İzole düz kas preparatında tam agonist bir ilacın (A), toplam reseptör popülasyonunun sade… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

İzole düz kas preparatında tam agonist bir ilacın ( $A$ ), toplam reseptör popülasyonunun sadece $\%10$ 'unu işgal ettiğinde maksimum yanıta ( $E_{max}$ ) ulaştığı saptanmıştır. Bu deneysel sistemde, ortamda bulunan reseptör rezervi (yedek reseptör) ve farklı antagonist türlerinin etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sisteme düşük konsantrasyonda irreversibl (geri dönüşümsüz) bir antagonist eklendiğinde, tam agonistin log-doz yanıt eğrisi paralel olarak sağa kayar ancak $E_{max}$ başlangıçta değişmez.Cevap
B
Tam agonistin $EC_{50}$ değerinin, reseptöre olan ilginin bir göstergesi olan $K_d$ değerinden daha büyük olması, sistemde yedek reseptör varlığının temel kanıtıdır.
C
Ortama intrinsik aktivitesi $0.5$ olan bir parsiyel agonist eklendiğinde, yedek reseptörler nedeniyle tam agonistin $E_{max}$ değeri etkilenmez.
D
Düşük konsantrasyondaki irreversibl antagonistlerin oluşturduğu bu sağa kayma etkisi, ortama daha fazla tam agonist eklenerek tamamen geri döndürülebilir.
E
Reseptör rezervinin bulunması, sistemde kompetitif antagonistlerin agonist potensini ( $EC_{50}$ ) değiştirme yeteneğini tamamen ortadan kaldırır.

Cevap

Yedek reseptörlerin bulunduğu bir sistemde, düşük konsantrasyonlu bir irreversibl antagonist eklendiğinde tam agonistin log-doz yanıt eğrisi paralel olarak sağa kayar ancak

E_{max}

değişmez.

Yedek reseptörlerin bulunduğu dokularda, agonist toplam reseptörlerin küçük bir kısmını uyararak tam yanıt oluşturabilir. Bu durumda ortama eklenen geri dönüşümsüz (irreversibl) bir antagonist, reseptörlerin bir kısmını devre dışı bıraksa bile, hala 'yedek' reseptörler sayesinde tam agonist maksimum yanıtını oluşturmaya devam edebilir. Ancak, mevcut reseptör sayısı azaldığı için agonistin hedef reseptörle karşılaşma olasılığı düşer ve aynı yanıtı oluşturmak için daha yüksek doz agonist gerekir. Bu, log-doz yanıt eğrisinin paralel olarak sağa kayması (potens azalması) anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

Yedek reseptör (Reseptör Rezervi) kavramını analiz etme

E_{max}

'a ulaşmak için reseptörlerin tamamının işgal edilmesine gerek yoktur. Örnekte

\%10

işgal yeterlidir, yani

\%90

yedek reseptör vardır.

Bu durum

EC_{50} < K_d

olmasına neden olur.

İrreversibl antagonistin yedek reseptörlü sistemdeki etkisini değerlendirme

İrreversibl antagonist reseptörlerin bir kısmını kalıcı olarak bloke eder. Eğer bloke edilen reseptör miktarı yedek kapasiteyi (bu soruda

\%90

) aşmıyorsa, tam agonist hala kalan boş reseptörleri kullanarak

\%100

yanıta ulaşabilir.

Ancak aynı yanıtı almak için daha yüksek agonist konsantrasyonu gerekeceğinden eğri sağa kayar (potens azalır).

Parsiyel agonist ve diğer antagonist türleriyle karşılaştırma

Parsiyel agonist, tam agonistle yarışır ve maksimum yanıtı kendi kapasitesine indirger. İrreversibl antagonist ise yedekler bittikten sonra

E_{max}

'ı düşürmeye başlar.

İrreversibl antagonistin 'sağa kaydırma' dönemi sadece yedek reseptörlü sistemlere özgü bir fenomendir.

Anahtar Kavram

Yedek reseptör varlığında irreversibl antagonistlerin 'psödokompetitif' (yalancı yarışmalı) davranışı.

Daha Fazla Pratik

İrreversibl antagonistlerin yedek reseptör havuzunu tamamen tükettiği noktadan sonra doz-yanıt eğrisinde ne gibi değişiklikler beklendiğini araştırınız.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru