Examkin

Soru

Zorluk: Zorİlaçların Atılımı ve Kinetik Hesaplamalar

Sanal dağılım hacmi (VdV_d) 50 L50\text{ L} ve eliminasyon yarı ömrü (t1/2t_{1/2}) 10 saat10\text{ saat} olan bir ilaç, hedef kararlı durum plazma konsantrasyonu (CssC_{ss}) 4 mg/L4\text{ mg/L} olacak şekilde bir hastaya intravenöz sürekli infüzyonla uygulanmaya başlanmıştır. İnfüzyonun 20.20. saatinde hedeflenen CssC_{ss} değerine ulaşılamadığı görülmüş ve bu hedefe hemen ulaşmak için hastaya ek bir intravenöz bolus yükleme dozu uygulanmasına karar verilmiştir. Buna göre, hedeflenen kararlı durum konsantrasyonuna ulaşmak için bu aşamada verilmesi gereken ek yükleme dozu kaç mg\text{mg}'dır? (ln⁡2≈0.7\ln2 \approx 0.7 alınız)

  1. A
    25
  2. 50Cevap
  3. C
    100
  4. D
    150
  5. E
    200

Cevap

Hedeflenen kararlı durum konsantrasyonuna ulaşmak için verilmesi gereken ek yükleme dozu 50 mg50\text{ mg}'dır.
İnfüzyonun başlamasından itibaren geçen 2020 saatlik süre, ilacın 1010 saatlik yarı ömrünün tam 22 katıdır. Birinci derece eliminasyon kinetiği uyarınca, 22 yarı ömür sonunda hedef kararlı durum konsantrasyonunun (Css) %75\%75'ine ulaşılır. Hedeflenen 4 mg/L4\text{ mg/L} değerinin %75\%75'i 3 mg/L3\text{ mg/L} olduğundan, 20.20. saatte plazmada 3 mg/L3\text{ mg/L} ilaç bulunmaktadır. Hedefe (4 mg/L4\text{ mg/L}) hemen ulaşmak için gereken konsantrasyon artışı 1 mg/L1\text{ mg/L}'dir. Bu artışı sağlamak için gereken ek yükleme dozu, konsantrasyon farkının sanal dağılım hacmiyle çarpımıyla (1 mg/L×50 L=50 mg1\text{ mg/L} \times 50\text{ L} = 50\text{ mg}) bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Geçen sürenin yarı ömür cinsinden değerini hesaplayın.
Zaman (20 saat20\text{ saat}) / Yarı ömür (10 saat10\text{ saat}) = 22 yarı ömür.
İnfüzyon sırasında plazma konsantrasyonunun kararlı duruma yaklaşma oranı yarı ömür sayısına bağlıdır.
2
İki yarı ömür sonunda ulaşılan plazma konsantrasyonu oranını bulun.
1−(1/2)2=1−0.25=0.751 - (1/2)^2 = 1 - 0.25 = 0.75 (yani %75\%75).
Birinci derece eliminasyon kinetiğine göre her yarı ömürde kalan farkın yarısı kadar artış gerçekleşir.
3
20.20. saatteki mevcut plazma konsantrasyonunu hesaplayın.
4 mg/L×0.75=3 mg/L4\text{ mg/L} \times 0.75 = 3\text{ mg/L}.
Hedef kararlı durum konsantrasyonunun %75\%75'ine ulaşılmıştır.
4
Hedefe ulaşmak için gereken konsantrasyon farkını (DeltaC\\Delta C) belirleyin.
ΔC=4 mg/L−3 mg/L=1 mg/L\Delta C = 4\text{ mg/L} - 3\text{ mg/L} = 1\text{ mg/L}.
Verilecek ek dozun plazma konsantrasyonunu bu miktar kadar artırması gerekir.
5
Gereken ek yükleme dozunu hesaplayın.
Ek Yükleme Dozu = ΔC×Vd=1 mg/L×50 L=50 mg\Delta C \times V_d = 1\text{ mg/L} \times 50\text{ L} = 50\text{ mg}.
Yükleme dozu formülü (LD=C×VdLD = C \times V_d) kullanılarak hedeflenen artış sağlanır.

Anahtar Kavram

İnfüzyon sırasında ek yükleme dozu (supplemental loading dose) hesaplanırken, hedeflenen konsantrasyon ile mevcut konsantrasyon arasındaki fark baz alınır.

Daha Fazla Pratik

Farklı yarı ömür sayılarında (1, 2, 3, 4) ulaşılan yüzde değerlerini (50,75,87.5,93.7550, 75, 87.5, 93.75) ezberlemek bu tarz hesaplama sorularında hız kazandırır.

Alternatif Yöntem

Önce ilacın klirensini (Cl=0.7×50/10=3.5 L/saatCl = 0.7 \times 50 / 10 = 3.5\text{ L/saat}) ve mevcut infüzyon hızını (R0=Css×Cl=4×3.5=14 mg/saatR_0 = C_{ss} \times Cl = 4 \times 3.5 = 14\text{ mg/saat}) hesaplayıp, ardından 20.20. saatteki konsantrasyon denklemini (Ct=R0/Cl×(1−e−kt)C_t = R_0/Cl \times (1 - e^{-kt})) kullanarak da aynı sonuca ulaşılabilir, ancak yarı ömür kuralı çok daha pratiktir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

İlaçların Atılımı ve Kinetik Hesaplamalar

Bu konudan daha fazla soru