yaşında bir kadın hasta, yaklaşık dakika önce yüksek dozda asetilsalisilik asit () ve bir miktar petrol distilatı içeren temizlik sıvısı içtiği şüphesiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde hastanın letarjik olduğu, solunum seslerinin bilateral doğal ancak solunum sayısının olduğu saptanıyor. Bu hastanın acil yönetimi ve dekontaminasyon stratejileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Hava yolu güvenliği ve solunum desteği sağlandıktan sonra, petrol distilatı alımı nedeniyle gastrik lavajdan kaçınılmalı ve salisilatın atılımını hızlandırmak için sodyum bikarbonat ile idrar alkalileştirilmelidir.Cevap
- BAspirasyon riskine rağmen asetilsalisilik asit dozunun çok yüksek olması ve zehirlenmenin üzerinden saatten fazla geçmesi nedeniyle, ilk basamakta hemen geniş lümenli nazogastrik sonda ile gastrik lavaj uygulanmalıdır.
- CZehirlenme üzerinden dakikadan fazla zaman geçtiği için aktif kömür uygulaması etkisizdir; salisilatın iyonize olmayan formunu artırıp tübüler geri emilimi azaltmak için idrar amonyum klorür ile asitleştirilmelidir.
- DPetrol distilatının sistemik emilimini ve merkezi sinir sistemi depresyonunu engellemek amacıyla hasta acilen ipeka şurubu ile kusturulmalı, ardından salisilat için aktif kömür verilmelidir.
- EAsetilsalisilik asit zehirlenmesinde en etkin eliminasyon yöntemi olan hemodiyalize, ABC stabilizasyonu ve idrar pH takibi beklenmeksizin acil bir cerrahi girişim olarak öncelikle başlanmalıdır.
Cevap
Zehirlenme yönetiminde öncelik ABC stabilizasyonudur; hidrokarbon alımında gastrik lavaj/emezis aspirasyon riski nedeniyle kontrendikedir ve zayıf asitlerin atılımı idrar alkalileştirilmesi ile artırılır.
Doğru yaklaşım, öncelikle hastanın hava yolu güvenliğini (ABC) sağlamaktır. Hidrokarbon (petrol distilatı) içeren maddelerin alımında, bu maddelerin akciğerlere kaçarak ağır pnömoniye yol açma riski nedeniyle gastrik lavaj ve kusturma (emezis) yapılmaz. Ayrıca, zayıf asit karakterli olan salisilatların atılımını hızlandırmak için idrarın sodyum bikarbonat ile alkalileştirilmesi gerekir; bu sayede ilaç idrarda iyonize halde hapsolur ve geri emilemez.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Zehirlenme tedavisinde ABC önceliği, hidrokarbonlarda gastrik lavaj kontrendikasyonu ve zayıf asitlerde iyon tuzağı prensibi.