Hipertansiyon

50 soru

Soru 1Soru

6060 yaşında erkek hasta, son birkaç aydır efor sarf etmekle ortaya çıkan, dinlenince gerileyen göğüs sıkışması ve nefes darlığı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 165/105165/105 mmHg, nabız 8888/dakika ve ritmik saptanıyor. Kardiyolojik değerlendirme sonucunda hastaya stabil angina pektoris tanısı konuluyor. Laboratuvar tetkiklerinde kreatinin 1,11,1 mg/dL ve potasyum 4,24,2 mEq/L olarak ölçülüyor. Bu hasta için antihipertansif tedavi planlanırken, eşlik eden komorbiditesi göz önüne alındığında ilk seçenek olarak tercih edilmesi en uygun olan ilaç kombinasyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ACE inhibitörü + Beta bloker

Cevap

ACE inhibitörü + Beta bloker kombinasyonu
Stabil angina pektorisi olan hipertansif hastalarda beta blokerler, kalp hızını ve miyokard kontraktilitesini azaltarak anti-iskemik etkinlik gösterdikleri için tedavinin temelini oluşturur. ACE inhibitörleri ise vasküler koruma, sol ventrikül hipertrofisinde gerileme ve mortalite yararı nedeniyle kombinasyona eklenir. Güncel kılavuzlar (ESH 2023), koroner arter hastalığı olanlarda bu iki grubun veya kalsiyum kanal blokerlerinin ilk basamakta tercih edilmesini önermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik durumunu ve hipertansiyon evresini değerlendir
Hasta 165/105165/105 mmHg ile Evre 2 hipertansiyondur ve stabil angina pektoris tanısı almıştır.
Tedavi seçimi hipertansiyonun derecesine ve eşlik eden hastalıklara göre yapılır.
2
Eşlik eden hastalığa (stabil angina) özgü kılavuz önerilerini hatırla
ESC/ESH kılavuzlarına göre koroner arter hastalığı olanlarda ilk basamakta ACE inhibitörü/ARB ve Beta bloker (veya KKB) kombinasyonu önerilir.
Beta blokerler hem semptomatik angina kontrolü sağlar hem de kalbin iş yükünü azaltır.
3
En uygun ilaç kombinasyonunu seç
ACE inhibitörü ve Beta bloker kombinasyonu belirlendi.
Bu kombinasyon hem vasküler koruma sağlar hem de hastanın angina semptomlarını yönetir.

Anahtar Kavram

Koroner arter hastalığı (stabil angina) varlığında hipertansiyon tedavisi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru

54 yaşında erkek hasta, rutin sağlık kontrolü sırasında yapılan ölçümlerde kan basıncının 158/96158/96 mmHg ve 154/94154/94 mmHg bulunması üzerine değerlendiriliyor. Hastanın özgeçmişinden son iki yıl içerisinde üç kez, özellikle sağ ayak başparmağında ani gelişen, ağrılı ve şişlikle karakterize, medikal tedaviyle düzelen eklem şikayetleri olduğu öğreniliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı yüksekliği dışında patolojik bulgu saptanmıyor. Laboratuvar incelemesinde serum ürik asit düzeyi 8.88.8 mg/dL (N: 3.57.23.5-7.2 mg/dL), kreatinin 0.80.8 mg/dL ve açlık kan şekeri 9595 mg/dL olarak bulunuyor. Bu hastada antihipertansif tedavi planlanırken, eşlik eden klinik durumuna yönelik urikozürik etkisi nedeniyle öncelikle tercih edilmesi gereken ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Losartan

Cevap

Eşlik eden gut öyküsü ve hiperürisemisi olan bu hipertansif hastada, ürik asit atılımını artıran (urikozürik) etkisi nedeniyle Losartan en uygun seçenektir.
Losartan, diğer anjiyotensin reseptör blokörlerinden farklı olarak renal proksimal tübüllerde ürat/anyon değiştirici 1 (URAT1) taşıyıcısını inhibe eder. Bu mekanizma ile idrarla ürik asit atılımını artırır (urikozürik etki) ve serum ürik asit konsantrasyonunu düşürür. Bu özelliği nedeniyle, hipertansiyonu olan gut hastalarında kılavuzlar tarafından özellikle önerilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablonun ve komorbiditelerin belirlenmesi.
Hastada evre 1 hipertansiyon ile birlikte tekrarlayan gut atakları ve hiperürisemi mevcuttur.
Tedavi seçiminde eşlik eden hastalıkların dikkate alınması, ilaçların metabolik yan etkilerinin yönetimi açısından kritiktir.
2
Antihipertansif ilaçların ürik asit üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi.
Diüretiklerin (tiyazid ve kıvrım) hiperürisemi yaptığı, ARB'lerin ise genellikle nötr olduğu ancak bir istisna olduğu bilinmektedir.
Hiperürisemi varlığında ürik asit seviyesini artıran ilaçlardan kaçınılmalı, azaltanlar tercih edilmelidir.
3
Spesifik urikozürik ajanın seçilmesi.
Anjiyotensin reseptör blokörleri arasında Losartan'ın proksimal tübülde URAT1 inhibisyonu yaptığı belirlenir.
Losartan bu etkisi sayesinde serum ürik asit düzeyini düşüren yegane antihipertansif ajandır.

Anahtar Kavram

Hipertansiyon ve Gut Birlikteliğinde Losartan'ın Urikozürik Etkisi

Alternatif Yöntem

Laboratuvar verilerinde ürik asit yüksekliği ve klinik gut öyküsü görüldüğünde, ilaç seçenekleri arasından 'pozitif yan etkisi' olan Losartan'ı işaretlemek pratik bir yaklaşımdır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 3Soru

6565 yaşında erkek hasta, nefes darlığı ve bacaklarda şişlik şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde kan basıncı 168/104168/104 mmHg, nabız 8282/dakika ve pretibial 2+2+ ödem saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum kreatinin 2,82,8 mg/dL ve hesaplanan eGFR değeri 2424 mL/dk/1,73m21,73m^2 olarak bulunuyor. İdrar analizinde 22 gram/gün proteinüri saptanıyor. Bu hasta için en uygun başlangıç antihipertansif tedavi kombinasyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Enalapril + Furosemid

Cevap

Enalapril ve furosemid kombinasyonu
Doğru seçenek olan enalapril ve furosemid kombinasyonu, hastanın klinik tablosuna en uygun olanıdır. Proteinürik KBH hastalarında ACE inhibitörleri (enalapril) progresyonu yavaşlattığı için temel tedavidir. Hastanın eGFR değeri 2424 mL/dk/1,73m21,73m^2 olduğu için, volüm yükünü ve kan basıncını kontrol etmek amacıyla kıvrım diüretikleri (furosemid) seçilmelidir; çünkü tiyazidler bu seviyede etkisizdir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın böbrek fonksiyon evresini ve proteinüri durumunu değerlendiriniz.
Hasta eGFR 2424 mL/dk/1,73m21,73m^2 ile Evre 44 Kronik Böbrek Hastalığı (KBH) ve nefrotik düzeyde olmayan proteinüriye sahiptir.
Tedavi seçimi eGFR düzeyi ve eşlik eden proteinüri varlığına göre belirlenir.
2
Proteinüri varlığında ilk seçenek ajanı belirleyiniz.
ACE inhibitörü (Enalapril) veya ARB seçilmelidir.
RAAS blokerleri efferent arteriolde dilatasyon yaparak intraglomerüler basıncı düşürür ve proteinüriyi azaltarak böbreği korur.
3
eGFR düzeyine göre uygun diüretik sınıfını seçiniz.
Kıvrım diüretikleri (Furosemid) tercih edilmelidir.
Tiyazid diüretikler eGFR 3030 mL/dk/1,73m21,73m^2 altına düştüğünde etkinliklerini kaybederken, kıvrım diüretikleri düşük GFR değerlerinde de etkilidir.

Anahtar Kavram

İleri evre kronik böbrek yetmezliğinde (eGFR < 3030) antihipertansif tedavi seçimi

Daha Fazla Pratik

Renal arter darlığı şüphesi olan hastalarda ACE inhibitörü kullanımının etkilerini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru

52 yaşında erkek hasta, halsizlik şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde kan basıncı 155/95155/95 mmHg ölçülüyor. Hastanın özgeçmişinde 5 yıldır Tip 2 Diabetes Mellitus öyküsü mevcut olup, laboratuvar tetkiklerinde mikroalbüminüri saptanıyor. Bu hasta için en uygun başlangıç antihipertansif tedavi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ramipril

Cevap

Diyabet ve mikroalbüminürisi olan hipertansif hastalarda ilk basamak tedavi seçeneği ACE inhibitörüdür.
Diyabetik hastalarda ve özellikle mikroalbüminüri (böbrek hasarının erken belirtisi) varlığında, ACE inhibitörleri (Ramipril gibi) veya Anjiyotensin Reseptör Blokerleri (ARB) ilk basamak tedavi olarak önerilir. Bu ilaçlar efferent arteriolü genişleterek intraglomerüler filtrasyon basıncını düşürür ve bu sayede nefropati ilerlemesini yavaşlatır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın komorbiditelerini belirle.
Hasta diyabetik ve mikroalbüminürisi mevcut.
Eşlik eden hastalıklar antihipertansif ilaç seçimini doğrudan etkiler.
2
Kılavuzlara göre öncelikli ilaç grubunu seç.
Diyabetik nefropati riski nedeniyle ACE inhibitörü veya ARB seçilmelidir.
Bu ilaçlar efferent arteriolde dilatasyon yaparak intraglomerüler basıncı düşürür ve proteinüriyi azaltır.
3
Seçenekler arasından uygun ilacı işaretle.
Ramipril bir ACE inhibitörüdür.
Verilen seçenekler arasında mekanizması uygun olan tek ilaç ramiprildir.

Anahtar Kavram

Diyabetik hastalarda hipertansiyon tedavisinde nefropatiyi önlemek için ACE inhibitörleri veya ARB'ler ilk tercihtir.

İpuçları

1
Hastanın sadece tansiyonuna değil, diyabeti ve böbrek bulgusuna da odaklanın.
2
Böbreklerdeki efferent arteriolü genişleterek intraglomerüler basıncı düşüren ilaç grubunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Eğer bu hasta öksürük yan etkisi nedeniyle ACE inhibitörünü bırakmak zorunda kalsaydı, hangi grup ilaca geçilirdi?
Tahmini Süre:45s
Soru 5Soru

5555 yaşında erkek hasta, polikliniğe baş ağrısı ve halsizlik şikayeti ile başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde kan basıncı 165/105165/105 mmHg, nabız 78/dk78/dk ritmik, vücut kitle indeksi (VKİ) 3333 kg/m2kg/m^2 olarak saptanıyor. Hastanın özgeçmişinde tip 22 diyabet ve son iki yıl içerisinde üç kez akut gut atağı geçirme öyküsü mevcuttur. Laboratuvar incelemesinde açlık kan şekeri 138138 mg/dLmg/dL, serum kreatinin 1.01.0 mg/dLmg/dL ve ürik asit 8.28.2 mg/dLmg/dL (N:3.47.0N: 3.4-7.0) bulunuyor. Bu hasta için en uygun başlangıç antihipertansif tedavi kombinasyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Losartan + Amlodipin

Cevap

En uygun başlangıç tedavisi Losartan ve Amlodipin kombinasyonudur.
Hastanın kan basıncı 165/105165/105 mmHg (Evre 22) olduğu için kılavuzlar doğrudan ikili kombinasyon tedavisini önermektedir. Tip 22 diyabeti olan hastalarda renal koruma için ACE inhibitörü veya ARB kullanımı zorunludur. Hastanın aynı zamanda gut hastası olması ve serum ürik asit düzeyinin yüksekliği, ARB grubu içerisinde özel bir yeri olan Losartan'ı ön plana çıkarır. Losartan, proksimal tübülde URAT1URAT1 taşıyıcısını inhibe ederek ürikosürik etki gösterir ve serum ürik asit düzeyini düşürür. İkinci ajan olarak kalsiyum kanal blokeri (Amlodipin) eklenmesi metabolik olarak nötrdür ve etkin bir kan basıncı kontrolü sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik durumunu ve risk faktörlerini analiz et.
Evre 22 hipertansiyon (165/105165/105 mmHg), obezite, tip 22 diyabet ve hiperürisemi/gut mevcuttur.
Başlangıç tedavi stratejisi, hipertansiyon evresine ve komorbiditelere göre belirlenir.
2
Kılavuzlara göre uygun ilaç sınıflarını belirle.
ESC/ESH kılavuzlarına göre Evre 22 HT ve yüksek riskli hastalarda (Diyabet gibi) başlangıçta ikili kombinasyon önerilir.
Tekli tedavi genellikle Evre 11 veya çok yaşlı/kırılgan hastalarda tercih edilir.
3
Kontrendikasyon ve özel endikasyonları değerlendir.
Tiyazid ve tiyazid benzeri diüretikler hiperürisemi ve gut varlığında göreceli kontrendikedir. Losartan ise ürikosürik etkisi olan tek ARB'dir.
Komorbid durumlar (gut), spesifik ilaç seçiminde belirleyicidir.

Anahtar Kavram

Gut ve diyabeti olan hipertansif hastalarda ürikosürik etkili Losartan ve kalsiyum kanal blokeri kombinasyonu idealdir.

Daha Fazla Pratik

İzole sistolik hipertansiyonu ve osteoporozu olan yaşlı bir hastada tercih edilmesi gereken diüretik grubunu gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 6Soru

5252 yaşında kadın hasta, son birkaç aydır enseden yayılan zonklayıcı baş ağrısı şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde kan basıncı 162/98162/98 mmHg saptanıyor. Hastanın özgeçmişinde ayda 343-4 kez tekrarlayan migren atakları ve çocukluğundan beri takip edilen bronşiyal astım öyküsü mevcuttur.

Bu hastada hem migren profilaksisi hem de hipertansiyon tedavisi amacıyla aşağıdaki ilaçlardan hangisinin kullanımı, eşlik eden hastalıkları nedeniyle kontrendikedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Propranolol

Cevap

Propranolol, bronşiyal astımı olan hastalarda bronkospazm riski nedeniyle kontrendikedir.
Propranolol, non-selektif bir beta-adrenerjik reseptör blokeridir. Bronş düz kaslarındaki β2\beta_2 reseptörlerini bloke ederek bronkokonstriksiyona neden olur. Bu durum bronşiyal astımı veya KOAH'ı olan hastalarda ciddi bronkospazm ataklarını tetikleyebileceği için bu hasta grubunda kullanımı kontrendikedir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik durumunu ve komorbiditelerini analiz etme.
Hastada Evre 2 hipertansiyon (162/98162/98 mmHg) ile birlikte migren ve bronşiyal astım bulunmaktadır.
Antihipertansif ilaç seçimi, hastanın ek hastalıklarına göre optimize edilmelidir.
2
Migren profilaksisi ve hipertansiyon için ortak seçenekleri değerlendirme.
Beta blokerler (özellikle propranolol) ve kalsiyum kanal blokerleri (verapamil) her iki durum için de endikedir.
İlaç seçiminde 'bir taşla iki kuş' prensibi tedavi uyumunu artırır.
3
Seçilen ilaçların bronşiyal astım üzerindeki etkilerini kontrol etme.
Propranolol non-selektif bir beta blokerdir ve β2\beta_2 reseptörlerini bloke ederek bronkospazma yol açar.
Astım hastalarında non-selektif beta bloker kullanımı kontrendikedir.

Anahtar Kavram

Hipertansiyon tedavisinde komorbiditelere göre ilaç seçimi ve kontrendikasyonlar.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 7Soru

34 yaşında kadın hasta, son altı aydır devam eden baş ağrısı ve dirençli hipertansiyon nedeniyle nefroloji polikliniğine yönlendiriliyor. Hastanın özgeçmişinde özellik bulunmuyor. Kullandığı valsartan, amlodipin ve hidroklorotiyazid tedavisine rağmen ofis kan basıncı ölçümleri 155/95 mmHg, ev ölçümleri ise benzer seyrediyor. Fizik muayenede vücut kitle indeksi 23 kg/m² olup, batında epigastrik bölgenin sağında sistolik üfürüm duyuluyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum kreatinin 0.8 mg/dL, potasyum 3.7 mEq/L, sodyum 141 mEq/L olarak saptanıyor. Yapılan BT anjiyografide sağ renal arterin orta-distal kesiminde darlıklar ve genişlemelerle giden 'tesbih tanesi' (string-of-beads) görünümü izleniyor.

Bu hasta için en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Stentsiz perkütan transluminal renal anjiyoplasti (PTRA)

Cevap

Stentsiz perkütan transluminal renal anjiyoplasti (PTRA)
Hastanın yaşı (genç kadın), klinik bulguları (dirençli hipertansiyon, üfürüm) ve görüntülemedeki karakteristik 'tesbih tanesi' görünümü Fibromüsküler Displazi (FMD) tanısını koydurur. FMD kaynaklı hipertansiyonda, özellikle hipertansiyonun yeni başladığı veya dirençli olduğu genç hastalarda revaskülarizasyon önerilir. FMD için revaskülarizasyon yöntemi, aterosklerotik darlıkların aksine, stent yerleştirilmeksizin yapılan balon anjiyoplastidir (PTRA). Stentleme sadece balon anjiyoplasti sırasında diseksiyon gelişirse veya başarı sağlanamazsa (kurtarma tedavisi olarak) uygulanır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik tablosunu ve görüntüleme bulgularını analiz et.
Genç kadın hasta, dirençli hipertansiyon, epigastrik üfürüm ve BT anjiyografide 'tesbih tanesi' görünümü. Bu bulgular Fibromüsküler Displazi (FMD) kaynaklı renal arter stenozunu işaret eder.
Aterosklerotik darlıklar genellikle yaşlı hastalarda ve ostial bölgede olurken, FMD genç kadınlarda ve arterin orta-distal kesiminde görülür.
2
FMD için revaskülarizasyon endikasyonlarını değerlendir.
Dirençli hipertansiyon varlığı ve hastanın genç olması (küratif potansiyel) nedeniyle revaskülarizasyon endikedir.
Genç hastalarda renal akımı düzeltmek hipertansiyonu tamamen tedavi edebilir.
3
FMD için en uygun girişimsel yöntemi belirle.
FMD tedavisinde stent yerleştirilmeksizin yapılan balon anjiyoplasti (PTRA) tercih edilir.
Aterosklerotik darlıkların aksine, FMD'de stentleme (komplikasyon yoksa) önerilmez; çünkü stent kırılma riski ve uzun dönem sonuçları balon anjiyoplastiye göre daha kötüdür.

Anahtar Kavram

Fibromüsküler displaziye (FMD) bağlı renal arter stenozunda tercih edilen tedavi yöntemi, stentsiz perkütan transluminal renal anjiyoplastidir (PTRA). Stentleme genellikle aterosklerotik lezyonlar veya komplikasyon (diseksiyon) varlığında tercih edilir.

İpuçları

1
Hastadaki 'tesbih tanesi' görünümü ve yaş profili, ateroskleroz dışı bir renal arter darlığı nedenini (Fibromüsküler Displazi) işaret etmektedir.
2
Bu hastalıkta darlık genellikle damarın başlangıcında (ostial) değil, daha ilerisinde (orta-distal) yer alır.
3
Aterosklerotik darlıklarda damarın açık kalması için genellikle metal bir kafes (stent) gerekirken, bu hastalığın tedavisinde sadece darlığı genişletmek (balon) yeterlidir.

Daha Fazla Pratik

Primer hiperaldosteronizm tarama ve doğrulama testlerini içeren bir vaka çalışması önerilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8Soru

65 yaşında kadın hasta, yaklaşık bir yıldır **Valsartan 320320 mg/gün, Amlodipin 1010 mg/gün ve Hidroklortiyazid 2525 mg/gün** kullanmasına rağmen düşmeyen kan basıncı yüksekliği şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde 1515 yıldır Tip 2 Diyabetes Mellitus ve evre 4 Kronik Böbrek Hastalığı bulunmaktadır. Yapılan fizik muayenesinde kan basıncı 164/96164/96 mmHg, nabız 82/dakika82/dakika ritmik olarak ölçülüyor; her iki alt ekstremitede +2+2 pretibial ödem saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; serum kreatinin: 2,4mg/dL2,4 mg/dL, eGFR:24mL/dak/1,73m2eGFR: 24 mL/dak/1,73m^2, serum potasyum: 5,2mEq/L5,2 mEq/L ve idrar albümin/kreatinin oranı: 450mg/g450 mg/g olarak bulunuyor. Bu hastada dirençli hipertansiyon yönetimi ve ödem kontrolü için atılması gereken en uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hidroklortiyazid tedavisinin kesilerek yerine furosemid başlanması

Cevap

Hidroklortiyazid tedavisinin kesilerek yerine furosemid gibi bir kıvrım (loop) diüretiği başlanması
Dirençli hipertansiyon tanımı gereği, biri diüretik olmak üzere üçlü tedaviye rağmen KB > 140/90 mmHg olmasıdır. Bu vakada temel sorun, hastanın eGFReGFR değerinin 30mL/dak30 mL/dak altına düşmüş olmasıdır. Güncel kılavuzlara (ESC/ESH) göre, ileri evre kronik böbrek yetmezliğinde tiyazidlerin natriüretik ve antihipertansif etkisi dramatik şekilde azalır. Bu durumda tedavideki tiyazid kesilerek yerine furosemid gibi günde 2 kez dozlanan veya torsemid gibi uzun etkili bir kıvrım diüretiği eklenmesi hem kan basıncı düşüşü sağlar hem de hipervolemiyi (ödemi) çözer.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik durumun tanımlanması
Dirençli Hipertansiyon
Hasta üç farklı sınıftan (ARB, Kalsiyum Kanal Blokeri, Tiyazid) maksimum/optimal dozda ilaç kullanmasına rağmen hedef kan basıncına ulaşılamamıştır.
2
Böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Evre 4 Kronik Böbrek Hastalığı (eGFR<30mL/dakeGFR < 30 mL/dak)
Diüretik seçimi böbrek fonksiyon düzeyine (eGFR) göre değişmektedir.
3
Kullanılan diüretik etkinliğinin sorgulanması
Hidroklortiyazid etkisizliği
Tiyazid grubu diüretikler genellikle eGFR<30mL/dakeGFR < 30 mL/dak altına indiğinde biyoyararlanım ve distal tübüle ulaşım kısıtlılığı nedeniyle hipertansiyon tedavisinde etkisiz kalırlar.
4
Ek seçeneklerin (MRA) güvenliğinin kontrolü
Spironolakton kontrendikasyonu
Hastanın potasyum seviyesinin 5,2mEq/L5,2 mEq/L olması ve ileri evre KBY'si bulunması, mineralokortikoid reseptör antagonisti kullanımını engeller.
5
Uygun diüretik değişikliğinin yapılması
Kıvrım (Loop) diüretiğine geçiş
İleri evre KBY'de hem hipertansiyonu kontrol altına almak hem de mevcut ödemi (hipervolemiyi) azaltmak için furosemid veya torsemid gibi ajanlar endikedir.

Anahtar Kavram

İleri evre kronik böbrek hastalığında (eGFR<30mL/dakeGFR < 30 mL/dak) tiyazid diüretikler etkinliğini kaybettiği için dirençli hipertansiyon yönetiminde kıvrım diüretikleri tercih edilir.
Soru 9Soru

58 yaşında erkek hasta, son birkaç aydır yaklaşık 200200 metre yürümekle her iki bacağında oluşan ve dinlenmekle geçen ağrı şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde uzun süreli sigara kullanımı dışında özellik saptanmıyor. Fizik muayenesinde her iki alt ekstremitede pedal nabızlar zayıf alınıyor ve kan basıncı 155/95155/95 mmHg ölçülüyor. Laboratuvar incelemesinde LDL kolesterol düzeyi 160160 mg/dL bulunuyor. Periferik arter hastalığı ve hipertansiyon tanıları konulan bu hasta için güncel kılavuzlara göre en uygun başlangıç antihipertansif tedavi rejimi ve hedef kan basıncı değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ACE inhibitörü + Kalsiyum kanal blokeri; <130/80<130/80 mmHg

Cevap

ACE inhibitörü + Kalsiyum kanal blokeri kombinasyonu ile hedef kan basıncının <130/80 mmHg olması en uygun yaklaşımdır.
Periferik arter hastalığı (PAH) olan hastalarda ACE inhibitörleri (veya ARB) kardiyovasküler olayları azaltmada güçlü kanıta sahiptir. Kalsiyum kanal blokerleri (KKB) ise periferik vazodilatasyon sağlayarak bu hastalarda tercih edilen diğer gruptur. 65 yaş altındaki bireylerde hedef kan basıncı değeri tolerans durumuna göre 120129/7079120-129/70-79 mmHg aralığıdır, bu da <130/80<130/80 mmHg olarak genellenir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik durumunu ve kardiyovasküler riskini değerlendir.
Hasta 58 yaşında, sigara içiyor ve periferik arter hastalığı (PAH) mevcut. Bu durum hastayı 'çok yüksek risk' grubuna sokar.
Tedavi stratejisi ve hedefleri eşlik eden hastalıklara ve toplam riske göre belirlenir.
2
Başlangıç tedavi rejimini belirle.
Evre 1 veya 2 hipertansiyonu olan yüksek riskli hastalarda tedaviye ikili kombinasyon (ACEİ/ARB + KKB veya Diüretik) ile başlanmalıdır.
İkili kombinasyon, hedef değerlere daha hızlı ulaşılmasını sağlar ve uyumu artırır.
3
Hastanın yaşına göre hedef kan basıncını belirle.
65 yaş altındaki hastalarda hedef kan basıncı <130/80 mmHg (tolere edilebilirse 120-129 mmHg sistolik) olmalıdır.
Genç ve orta yaşlı hastalarda daha sıkı kontrol vasküler komplikasyonları daha etkin önler.

Anahtar Kavram

Periferik arter hastalığı varlığında hipertansiyon yönetimi ve yaşa göre değişen hedef değerler.

Daha Fazla Pratik

İzole sistolik hipertansiyonu olan yaşlı hastalarda tedavi yaklaşımını ve diüretiklerin yerini tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 10Soru

6767 yaşında erkek hasta, dirençli hipertansiyon nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Hasta şu an maksimum dozlarda **Perindopril 1010 mg/gün, Amlodipin 1010 mg/gün ve İndapamid 2.52.5 mg/gün** (üçlü sabit doz kombinasyon) kullanmaktadır. Hastanın son bir aydır evde yaptığı tansiyon ölçümlerinin ortalaması 148/92148/92 mmHg, poliklinik ölçümü ise 154/96154/96 mmHg saptanmıştır. Özgeçmişinde tip 22 diyabet ve evre 3b3b kronik böbrek hastalığı mevcuttur. Fizik muayenesinde nabız 8484/dk ritmik, bilateral +1+1 gode bırakan pretibial ödem saptanmıştır. Laboratuvar tetkiklerinde; kreatinin: 1.91.9 mg/dL, eGFR: 3838 mL/dk/1.731.73 m2m^2 ve potasyum: 4.94.9 mEq/L bulunmuştur. Bu hastada hedef kan basıncı değerlerine ulaşmak için tedaviye eklenmesi gereken dördüncü ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bisoprolol

Cevap

Mineralokortikoid reseptör antagonistlerinin potasyum yüksekliği nedeniyle riskli olduğu durumlarda alternatif dördüncü ajan olarak Bisoprolol tercih edilmelidir.
Dirençli hipertansiyon (üçlü tedaviye rağmen kontrol sağlanamayan durum) tedavisinde dördüncü basamakta altın standart düşük doz spironolaktondur. Ancak 2023 ESH Hipertansiyon Kılavuzu'na göre, spironolaktonun güvenle başlanabilmesi için hastanın potasyum düzeyinin <4.5< 4.5 mEq/L ve eGFR değerinin >45> 45 mL/dk olması tercih edilir. Bu vakada hastanın potasyum düzeyi 4.94.9 mEq/L ve eGFR değeri 3838 mL/dk olarak verilmiştir. Bu kısıtlılıklar varlığında spironolakton veya eplerenon gibi mineralokortikoid reseptör antagonistlerinden kaçınılmalı; alternatif olarak beta-blokerler (bisoprolol vb.), alfa-1 blokerler (doksazosin vb.) veya amilorid gibi ajanlar tercih edilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu tanımla
Dirençli Hipertansiyon
Maksimum dozda ACEi + Kalsiyum Kanal Blokeri + Diüretik kullanımına rağmen KB hedef değerlerin (<130/80< 130/80 mmHg) üzerindedir.
2
Standart 4. basamak tedaviyi değerlendir
Spironolakton kullanımı riskli
Güncel kılavuzlar (ESC/ESH), Spironolakton başlanması için potasyumun <4.5< 4.5 mEq/L ve eGFR'nin >45> 45 mL/dk olmasını önerir. Hastada K:4.9K: 4.9 ve eGFR:38eGFR: 38 saptanmıştır.
3
Alternatif ajan seçimi
Bisoprolol veya Doksazosin
MRA'ların kontrendike veya riskli olduğu dirençli HT vakalarında beta-blokerler veya alfa-blokerler tedaviye eklenmelidir.

Anahtar Kavram

Dirençli Hipertansiyonda 4. İlaç Seçimi ve Kontrendikasyonlar

Daha Fazla Pratik

Renovasküler hipertansiyon şüphesi uyandıran klinik ipuçlarını (ani gelişen akciğer ödemi, ACEi sonrası kreatinin artışı) gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 11Soru

6262 yaşında erkek hasta, rutin sağlık kontrolü sırasında saptanan kan basıncı yüksekliği nedeniyle başvuruyor. Özgeçmişinde son 33 yıl içinde tekrarlayan kalsiyum oksalat taşlarına bağlı nefrolitiazis (böbrek taşı) öyküsü mevcut olan hastanın fizik muayenesinde kan basıncı 162/98162/98 mmHg (33 farklı ölçüm ortalaması) saptanıyor. Laboratuvar bulguları aşağıdadır:

ParametreDeğerReferans Aralığı
Serum Kalsiyum9.69.6 mg/dL8.510.58.5 - 10.5 mg/dL
Serum Kreatinin1.01.0 mg/dL0.71.30.7 - 1.3 mg/dL
Serum Potasyum4.24.2 mEq/L3.55.13.5 - 5.1 mEq/L

Bu hasta için hipertansiyon tedavisinde hem kan basıncı kontrolü sağlayan hem de nefrolitiazis nüksünü azaltması beklenen en uygun ilk seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Klortalidon

Cevap

Hipertansiyon ve tekrarlayan kalsiyum oksalat taşları olan hastada en uygun tedavi seçeneği tiyazid grubu diüretiklerdir (örneğin Klortalidon).
Tiyazid grubu diüretikler (Klortalidon, Hidroklortiyazid, İndapamid), distal kıvrımlı tübülde Na-Cl simportunu inhibe ederek hücre içi sodyumu azaltır. Bu durum, bazolateral membrandaki Na-Ca eşanjörünün aktivitesini artırarak lümenden hücreye kalsiyum geçişini ve ardından kana geri emilimini teşvik eder. Sonuçta idrarla atılan kalsiyum miktarı azalır (hipokalsiüri), bu da kalsiyum oksalat kristallerinin oluşum riskini düşürerek taş nüksünü önler.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın komorbid durumunu belirle.
Hasta hem hipertansiyon hem de tekrarlayan kalsiyum oksalat nefrolitiazisi tanısına sahiptir.
Tedavi seçimi, eşlik eden hastalıkların seyrini olumlu etkileyecek şekilde yapılmalıdır.
2
Antihipertansif ilaçların kalsiyum metabolizması üzerindeki etkilerini değerlendir.
Tiyazidlerin hipokalsiürik, loop diüretiklerinin ise hiperkalsiürik olduğu bilinmektedir.
İdrar kalsiyumunun azaltılması, kalsiyum oksalat taşlarının oluşum mekanizmasını doğrudan engeller.
3
Uygun ilacı seç.
Tiyazid benzeri bir diüretik olan Klortalidon en uygun seçenektir.
Klortalidon, uzun etki süresi ve güçlü kan basıncı düşürücü etkisiyle kalsiyum geri emilimini artırarak taş nüksünü önler.

Anahtar Kavram

Tiyazid grubu diüretikler kalsiyumun distal tübülden geri emilimini artırarak hipokalsiüri yaparlar; bu nedenle hipertansiyona eşlik eden nefrolitiazis veya osteoporoz durumlarında tercih edilirler.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 12Soru

4242 yaşında erkek hasta, iş yerinde yapılan bir ölçümde kan basıncının 160/100160/100 mmHg bulunması üzerine polikliniğe başvuruyor. Poliklinikte yapılan üç farklı ölçümün ortalaması 158/102158/102 mmHg saptanıyor. Hastanın özgeçmişinde bilinen bir hastalık öyküsü bulunmuyor. Yapılan fizik muayenesi, EKG'si ve rutin biyokimyasal tetkikleri (böbrek fonksiyonları, elektrolitler, idrar analizi) tamamen normal olan bu hastada, kesin tanı koymak ve tedavi planını belirlemek için bir sonraki en uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2424 saatlik ambulatuvar kan basıncı monitorizasyonu (AKBM) yapmak

Cevap

Kesin tanı için 24 saatlik ambulatuvar kan basıncı monitorizasyonu (AKBM) yapılmalıdır.
Güncel kardiyoloji kılavuzlarına (ESC/ESH) göre, ofis kan basıncı ölçümleri Evre 1 veya 2 olan ve klinik olarak hedef organ hasarı saptanmayan hastalarda, 'beyaz önlük hipertansiyonu'nu dışlamak ve kesin tanı koymak için ambulatuvar kan basıncı monitorizasyonu (AKBM) veya evde kan basıncı takibi yapılması önerilmektedir. Hastanın fizik muayene, EKG ve laboratuvar tetkiklerinin normal olması, acil bir ilaç tedavisi endikasyonu olmadığını ve tanının doğrulanması gerektiğini göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik durumunu ve risk profilini değerlendir.
Hasta 4242 yaşında, düşük riskli ve hedef organ hasarı (EKG, laboratuvar normal) saptanmamış.
Tedavi aciliyetini belirlemek için hedef organ hasarı varlığı kritiktir.
2
Ofis kan basıncı değerlerini sınıflandır.
158/102158/102 mmHg değeri Evre 2 hipertansiyon ile uyumludur.
Evre 3 (180/110180/110 mmHg ve üzeri) veya hedef organ hasarı olanlarda doğrudan tedaviye başlanabilirken, diğerlerinde doğrulama gerekir.
3
Tanıyı doğrulamak için ofis dışı ölçüm planla.
AKBM veya Evde Kan Basıncı Takibi (EKBT) istenir.
Beyaz önlük hipertansiyonu riskini dışlamak ve gerçek kan basıncı yükünü anlamak için kılavuzlar ofis dışı ölçümü önermektedir.

Anahtar Kavram

Hipertansiyon tanısında ofis dışı kan basıncı ölçümlerinin (AKBM/EKBT) önemi.

Daha Fazla Pratik

AKBM sonuçlarında gece kan basıncı düşüşünün (dipping) olmamasının kardiyovasküler risk üzerindeki etkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 13Soru

5858 yaşında kadın hasta, halsizlik ve kabızlık şikayetleri ile başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde kan basıncı 160/95160/95 mmHg saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum kalsiyum düzeyi 11,211,2 mg/dL (8,510,58,5-10,5 mg/dL), fosfor düzeyi 2,12,1 mg/dL (2,54,52,5-4,5 mg/dL) ve paratiroid hormon (PTHPTH) düzeyi yüksek bulunuyor. Primer hiperparatiroidi ve hipertansiyon tanıları konulan bu hastada, aşağıdaki antihipertansif ilaçlardan hangisinin kullanımı tercih edilmemelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hidroklortiyazid

Cevap

Hidroklortiyazid kullanımı, hastada mevcut olan hiperkalsemiyi daha da derinleştirebileceği için tercih edilmemelidir.
Tiyazid grubu diüretikler (örneğin hidroklortiyazid), distal kıvrımlı tübülde kalsiyum geri emilimini artırarak serum kalsiyum düzeylerinin yükselmesine neden olurlar. Primer hiperparatiroidi gibi zaten hiperkalsemi ile seyreden durumlarda bu ilaçların kullanımı sakıncalıdır ve hiperkalsemiyi kötüleştirebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularının analizi
Hastada hipertansiyon ile birlikte hiperkalsemi, hipofosfatemi ve yüksek PTH düzeyi saptanmıştır.
Bu tablo primer hiperparatiroidi ile uyumludur.
2
Antihipertansif ilaçların kalsiyum metabolizması üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Tiyazid grubu diüretikler distal tübülden kalsiyum geri emilimini artırırken, loop diüretikler (furosemid) kalsiyum atılımını artırır.
Primer hiperparatiroidi gibi hiperkalsemi ile seyreden durumlarda, serum kalsiyumunu daha da artıracak ilaçlardan kaçınılmalıdır.
3
En uygun olmayan ilacın belirlenmesi
Hidroklortiyazid (tiyazid diüretik) kalsiyum geri emilimini artırdığı için bu hastada kontrendikedir veya tercih edilmemelidir.
Tiyazid kullanımı hiperkalsemik krizi tetikleyebilir.

Anahtar Kavram

Tiyazid diüretikler kalsiyum geri emilimini artırırken (hiperkalsemi riski), loop diüretikler kalsiyum atılımını artırır.

Alternatif Yöntem

Diüretiklerin kalsiyum etkisini hatırlamak için 'Loops lose calcium' (Looplar kalsiyum kaybettirir) mnemonik ifadesi kullanılabilir. Tiyazidlerin ise osteoporozda kalsiyumu koruduğu için faydalı olduğunu bilmek, hiperkalsemide neden tercih edilmediğini anlamayı kolaylaştırır.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 14Soru

56 yaşında, tip 2 diyabet ve yeni tanı hipertansiyonu olan kadın hastanın poliklinik muayenesinde kan basıncı 158/94158/94 mmHg saptanıyor. Özgeçmişinde bronşiyal astım tanısı olan hastanın laboratuvar incelemesinde serum kreatinin 1.01.0 mg/dL, potasyum 4.14.1 mEq/L ve idrar albümin/kreatinin oranı 120120 mg/g (mikroalbüminüri) saptanıyor. Bu hasta için en uygun başlangıç tedavisi ve hedef kan basıncı (mmHg) aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ACE inhibitörü + Kalsiyum kanal blokeri; < 130/80 mmHg

Cevap

En uygun yaklaşım ACE inhibitörü + Kalsiyum kanal blokeri kombinasyonu ile kan basıncını < 130/80 mmHg hedefinin altına düşürmektir.
Diyabetik ve mikroalbüminürisi olan hastalarda renal koruyucu etkileri nedeniyle ACE inhibitörleri veya ARB'ler tedavinin temelini oluşturur. Evre 2 hipertansiyon (>150/95>150/95 mmHg) varlığında tedaviye doğrudan ikili kombinasyonla başlanması önerilir. Bronşiyal astım varlığı, özellikle non-selektif beta bloker kullanımı için kontrendikasyon oluşturur. Güncel ESC/ESH kılavuzlarına göre diyabetik hastalarda hedef kan basıncı < 130/80 mmHg olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik durumunu ve komorbiditelerini analiz ediniz.
Hastada tip 2 diyabet, mikroalbüminüri (120120 mg/g) ve bronşiyal astım mevcuttur.
İlaç seçimi ve hedef kan basıncı değerleri hastanın ek hastalıklarına göre belirlenir.
2
Hipertansiyonun evresini ve başlangıç tedavi stratejisini belirleyiniz.
Kan basıncı 158/94158/94 mmHg olduğu için Evre 2 hipertansiyon tanısı konur ve ikili kombinasyon tedavisi planlanır.
Güncel kılavuzlar (ESC/ESH), Evre 2 ve üzeri hastalarda tedaviye ikili kombinasyon ile başlanmasını önermektedir.
3
Ek hastalıklara göre uygun ilaç gruplarını seçiniz.
Diyabet ve mikroalbüminüri varlığı ACEİ/ARB kullanımını zorunlu kılar; astım varlığı beta blokerleri dışlar.
RAAS inhibitörleri nefropati progresyonunu yavaşlatır; beta blokerler astım alevlenmesine yol açabilir.
4
Hedef kan basıncı değerini belirleyiniz.
Diyabetik hastalarda kardiyovasküler risk yönetimi için hedef kan basıncı <130/80< 130/80 mmHg'dir.
Diyabetiklerde daha sıkı kan basıncı kontrolünün organ hasarını azalttığı kanıtlanmıştır.

Anahtar Kavram

Diyabet ve mikroalbüminürisi olan hipertansiyon hastalarında RAAS inhibitörü içeren ikili kombinasyon tedavisi ve sıkı kan basıncı kontrolü (< 130/80 mmHg) esastır.

Alternatif Yöntem

Hastanın astım öyküsü olması durumunda, eğer mutlak bir endikasyon (kalp yetmezliği, MI sonrası vb.) varsa vazodilatör etkili selektif beta blokerler (nebivolol gibi) çok dikkatli kullanılabilir, ancak rutin hipertansiyon başlangıç tedavisinde tercih edilmezler.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 15Soru

58 yaşında erkek hasta, aniden başlayan, çok şiddetli ve 'yırtılır tarzda' olarak tariflediği sırt ağrısı şikayetiyle acil servise getiriliyor. Özgeçmişinde kontrolsüz hipertansiyon öyküsü bulunuyor. Fizik muayenede kan basıncı 210/120210/120 mmHg, kalp hızı 112112/dakika saptanıyor. Çekilen kontrastlı toraks BT anjiyografide inen aortada diseksiyon flebi (Tip B Aort Diseksiyonu) tespit ediliyor. Bu hastanın akut kan basıncı yönetiminde, aort duvarındaki makaslama kuvvetini (shear stress) artırmamak ve diseksiyonun ilerlemesini önlemek için başlanması gereken ilk farmakolojik ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İntravenöz Esmolol

Cevap

İntravenöz Esmolol
Doğru cevap olan İntravenöz Esmolol (veya Labetalol), aort diseksiyonu yönetiminde ilk tercih edilecek ajan grubundadır (Beta blokerler). Diseksiyonda temel amaç aort duvarına binen makaslama kuvvetini (dP/dtdP/dt) azaltmaktır. Beta blokerler hem kalp hızını hem de miyokard kontraktilitesini azaltarak bu kuvveti en etkin şekilde düşürürler. Hedef kalp hızı genellikle 6060/dk altı ve sistolik kan basıncı 100120100-120 mmHg arasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu tanımla
Hasta Hipertansif Acil durum ve Tip B Aort Diseksiyonu tablosundadır.
Yırtılır tarzda ağrı, yüksek tansiyon ve BT bulgusu diseksiyonu gösterir.
2
Tedavi hedefini belirle
Aort duvarındaki gerilimi (shear stress) azaltmak için hem Kan Basıncını hem de Kalp Hızını ve kontraktiliteyi (dP/dtdP/dt) düşürmek gerekir.
Sadece kan basıncını düşürmek yetmez; nabız dalgasının vurucu gücü de azaltılmalıdır.
3
İlaç mekanizmalarını değerlendir
Vazodilatörler (Nitroprussid, Hidralazin) refleks taşikardi yaparak dP/dtdP/dt'yi artırabilir ve yırtığı büyütebilir. Beta blokerler (Esmolol) ise bunu engeller.
Bu nedenle önce Beta bloker (nabız kontrolü), sonra gerekirse vazodilatör (tansiyon kontrolü) verilir.

Anahtar Kavram

Aort diseksiyonunda 'anti-impuls' tedavi prensibi: Önce Beta Bloker, sonra Vazodilatör.

İpuçları

1
Tedavideki amaç sadece tansiyonu düşürmek değil, aynı zamanda kalbin aort duvarına vurduğu darbe gücünü (nabız ve kasılma) azaltmaktır.
2
Damar genişletici ilaçlar (vazodilatörler) tansiyonu düşürürken refleks olarak kalp hızını artırabilir. Bu durum yırtık için tehlikelidir.
3
Önce kalbi yavaşlatmalı, sonra damarı gevşetmelisiniz. Seçeneklerdeki hangi ilaç kalbi yavaşlatır?

Daha Fazla Pratik

Aort diseksiyonunda hedef kan basıncı ve kalp hızı değerlerini gözden geçiriniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 16Soru

74 yaşında kadın hasta, polikliniğe halsizlik ve yaygın kemik ağrıları şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 166/94166/94 mmHg saptanıyor. Özgeçmişinde son beş yılda iki kez nefrolitiazis (böbrek taşı) öyküsü mevcut. Hastanın laboratuvar inceleme sonuçları aşağıda verilmiştir:

TetkikSonuçReferans Aralığı
Kalsiyum11.111.1 mg/dL8.510.58.5 - 10.5
Fosfor2.22.2 mg/dL2.54.52.5 - 4.5
PTH145145 pg/mL156515 - 65
Albümin4.14.1 g/dL3.55.03.5 - 5.0

Bu hastada hipertansiyon kontrolü için aşağıdaki ilaç gruplarından hangisinin kullanımı en az uygundur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tiyazid diüretikler

Cevap

Tiyazid diüretikler, primer hiperparatiroidizme bağlı hiperkalsemisi olan bu hastada serum kalsiyum düzeylerini daha da yükseltebileceği için en az uygun seçenektir.
Tiyazid diüretikler, distal kıvrımlı tübülde Na-Cl kotransportunu inhibe ederken dolaylı olarak kalsiyum geri emilimini artırırlar. Bu özellikleri nedeniyle idiopatik hiperkalsiürili taş hastalarında idrar kalsiyumunu düşürmek için kullanılırlar. Ancak, bu vakada olduğu gibi primer hiperparatiroidizme bağlı hiperkalsemisi olan hastalarda, serum kalsiyum düzeylerini daha da yükselterek hiperkalsemik krize veya ciddi metabolik komplikasyonlara yol açabilirler. Bu nedenle ESC/ESH kılavuzlarında hiperkalsemik durumlarda kullanılmaları önerilmez.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularını analiz et.
Hastada Evre 22 hipertansiyon (166/94166/94 mmHg) ve laboratuvarda hiperkalsemi (11.111.1), hipofosfatemi (2.22.2) ve artmış PTH (145145) mevcuttur. Bu tablo primer hiperparatiroidizm ile uyumludur.
Antihipertansif ilaç seçimi, hastanın eşlik eden metabolik durumlarına göre yapılmalıdır.
2
İlaçların kalsiyum metabolizması üzerindeki etkilerini değerlendir.
Tiyazid grubu diüretikler distal tübülde kalsiyum reabsorbsiyonunu artırırken, loop diüretikler kalsiyum atılımını (kalsiüri) artırır.
Tiyazidler hiperkalsemik durumlarda kalsiyum yüksekliğini derinleştirebileceği için kontrendike veya kaçınılması gereken ilaçlar arasında yer alır.
3
Hastanın klinik tablosuyla ilaç etkisini eşleştir.
Zaten hiperkalsemik olan bir hastada kalsiyumu yükselten bir ajanın (Tiyazid) kullanılması klinik risk oluşturur.
Primer hiperparatiroidizm varlığında tiyazid kullanımı hiperkalsemi krizini tetikleyebilir veya tanıyı maskeleyebilir/zorlaştırabilir.

Anahtar Kavram

Tiyazid diüretikler distal tübülde kalsiyum geri emilimini artırarak hiperkalsemiye neden olabilir veya mevcut hiperkalsemiyi şiddetlendirebilir.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 17Soru

6262 yaşında erkek hasta, polikliniğe rutin kontrol için başvuruyor. Özgeçmişinde iki yıl önce geçirilmiş anterior miyokard enfarktüsü ve beş yıldır Tip 22 diyabet öyküsü mevcut. Fizik muayenesinde kan basıncı 155/95155/95 mmHg, nabız 8484/dakika ve ritmik olarak saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum kreatinin 1.01.0 mg/dL ve potasyum 4.24.2 mEq/L bulunuyor. Bu hasta için en uygun başlangıç antihipertansif tedavi seçeneği aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ramipril + Bisoprolol

Cevap

Ramipril ve Bisoprolol kombinasyonu
Ramipril (ACE inhibitörü) ve Bisoprolol (Beta bloker) kombinasyonu doğru cevaptır. ESC/ESH hipertansiyon kılavuzlarına göre, koroner arter hastalığı (özellikle post-MI) olan hastalarda kan basıncı kontrolünün yanı sıra miyokardın oksijen ihtiyacını azaltmak ve mortaliteyi iyileştirmek için bu iki grup ilacın birlikte kullanılması en uygun yaklaşımdır. Ayrıca ACE inhibitörleri, diyabetik hastalarda nefropatiye karşı koruyucu etkileri nedeniyle de endikedir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın mevcut klinik durumunu ve komorbiditelerini analiz et.
Hasta 6262 yaşında, hipertansif (155/95155/95 mmHg), geçirilmiş MI (Koroner Arter Hastalığı) ve Tip 22 Diyabeti mevcut.
Tedavi seçimi hastanın eşlik eden hastalıklarına göre bireyselleştirilmelidir.
2
Güncel kılavuzlara (ESC/ESH) göre koroner arter hastalığı olan post-MI hastalar için önerilen ilaç gruplarını belirle.
Bu hastalarda RAS inhibitörleri (ACEi veya ARB) ve Beta blokerler (BB) mortaliteyi azalttığı için ilk basamak önerilir.
Miyokard enfarktüsü sonrası ventriküler remodelizasyonu önlemek ve kardiyovasküler olay riskini azaltmak hedeflenir.
3
Başlangıç doz stratejisini değerlendir.
Evre 11 ve üzeri hipertansiyonu olan çoğu hastada ikili kombinasyon tedavisi önerilir.
Hedef kan basıncı değerlerine (<130/80< 130/80 mmHg) daha hızlı ve etkili ulaşım sağlamak için kombinasyon tercih edilir.

Anahtar Kavram

Koroner arter hastalığı ve miyokard enfarktüsü öyküsü olan hipertansif hastalarda ACE inhibitörü/ARB ve Beta bloker kombinasyonu ilk tercih tedavidir.

Daha Fazla Pratik

Hastanın kan basıncı kontrol altına alınamazsa üçüncü ilaç olarak bir Kalsiyum Kanal Blokeri (Dihidropiridin grubu) eklenmesi düşünülebilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 18Soru

Poliklinik muayenesi sırasında kan basıncı 158/96158/96 mmHg saptanan 4242 yaşında erkek hastanın fizik muayenesinde; sol sternal kenar 3-4. interkostal aralıkta, Valsalva manevrası ve ayağa kalkmakla şiddeti artan, çömelmekle azalan 3/63/6 şiddetinde sistolik ejeksiyon üfürümü duyuluyor. Ekokardiyografisinde belirgin asimetrik septal hipertrofi ve sistolik ön hareket (SAM) saptanan bu hastada, hipertansiyon tedavisi amacıyla başlanması en az uygun olan ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Amlodipin

Cevap

Amlodipin gibi dihidropiridin grubu kalsiyum kanal blokerleri, periferik vazodilatasyon yaparak art yükü (afterload) azaltmaları ve refleks taşikardiye yol açmaları nedeniyle hipertrofik obstrüktif kardiyomiyopatide çıkış yolu gradiyentini artırarak klinik durumu kötüleştirebilirler.
Amlodipin, dihidropiridin grubu bir kalsiyum kanal blokeridir. Bu ilaçlar güçlü periferik vazodilatasyon yaparak kan basıncını düşürürler. Ancak HOKM hastalarında periferik direncin azalması ve buna sekonder gelişen sempatik aktivasyon (refleks taşikardi), sol ventrikül çıkış yolu (LVOT) gradiyentini artırarak obstrüksiyonu şiddetlendirir ve senkop riskini artırabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların analizi
Hastada Valsalva ile artan üfürüm ve asimetrik septal hipertrofi olması, Hipertrofik Obstrüktif Kardiyomiyopati (HOKM) tanısını koydurur.
HOKM'de Valsalva manevrası preload'ı azaltarak sol ventrikül hacmini küçültür ve dinamik obstrüksiyonun (üfürümün) artmasına neden olur.
2
İlaç mekanizmalarının değerlendirilmesi
Beta-blokerler ve non-dihidropiridin kalsiyum blokerleri (Verapamil, Diltiazem) inotropiyi azaltarak ve diyastolü uzatarak gradiyenti düşürür.
Bu grup ilaçlar HOKM'de temel tedavi seçeneğidir.
3
Kontrendike ilacın belirlenmesi
Amlodipin bir dihidropiridin kalsiyum kanal blokeridir ve saf vazodilatör etki gösterir.
Vazodilatasyon sonrası azalan periferik direnç ve oluşan refleks taşikardi, sol ventrikül çıkış yolundaki obstrüksiyonu (gradiyenti) artırarak hastayı riske sokar.

Anahtar Kavram

Hipertrofik Obstrüktif Kardiyomiyopati (HOKM) hastalarında eşlik eden hipertansiyonun tedavisinde vazodilatörlerden (DHP-CCB, nitratlar, yüksek doz diüretikler) kaçınılmalı; negatif inotrop ve kronotrop ilaçlar tercih edilmelidir.
Soru 19Soru

5555 yaşında erkek hasta, rutin sağlık kontrolü için polikliniğe başvuruyor. Özgeçmişinde 88 yıldır Tip 22 Diyabet ve 22 yıldır Evre 3a3a Kronik Böbrek Hastalığı (GFR: 5555 ml/dk/1.73m21.73m^2) öyküsü mevcuttur. Fizik muayenesinde kan basıncı 148/94148/94 mmHg saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde idrar albümin/kreatinin oranı 450450 mg/g (A3: makroalbüminüri) olarak bulunuyor. Bu hasta için en uygun başlangıç antihipertansif tedavi yaklaşımı ve hedeflenmesi gereken ofis kan basıncı değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ACE inhibitörü veya ARB + Kalsiyum kanal blokeri (veya tiyazid benzeri diüretik); Hedef <130/80<130/80 mmHg

Cevap

En uygun yaklaşım bir ACE inhibitörü veya ARB ile bir kalsiyum kanal blokerinin (veya diüretik) ikili kombinasyon şeklinde başlanması ve kan basıncı hedefinin <130/80 mmHg olarak belirlenmesidir.
Diyabet ve makroalbüminürisi (A3) bulunan Kronik Böbrek Hastalarında (KBH), renal son noktaları (ESRD gelişimi) ve kardiyovasküler olayları azaltmak için ACE inhibitörü veya ARB kullanımı standart yaklaşımdır. Grade 2 hipertansiyon (148/94148/94 mmHg) ve çok yüksek riskli klinik tablo varlığında, tedaviye doğrudan bir RAAS inhibitörü ile kalsiyum kanal blokeri (veya tiyazid benzeri diüretik) kombinasyonu ile başlanması önerilir. Bu hasta grubu için genel ofis kan basıncı hedefi <130/80<130/80 mmHg'dir (Sistolik hedef genellikle 120130120-130 mmHg arası).

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın komorbiditelerine ve kan basıncı evresine göre risk düzeyinin belirlenmesi.
Grade 2 Hipertansiyon, Tip 2 DM ve Evre 3a KBH (A3) varlığı hastayı 'Çok Yüksek Risk' grubuna sokar.
Tedavi yoğunluğu ve ilaç seçimi hastanın toplam kardiyovasküler riskine göre planlanmalıdır.
2
Komorbiditelere yönelik en uygun ilaç grubunun seçilmesi.
Diyabet ve makroalbüminüri varlığı nedeniyle RAAS inhibitörü (ACEİ veya ARB) kullanımı zorunludur.
RAAS inhibitörleri, diyabetik nefropati ilerlemesini yavaşlatan ve albüminüriyi azaltan kanıtlanmış renal koruyucu etkilere sahiptir.
3
Tedavi stratejisinin belirlenmesi (Monoterapi vs Kombinasyon).
Güncel kılavuzlar uyarınca Grade 2 HT ve yüksek riskli hastalarda tedaviye doğrudan ikili kombinasyonla başlanmalıdır.
İkili kombinasyon, hedef değerlere daha hızlı ve etkili bir şekilde ulaşılmasını sağlar.
4
Hedef kan basıncı değerinin belirlenmesi.
Diyabet ve KBH olan <70<70 yaş hastalarda hedef kan basıncı <130/80<130/80 mmHg'dir (İdeal sistolik aralık 120130120-130 mmHg).
Düşük kan basıncı hedefleri, bu risk grubunda inme ve böbrek yetmezliği progresyonunu azaltmaktadır.

Anahtar Kavram

Diyabet ve makroalbüminürili KBH hastalarında RAAS inhibitörü temelli ikili kombinasyon tedavisi ve <130/80 mmHg hedefi.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 20Soru

4545 yaşında erkek hasta, iş yerinde yapılan rutin taramalarda kan basıncının 150/95150/95 mmHg civarında seyrettiği söylenerek polikliniğe başvuruyor. Hastanın poliklinikte yapılan fizik muayenesinde kan basıncı 132/84132/84 mmHg ölçülüyor. Hastanın özgeçmişinde bilinen bir hastalık öyküsü saptanmazken, yapılan rutin incelemelerinde elektrokardiyografide (EKGEKG) sol ventrikül hipertrofisi ile uyumlu Sokolow-Lyon kriteri pozitifliği saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı ve tanıyı kesinleştirmek için yapılması gereken en uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Maskeli hipertansiyon - Ambulatuvar kan basıncı monitorizasyonu (AKBMAKBM)

Cevap

En olası tanı maskeli hipertansiyon olup, tanının kesinleştirilmesi için ambulatuvar kan basıncı monitorizasyonu (AKBMAKBM) yapılmalıdır.
Doğru seçenekte belirtilen maskeli hipertansiyon tanısı, hastanın klinik tablosuyla (normal ofis ölçümü, yüksek dış ortam ölçümü ve EKG'de hedef organ hasarı) tam uyumludur. Bu hastalarda tanıyı kesinleştirmek için Ambulatuvar Kan Basıncı Monitorizasyonu (AKBMAKBM) veya Evde Kan Basıncı Monitorizasyonu (EKBMEKBM) yapılması kılavuzlarca önerilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Ofis ve ofis dışı kan basıncı değerlerini karşılaştırın.
Ofis kan basıncı normal (132/84132/84 mmHg), ancak iş yeri (dış ortam) ölçümleri yüksek (150/95150/95 mmHg).
Ofis kan basıncının <140/90<140/90 mmHg olduğu halde dış ortam ölçümlerinin 135/85\geq 135/85 mmHg olması 'Maskeli Hipertansiyon' lehinedir.
2
Hedef organ hasarı varlığını değerlendirin.
EKG'de sol ventrikül hipertrofisi (SVHSVH) saptandı.
Maskeli hipertansiyon, ofis ölçümlerinde gözden kaçsa da kardiyovasküler risk açısından gerçek (kalıcı) hipertansiyon ile benzer risk taşır ve sıklıkla hedef organ hasarıyla birliktedir.
3
Tanıyı kesinleştirmek için altın standart yöntemi belirleyin.
Ambulatuvar Kan Basıncı Monitorizasyonu (AKBMAKBM).
AKBM, 24 saatlik kan basıncı profilini çıkararak maskeli hipertansiyon tanısını kesinleştirmede en güvenilir yöntemdir.

Anahtar Kavram

Maskeli Hipertansiyon: Ofis ölçümleri normal seyretmesine rağmen dış ortam (ev, iş) ölçümlerinin yüksek olması durumudur. Bu durum yüksek kardiyovasküler risk ve hedef organ hasarı ile ilişkilidir.

Daha Fazla Pratik

Maskeli hipertansiyon saptanan bir hastada tedavi yaklaşımının ve hedef kan basıncı değerlerinin (genellikle <130/80<130/80 mmHg) incelenmesi önerilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Sayfa 1 / 3Sonraki
Hipertansiyon Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin