Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKronik Böbrek Yetmezliği

Kronik böbrek yetmezliği (KBY) olan çocuklarda büyüme geriliği oldukça sık karşılaşılan ve morbiditeyi artıran bir durumdur. Bu hastalarda büyüme geriliğinin tedavisinde; yeterli beslenme desteğinin sağlanması ve metabolik anormalliklerin (asidoz, osteodistrofi vb.) düzeltilmesinin ardından, hedeflenen büyüme hızına ulaşılamaması durumunda rekombinant büyüme hormonu (rhGH) tedavisi başarıyla kullanılmaktadır.

Pediatrik KBY hastalarında, rhGH tedavisinin rasyonelini oluşturan ve büyüme geriliğine yol açan temel endokrinolojik patogenez aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Hipofiz bezinden büyüme hormonu (GH) sentez ve salınımının üremiye bağlı olarak mutlak şekilde baskılanması
  2. Böbreklerden klerensi azalan IGF bağlayıcı proteinlerin (IGFBP) birikerek biyolojik olarak aktif serbest IGF-1 düzeyini azaltmasıCevap
  3. C
    İdrarla aşırı protein kaybına sekonder olarak dolaşımdaki taşıyıcı proteinlerin tükenmesi ve IGF-1 yıkımının hızlanması
  4. D
    Üremik metabolik asidozun etkisiyle uzun kemiklerdeki epifiz plaklarının fizyolojik yaşından çok daha erken kapanması
  5. E
    KBY'ye eşlik eden kronik protein-enerji malnütrisyonu nedeniyle hedef dokularda IGF-1 üretiminin tamamen durması

Cevap

Böbreklerden klerensi azalan IGF bağlayıcı proteinlerin (IGFBP) birikerek biyolojik olarak aktif serbest IGF-1 düzeyini azaltmasıdır.
KBY'li çocuklarda boy kısalığının temel nedeni Büyüme Hormonu (GH) eksikliği değil, hücresel düzeyde gelişen GH direncidir. Bu direncin en iyi tanımlanmış majör mekanizmalarından biri; normalde böbreklerden süzülerek elimine edilen İnsülin Benzeri Büyüme Faktörü Bağlayıcı Proteinlerin (IGFBP) böbrek fonksiyonlarının bozulmasıyla kanda yüksek miktarda birikmesidir. Biriken bu bağlayıcı proteinler dolaşımdaki IGF-1'e aşırı miktarda bağlanarak, hedef dokularda (büyüme kıkırdağı vb.) biyolojik etki gösterecek olan 'serbest (aktif) IGF-1' fraksiyonunu belirgin şekilde düşürür. Bu sekonder direnç tablosunu aşmak için hastalara suprafizyolojik dozlarda rhGH tedavisi uygulanır.

Adım Adım Çözüm

1
KBY'de büyüme geriliğinin en sık görülen endokrinolojik nedenini tanımla.
KBY hastalarında temel sorun Büyüme Hormonu (GH) eksikliği değil, üremik toksinler ve sistemik inflamasyon nedeniyle gelişen GH direncidir.
Serum GH düzeyleri bu hastalarda genellikle normal veya yüksek saptanır.
2
GH direncinin altındaki moleküler mekanizmayı analiz et.
Böbrek fonksiyonlarının kaybı ile birlikte, normal şartlarda böbrekten süzülerek atılması gereken İnsülin Benzeri Büyüme Faktörü Bağlayıcı Proteinlerin (özellikle IGFBP-1, 2, 4 ve 6) klerensi azalır ve bu proteinler kanda birikir.
Biriken bu proteinler dolaşımdaki IGF-1 molekülüne yüksek afinite ile bağlanır.
3
Bu mekanizmanın büyüme üzerindeki etkisini değerlendir.
Taşıyıcı proteinlere bağlanan IGF-1 molekülleri, kemiklerdeki büyüme plaklarına ulaşamaz. Toplam IGF-1 düzeyi normal dahi olsa, biyolojik etkiyi sağlayan 'serbest (aktif) IGF-1' belirgin şekilde azalır ve lineer büyüme duraklar.
Bu direnci kırmak ve serbest IGF-1 miktarını artırmak için tedavide suprafizyolojik dozda rhGH uygulanır.

Anahtar Kavram

Kronik Böbrek Yetmezliğinde Büyüme Hormonu Direnci ve Serbest IGF-1 Düşüklüğü

İpuçları

1
KBY hastalarında büyüme hormonu düzeyi sıklıkla normal veya yüksektir; asıl sorun hedef organlardaki yanıtsızlıktır (direnç).
2
IGF-1'in hedef dokuya etki edebilmesi için kanda serbest dolaşması gerekir. KBY'de klerensi azalıp biriken bazı proteinler IGF-1'i bağlayarak etkisizleştirir.

Daha Fazla Pratik

Büyüme geriliği olan bir KBY hastasında rhGH tedavisine başlamadan önce hangi sekonder KBY komplikasyonunun (örn: Hiperparatiroidizm) kontrol altına alınmış olması gerektiğini tekrar ediniz.

Alternatif Yöntem

KBY'de endokrin anormallikleri bir zincir olarak düşünün: GFR düşer -> IGFBP-1, 2, 4, 6 atılamaz -> Kanda birikir -> IGF-1'i bağlar -> Serbest IGF-1 düşer -> Büyüme durur.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Kronik Böbrek Yetmezliği

Bu konudan daha fazla soru