Mukopolisakkaridozlar (MPS)

$5$ yaşındaki bir erkek çocuk; kaba yüz görünümü, hepatosplenomegali ve eklem sertliği şikayetleri ile getirilmiştir. Oftalmolojik muayenede korneanın tamamen berrak olduğu izlenen hastanın skapular ve aksiller bölgesinde inci benzeri papüler deri lezyonları (pebbly skin) saptanmıştır. Bu hastada patolojiden sorumlu olan süreçte idrarda artması beklenen glikozaminoglikan ($GAG$) çifti aşağıdakilerin hangisidir?

Üç yaşında bir erkek çocuk; büyüme geriliği, kaba yüz hatları, hepatosplenomegali ve korneal bulanıklık şikayetleri ile çocuk metabolizma polikliniğine getiriliyor. İdrar analizinde dermatan sülfat, heparan sülfat ve kondroitin $4/6$-sülfat düzeylerinin her birinin anlamlı derecede yüksek olduğu saptanıyor. Bu hastada görülen klinik ve biyokimyasal tablodan sorumlu olan temel enzim eksikliği aşağıdakilerden hangisidir?

$8$ yaşındaki bir kız çocuk; boy kısalığı, eklem kısıtlılığı ve kaba yüz görünümü şikayetleriyle polikliniğe getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde her iki gözde kornea bulanıklığı saptanıyor. Nörolojik gelişim basamaklarının yaşına uygun olduğu (normal zeka) belirlenen hastanın idrar analizinde izole olarak dermatan sülfat atılımının arttığı gözleniyor. Bu klinik tabloya neden olan enzim eksikliği aşağıdakilerden hangisidir?

Glikozaminoglikanların ($GAG$) lizozomal yıkımında görev alan enzimlerin büyük çoğunluğu hidrolaz sınıfındandır. Ancak heparan sülfatın yıkım süreci sırasında, sülfat grubu uzaklaştırılmış olan glukozamin kalıntılarının bir sonraki basamakta görev alacak olan $\alpha$-$N$-asetilglukozaminidaz enzimi tarafından tanınabilmesi için amino grubunun asetillenmesi gerekmektedir. Bu reaksiyonda asetil-$CoA$ kullanan asetil-$CoA$:$\alpha$-glukozaminid $N$-asetiltransferaz enziminin eksikliği ile karakterize olan Mukopolisakkaridoz ($MPS$) tipi aşağıdakilerden hangisidir?

2 yaşında bir çocuk; kaba yüz hatları, büyüme geriliği, hepatosplenomegali ve ağır iskelet anomalileri ile getirilmiştir. Hastanın fizik muayenesinde yaygın iktiyozis (balık pulu görünümü) saptanmıştır. İdrar $GAG$ analizi sonuçları aşağıdadır:

Bu klinik tablo ve laboratuvar bulgularından sorumlu olan temel biyokimyasal kusur aşağıdakilerden hangisidir?

Mukopolisakkaridozlar (MPS), glikozaminoglikanların ($GAG$) lizozomal yıkımında görev alan spesifik enzimlerin eksikliği sonucu gelişen depo hastalıklarıdır. Bir hastadan alınan idrar örneğinin biyokimyasal analizinde dermatan sülfat, heparan sülfat ve kondroitin $4/6$-sülfat düzeylerinin eş zamanlı olarak artmış olduğu saptanmıştır.

Bu laboratuvar bulgusu aşağıdaki enzimlerden hangisinin eksikliğini en güçlü şekilde işaret etmektedir?

On yaşında bir erkek çocuk; ilerleyici davranış bozuklukları, hiperaktivite ve ağır kognitif yıkım şikayetleri ile getirilmiştir. Fizik muayenesinde eklem kısıtlılığı ve hepatosplenomegali gibi sistemik bulguların oldukça hafif olduğu, korneal bulanıklığın ise bulunmadığı saptanmıştır. İdrar analizinde heparan sülfat atılımının belirgin derecede arttığı ve yapılan enzim analizinde $N$-asetilglukozamin-6-sülfataz aktivitesinin eksik olduğu belirlenmiştir. Bu enzim eksikliğinde, heparan sülfatın yanı sıra aşağıdaki glikozaminoglikanlardan hangisinin de lizozomal yıkımı bozulur?

6 yaşında bir hasta; belirgin boy kısalığı, göğüs kafesi deformitesi (pektus karinatum) ve ciddi iskelet displazisi bulguları ile getirilmiştir. Yapılan fizik muayenede hastanın mental gelişiminin yaşına uygun olduğu saptanmış, slit-lamp incelemesinde ise kornea bulanıklığı (korneal opasite) izlenmiştir. Bu hastanın idrar analizinde aşağıdaki glikozaminoglikanlardan ($GAG$) hangisinin artmış olması en olasıdır?

4 yaşında bir çocuk; belirgin agresif davranışlar, uyku bozuklukları ve kazanılmış hiperaktivite şikayetleri ile çocuk psikiyatrisi birimine başvuruyor. Yapılan muayenesinde kaba yüz görünümü ve hepatosplenomegalinin diğer depo hastalıklarına göre oldukça hafif olduğu, kornea bulanıklığının ise bulunmadığı saptanıyor. İdrar analizinde heparan sülfat atılımının izole olarak arttığı tespit ediliyor.

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Morquio sendromu tip B ($MPS$ $IVB$) klinik tablosunun gelişiminden sorumlu olan lizozomal enzim eksikliği, aşağıdaki moleküllerden hangisinin katabolizmasında da görev almaktadır?

3 yaşında bir erkek çocuk; kaba yüz görünümü, büyüme geriliği, hepatosplenomegali ve eklem hareketlerinde kısıtlılık şikayetleri ile getirilmiştir. Yapılan oftalmolojik muayenede kornea bulanıklığı (corneal clouding) saptanmamıştır. Aile öyküsünde benzer klinik bulguların hastanın dayısında da olduğu ifade edildiğine göre, en olası tanı ve bu tabloda eksik olan enzim aşağıdakilerden hangisidir?

Mukopolisakkaridozlar (MPS), glikozaminoglikanların yıkımında görev alan lizozomal enzimlerin eksikliği sonucu gelişen depo hastalıklarıdır. Bu gruptaki hastalıkların (MPS I, III, IV, VI, VII) neredeyse tamamı otozomal resesif kalıtım gösterirken, bir tip istisnai olarak $X$'e bağlı resesif kalıtılmaktadır. **Aşağıdakilerden hangisi $X$'e bağlı resesif kalıtılan mukopolisakkaridoz tipidir?**