulantı, kusma ve sağ üst kadran ağrısı ile başvuran hastanın yapılan tetkiklerinde transaminaz düzeylerinin ($AST$, $ALT$) $> 5000$ $U/L$ olduğu ve karaciğer yetmezliği tablosunun geliştiği saptanmıştır. Bu hastada, normalde güvenli sayılabilecek dozlarda parasetamol kullanımına bağlı olarak gelişen ağır hepatotoksisitenin temel farmakolojik nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşındaki kronik alkol bağımlısı bir hasta, son iki gündür yemek yemeden aşırı miktarda alkol tükettikten sonra halsizlik, terleme ve konfüzyon şikayetleriyle acil servise getirilmiştir. Hastanın laboratuvar incelemesinde kan şekeri $45 \text{ mg/dL}$ (hipoglisemi) ve kan laktat düzeyi belirgin olarak yüksek saptanmıştır. Bu hastada görülen metabolik tablonun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik alkol kullanım öyküsü olan ve bir sanayi tesisinde çalışan işçi, kazara maruz kaldığı bir kimyasal madde sonrası şiddetli karaciğer yetmezliği tablosuyla acil servise getirilmiştir. Yapılan incelemelerde, hastanın maruz kaldığı maddenin, kronik alkol kullanımı nedeniyle karaciğerde indüklenen mikrozomal enzimler ($CYP2E1$) tarafından yüksek oranda reaktif toksik radikallere dönüştürüldüğü saptanmıştır. Bu hastada gözlenen klinik tablonun şiddetlenmesinden sorumlu olan ve $CYP2E1$ indüksiyonu ile toksisitesi artan kimyasal madde aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kimya laboratuvarında çalışan $40$ yaşındaki erkek hasta, yanlışlıkla maruz kaldığı metanol (odun alkolü) sonrası gelişen görme bulanıklığı ve derin anyon açıklıklı metabolik asidoz tablosuyla acil servise getirilmiştir. Hastaya standart tedavi protokolü çerçevesinde fomepizol ve sodyum bikarbonat tedavisi başlanmıştır. Bu hastada toksik metabolitlerin eliminasyonunu hızlandırmak amacıyla tedaviye folinik asit (leukovorin) eklenmesinin temel farmakolojik mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında erkek hasta, ev yapımı olduğu belirtilen bir içkiyi tükettikten $12$ saat sonra bulantı, kusma ve şiddetli yan ağrısı şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Laboratuvar tetkiklerinde yüksek anyon açıklı metabolik asidoz ($pH: 7.12$, $HCO_3^-: 12$ mEq/L) ve artmış osmolal açık saptanıyor. Tam idrar tetkikinin mikroskobik incelemesinde zarf şeklinde kristaller gözleniyor. Bu hastada progresif böbrek yetmezliğini önlemek amacıyla başlanması planlanan fomepizolün etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$38$ yaşındaki erkek hasta, kazara bir miktar antifriz (etilen glikol) içtikten yaklaşık $6$ saat sonra acil servise başvuruyor. Hastanın laboratuvar incelemesinde belirgin anyon açığı olan metabolik asidoz ($pH$: $7,12$, $HCO_3^-$: $10$ $mEq/L$) ve idrar sedimentinde zarf şeklinde (kalsiyum oksalat) kristaller saptanıyor. Bu hastada izlenen metabolik asidoz tablosundan birincil olarak sorumlu olan temel metabolit aşağıdakilerden hangisidir?