Soru

Zorluk: Çok zorHipersensitivite Reaksiyonları

3535 yaşında romatoid artrit tanılı hastaya infliksimab tedavisi başlanıyor. Tedavinin 1010. gününde hastada 38.5∘C38.5^\circ C ateş, yaygın ürtiker benzeri döküntüler, servikal lenfadenopati ve diz eklemlerinde şişlik/ağrı gelişiyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde serum C3C3 ve C4C4 düzeyleri belirgin olarak düşük saptanırken, idrar analizinde hafif düzeyde proteinüri izleniyor. Bu hastadaki klinik tablodan sorumlu olan immün komplekslerin özelliği ve patofizyolojik oluşum mekanizması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Hafif antijen fazlalığı durumunda oluşan, retiküloendotelyal sistem tarafından etkin şekilde temizlenemeyen orta büyüklükteki çözünür komplekslerin damar duvarında çökelmesi.Cevap
  2. B
    Antikor fazlalığı durumunda oluşan ve makrofajlar üzerindeki Fc reseptörleri aracılığıyla hızla fagosite edilen büyük, çözünmeyen agregatların dokularda lokal iskemi oluşturması.
  3. C
    İlaca özgü oluşan IgE tipi antikorların mast hücreleri üzerindeki yüksek afiniteli reseptörlere bağlanarak sistemik histamin salınımına ve anafilaktoid reaksiyona yol açması.
  4. D
    Antijene özgü CD4+ Th1 hücrelerinden salınan IFN-gama etkisiyle aktive olan makrofajların vasküler endotelde kronik granülomatöz inflamasyon başlatması.
  5. E
    Dolaşımdaki antikorların damar endoteli üzerindeki MHC Sınıf I moleküllerine doğrudan bağlanarak sitotoksik T hücrelerini (CD8+) bölgeye çekmesi ve endotel lizisine neden olması.

Cevap

Hafif antijen fazlalığı durumunda oluşan orta büyüklükteki çözünür komplekslerin damar duvarında çökelmesi
Bu vakada tanımlanan tablo, bir yabancı proteine (infliksimab bir monoklonal antikordur) karşı gelişen sistemik Tip III hipersensitivite yani serum hastalığıdır. İmmün komplekslerin dokuda birikip hasar verebilmesi için antijen ve antikorun hafif antijen fazlalığı olan bölgede birleşmesi gerekir. Bu bölgede oluşan kompleksler RES (Retiküloendotelyal sistem) tarafından fagositozdan kaçabilecek kadar küçük ve damar duvarına sızabilecek kadar çözünürdür. Doku hasarı ise çöken bu komplekslerin kompleman sistemini aktive etmesi ve nötrofilleri bölgeye çekmesiyle gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu tanımla
Serum Hastalığı (Sistemik Tip III Hipersensitivite)
Antijen maruziyetinden 7-14 gün sonra (burada 10 gün) ortaya çıkan ateş, artrit, döküntü ve kompleman düşüklüğü tipik serum hastalığı bulgularıdır.
2
İmmün kompleks kinetiğini analiz et
Antijen fazlalığı bölgesinde (Zone of Antigen Excess) oluşan küçük/orta büyüklükteki kompleksler
Eşdeğerlik veya antikor fazlalığı bölgelerinde oluşan büyük kompleksler makrofajlarca hızla temizlenirken, antijen fazlalığında oluşan çözünür kompleksler kandan temizlenemez ve damar endoteline sızarak çöker.
3
Hasar mekanizmasını belirle
Kompleman aktivasyonu ve lökosit infiltrasyonu
Çöken kompleksler komplemanı klasik yoldan aktive eder (C3, C4 düşüşü); C3a ve C5a (anafilatoksinler) mast hücrelerini degranüle ederken, C5a nötrofilleri bölgeye çekerek lizozomal enzim salınımına ve vaskülite neden olur.

Anahtar Kavram

Heidelberger-Kendall (Presipitasyon) Eğrisi ve Patojenik İmmün Kompleksler
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla