Examkin

Soru

Zorluk: ZorDemir Preparatları ve Şelatörleri

33 yaşında bir çocuk, evde bulduğu demir sülfat tabletlerini yuttuktan yaklaşık 33 saat sonra şiddetli abdominal ağrı, kanlı kusma ve letarji şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Serum demir seviyesi 650μg/dL650 \mu g/dL ölçülen hastada akut demir intoksikasyonu tanısıyla şelasyon tedavisine karar veriliyor. Bu hastada kullanılabilecek şelatör ajanlar ve demir preparatlarının özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Akut intoksikasyonda parenteral yolla kullanılan deferoksamin ferrik demir (Fe3+Fe^{3+}) ile 1:11:1 oranında heksadentat bir kompleks oluştururken; kronik tedavide kullanılan deferasirox oral yolla günde tek doz uygulanan ve 2:12:1 (ilaç:demir) oranında bağlanan bir şelatördür.Cevap
  2. B
    Deferoksamin, yüksek oral absorbsiyonu ve biyoyararlanımı sayesinde mide lavajı sonrası hem sistemik şelasyon sağlamak hem de gastrointestinal kanaldaki demiri bağlamak amacıyla oral yolla tercih edilir.
  3. C
    Akut zehirlenme tedavisinde deferoksamin yerine tercih edilebilen deferipron, ferrik demir ile bidentat bir kompleks oluşturur ve en önemli yan etkisi olan renal tübüler hasar nedeniyle haftalık kreatinin takibi gerektirir.
  4. D
    Şelasyon tedavisi sırasında idrarın karakteristik "vin-rose" rengine dönmesi, deferasiroxun demir ile oluşturduğu kompleksin idrarla atıldığını gösteren tanısal bir bulgudur.
  5. E
    Demir eksikliği tedavisinde kullanılan oral demir preparatları sıklıkla fatal anafilaksi riskine yol açarken, parenteral demir sülfat formları sadece siyah dışkı ve mide ağrısı gibi hafif yan etkiler gösterir.

Cevap

Akut intoksikasyonda parenteral deferoksamin (1:1 heksadentat) tercih edilirken, kronik tedavide oral deferasirox (2:1 tridentat) kullanılır.
Doğru olan ifadede belirtildiği gibi, deferoksamin demir atomunu altı bölgeden saran (heksadentat) ve ferrik demir ile bire bir (1:11:1) kompleks oluşturan, parenteral kullanılan bir antidottur. Deferasirox ise kronik tedavide büyük kolaylık sağlayan, oral yolla günde tek sefer uygulanan ve iki molekülünün bir demiri bağladığı (2:12:1) tridentat bir yapıdadır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu değerlendir
Çocuk hastada yüksek doz demir alımı ve yüksek serum demiri (>500μg/dL>500 \mu g/dL) akut intoksikasyonu ve şelasyon gerekliliğini gösterir.
Antidot seçimi için tanının kesinleştirilmesi gerekir.
2
Antidot özelliklerini hatırla
Deferoksamin parenteral uygulanır, heksadentat yapıdadır ve demiri 1:1 oranında bağlar.
Akut zehirlenmede altın standart tedaviyi belirlemek için.
3
Diğer şelatörlerle karşılaştır
Deferasirox oral yolla günde tek doz (2:1), Deferipron oral yolla günde üç kez (3:1) kullanılır.
Soruda istenen ajanlar arası farmakolojik farkları ayırt etmek için.

Anahtar Kavram

Demir şelatörlerinin yapısal ve farmakokinetik farklılıkları (Stoikiometri ve Uygulama Yolu)
Bu soruyu puanla

Konular

Demir Preparatları ve Şelatörleri

Bu konudan daha fazla soru