Soru

Zorluk: ZorHipertansiyon

55 yaşında erkek hasta, dirençli hipertansiyon ve dirençli hipokalemi nedeniyle yapılan tetkikler sonucunda bilateral sürrenal hiperplaziye bağlı primer hiperaldosteronizm tanısı almıştır. Hastaya spironolakton 5050 mg/gün tedavisi başlanmış; tedavinin 3. ayında kan basıncı 128/82128/82 mmHg, serum potasyumu ise 4.44.4 mEq/L (normal) olarak kontrol altına alınmıştır. Ancak hasta, son bir aydır her iki meme bölgesinde ağrılı şişlik ve libido kaybı şikayetleri ile başvurmuştur. Fizik muayenede bilateral jinekomasti saptanmıştır. Bu hastada tedavi planı ile ilgili en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Jinekomasti yan etkisi doz bağımsız olduğu için spironolakton tedavisine aynı dozda devam edilmelidir.
  2. Spironolakton kesilmeli ve selektif bir mineralokortikoid reseptör antagonisti olan eplerenon tedavisine geçilmelidir.Cevap
  3. C
    Bilateral sürrenal hiperplazi saptandığı için hastaya bilateral adrenalektomi operasyonu planlanmalıdır.
  4. D
    Mevcut tedaviye jinekomasti semptomlarını baskılamak amacıyla tamoksifen eklenmelidir.
  5. E
    Spironolakton kesilmeli ve kan basıncı kontrolü için ACE inhibitörü + kalsiyum kanal blokeri kombinasyonuna geçilmelidir.

Cevap

Spironolakton kesilmeli ve selektif bir mineralokortikoid reseptör antagonisti olan eplerenon tedavisine geçilmelidir.
Bilateral sürrenal hiperplazi kaynaklı primer hiperaldosteronizm vakalarında temel tedavi mineralokortikoid reseptör antagonizmasıdır. Spironolakton etkili bir ajan olmasına rağmen, steroid reseptörlerine non-selektif bağlanması nedeniyle erkeklerde jinekomasti ve libido kaybı gibi ciddi yan etkilere yol açabilir. Bu durumda, mineralokortikoid reseptörüne daha yüksek selektivite gösteren ve androjenik yan etkileri minimal olan eplerenon tedavisine geçmek en uygun klinik yaklaşımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik Durum Analizi
Hasta bilateral sürrenal hiperplaziye bağlı primer hiperaldosteronizm (PA) hastasıdır.
Bilateral tutulumda tedavi cerrahi değil, mineralokortikoid reseptör antagonisti (MRA) ile medikal izlemdir.
2
Yan Etki Değerlendirmesi
Spironolakton kullanımına bağlı jinekomasti ve libido kaybı saptanmıştır.
Spironolakton non-selektif bir MRA olup progesteron reseptörlerini agonize ederken androjen reseptörlerini antagonize eder; bu da jinekomastiye yol açar.
3
Alternatif Tedavi Seçimi
Selektif bir MRA olan eplerenon tercih edilmelidir.
Eplerenon mineralokortikoid reseptörlerine selektiftir ve androjenik yan etkileri (jinekomasti, empotans) spironolaktona göre çok daha nadirdir.

Anahtar Kavram

Primer hiperaldosteronizmde medikal tedavi ve ilaç yan etkileri yönetimi
Bu soruyu puanla