Travma ve Yanıklar

$28$ yaşında erkek hasta, yüksek hızda seyreden bir araç içi trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmede kan basıncı $95/65$ mmHg, nabız $122$/dakika, solunum sayısı $30$/dakika ve puls oksimetre ile ölçülen oksijen satürasyonu $\%85$ olarak saptanıyor. Fizik muayenede boyun ve göğüs ön duvarında yaygın cilt altı amfizemi, sağ hemitoraksta solunum seslerinde azalma ve perküsiyonda hiperrezonans izleniyor. Sağ hemitoraksa acil olarak tüp torakostomi uygulanıyor. İşlem sonrası su altı drenaj sisteminden masif ve sürekli hava kaçağı olduğu gözleniyor; ancak sürekli aspirasyona rağmen sağ akciğerin ekspanse olmadığı kontrol akciğer grafisi ile doğrulanıyor. Bu aşamada yapılması gereken en uygun yaklaşım hangisidir?

Majör yanık travması sonrası gelişen sistemik yanıt; erken dönemdeki 'şok (ebb)' fazı ve ardından gelen hipermetabolik 'akış (flow)' fazı olarak ikiye ayrılır. Yanıktan yaklaşık $48$ saat sonra başlayan ve haftalarca sürebilen flow fazı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

28 yaşında bir kadın hasta, üzerine sıcak su dökülmesi sonucu sağ uyluk bölgesinde oluşan yanık nedeniyle acil servise başvuruyor. Yapılan fizik muayenede, yanık alanının periferinde pembe, nemli, büllü ve üzerine basmakla solan oldukça ağrılı alanlar izlenirken; bu alanın merkezinde daha mat, beyazımsı-pembe renkli, basmakla solmayan ve iğne batırılmasına (pin-prick testi) yanıtın belirgin azaldığı bir bölge saptanıyor. Jackson'ın yanık zonları ve derinlik sınıflaması temel alındığında, bu hastadaki klinik tabloya dair en doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Karın travması nedeniyle acil operasyona alınan bir hastada; intraoperatif olarak vücut sıcaklığının $34.5^\circ C$, pH değerinin $7.18$ olduğu ve odak dışı yaygın sızıntı şeklinde kanamaların (koagülopati) başladığı saptanıyor. Bu hastada uygulanacak hasar kontrol cerrahisinin birinci aşamasında (Evre 1) yapılması gereken temel yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

32 yaşında erkek hasta, araç dışı trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde sağ göğüs duvarında solunumla paradoksik hareket izleniyor. Hastanın kan basıncı $110/70$ $mmHg$, nabzı $105$/dakika, solunum sayısı $28$/dakika ve oda havasında $SpO_2$ değeri $\%89$ olarak ölçülüyor. Akciğer grafisinde sağda $4-7$. kostalarda çoklu segmental kırıklar ve bu bölgenin altında parankimal infiltrasyon saptanıyor. Bu hastanın yönetiminde en uygun yaklaşım hangisidir?

Sıcak su haşlanması sonrası acil servise başvuran $28$ yaşındaki erkek hastanın yapılan ilk muayenesinde; sağ ön kolda eritemli, oldukça ağrılı, gergin bülleri olan ve basmakla solan alanlar saptanmıştır. Hastanın $48$ saat sonraki kontrol muayenesinde, bu alanların bir kısmının soluklaştığı, büllerin kuruduğu, basmakla solma özelliğinin kaybolduğu ve iğne batma testine (pin-prick) verilen yanıtın azaldığı gözlenmiştir. Bu hastada gözlenen klinik tablonun derinleşmesinden sorumlu olan en olası patofizyolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$44$ yaşında kadın hasta, ev kazası sonrası boyun orta bölgesine ($Zon$ $II$) isabet eden delici alet yaralanması ile acil servise getiriliyor. Yapılan muayenede platizmanın geçildiği ancak hastanın hemodinamik olarak stabil olduğu saptanıyor. Bu hastada cerrahi eksplorasyon yerine selektif non-operatif yönetim (gözlem ve ileri tetkik) protokolünün uygulanabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin bulunmaması gerekir?

$38$ yaşında erkek hasta, araç içi trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. Birincil bakıda havayolu açık ve servikal stabilizasyon sağlanmış olan hastanın kan basıncı $80/50$ $mmHg$, nabzı $135/dakika$, solunum sayısı $34/dakika$ ve $SpO_2$ $\%$ $82$ olarak ölçülüyor. Fizik muayenede boyun venlerinde dolgunluk, trakeanın sola deviye olduğu ve sağ hemitoraksta solunum seslerinin alınmadığı saptanıyor. Bu aşamada yapılması gereken en öncelikli müdahale hangisidir?

$42$ yaşında kadın hasta, boyun sağ $Zon$ $III$ bölgesinden delici aletle yaralanma sonrası acil servise getiriliyor. Yapılan ilk değerlendirmede platizmanın geçildiği ancak hastanın hemodinamik olarak stabil ($120/80$ $mmHg$, $82/dk$) olduğu saptanıyor. Fizik muayenede aktif dış kanama, büyüyen hematom veya solunum sıkıntısı izlenmiyor; ancak hastada hafif disfaji (yutma güçlüğü) ve ağız içerisinde sızıntı şeklinde kanama mevcut. Bu aşamada tanıyı kesinleştirmek ve yaralanma trasesini değerlendirmek için yapılması gereken en uygun ilk tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

Yanık patofizyolojisinde Jackson tarafından tanımlanan üç konsantrik bölgeden biri olan, belirgin vazodilatasyonun görüldüğü, doku hasarının en az seviyede bulunduğu ve genellikle kendiliğinden iyileşen en dıştaki tabaka aşağıdakilerden hangisidir?

$24$ yaşında erkek hasta, motosiklet kazası sonrası acil servise getiriliyor. Belirgin solunum sıkıntısı ve huzursuzluğu olan hastanın fizik muayenesinde sağ hemitoraksta solunum sesleri alınamıyor ve perküsyonla hipersonorite saptanıyor. Hastanın boyun venlerinde dolgunluk ve trakeasında sola sapma izleniyor. Kan basıncı $75/45$ mmHg, nabız $130$/dk ve solunum sayısı $32$/dk olarak ölçülüyor. Bu hastada tanıyı kesinleştirmek için radyolojik tetkik beklemeden yapılması gereken en öncelikli müdahale aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında erkek hasta, motosiklet kazası sonrası acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde pelviste 'open-book' (açık kitap) tarzı instabilite saptanıyor. İlk vital bulguları; kan basıncı $105/65$ mmHg, nabız $110/dk$, solunum hızı $22/dk$'dır. FAST incelemesinde batın içinde yaygın serbest sıvı saptanması üzerine hasta acil operasyona alınıyor. Laparotomide yaygın mezenterik kanama kontrolü yapılan hastanın eksplorasyonunda, pelvik bölgede (Zone III) yerleşimli, pulsasyon göstermeyen ve boyutu artmayan geniş bir retroperitoneal hematom saptanıyor. Bu aşamada, pelvik bölgedeki hematoma yönelik en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Sıcak su dökülmesi (haşlanma) sonrası acil servise başvuran bir hastanın yapılan fizik muayenesinde; yanık alanının canlı kırmızı renkte olduğu, zemininin ıslak göründüğü, dokunmakla oldukça ağrılı olduğu ve yüzeyde büllerin (su kabarcıkları) geliştiği saptanmıştır. Bu klinik bulgulara göre yanık derinliği sınıflaması aşağıdakilerden hangisidir?

$36$ yaşında kadın hasta, yüksekten düşme sonrası acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmede kan basıncı $90/60$ mmHg, nabız $115/dk$, solunum sayısı $22/dk$ olarak saptanıyor. Fizik muayenesinde pelvik instabilite ve simfizis pubiste $4$ cm'lik ayrılma (open-book) saptanıyor. FAST incelemesinde batın içi serbest sıvı saptanması üzerine hasta acil laparotomiye alınıyor. Laparotomide ince bağırsak mezosunda kanama kontrol altına alınıyor. Pelvik bölgede (Zone $3$) pelvis kırığına bağlı, ekspansif olmayan ve pulsatil karakter göstermeyen geniş bir retroperitoneal hematom saptanıyor.

Bu hematoma yaklaşımda en uygun cerrahi adım hangisidir?

Termal yanık travması sonrası gelişen lokal patofizyolojik değişiklikler, yanık derinliğinin sınıflandırılması ve sistemik yanıt evreleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$38$ yaşında erkek hasta, karın bölgesine çok sayıda ateşli silah yaralanması sonrası acil laparotomiye alınıyor. Operasyon sırasında masif hemoperitonyum saptanıyor ve yaklaşık $4$ litre kan boşaltılıyor. Anestezi ekibi hastanın vücut sıcaklığının $33.5^\circ C$ olduğunu, arter kan gazında $pH$ değerinin $7.12$ olduğunu ve laboratuvar sonuçlarında $PT$ değerinin $24\ saniye$ (kontrol: $12$) ölçüldüğünü bildiriyor. Batın eksplorasyonunda karaciğer sağ lobda yaygın laserasyon ve çok sayıda ince bağırsak perforasyonu izleniyor. Bu klinik tabloda en uygun cerrahi yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında kadın hasta, boyun bölgesine (klavikula hemen üstü) delici alet yaralanması sonrası acil servise getiriliyor. Fizik muayenede platizmayı geçen bir yaralanma izleniyor. Hastanın kan basıncı $115/75$ $mmHg$, nabzı $82/dk$, solunum sayısı $16/dk$ olarak ölçülüyor. Yapılan muayenede fışkırır tarzda kanama, genişleyen hematom, üfürüm veya solunum sıkıntısı saptanmıyor. Bu hasta için en uygun yönetim adımı aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında erkek hasta, inşaatta iskeleden düşme sonrası acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmede kan basıncı $85/55$ mmHg, nabız $125/dk$ ve solunum sayısı $24/dk$ olarak ölçülüyor. Fizik muayenede pelvik instabilite saptanması üzerine pelvik kuşak (binder) uygulanıyor ve çekilen pelvik grafide "open-book" (açık kitap) tipi pelvik kırık izleniyor. Agresif kristaloid resüsitasyonu sonrası kan basıncı $105/70$ mmHg'ye yükselen hastada, FAST incelemesinde batın içi yaygın serbest sıvı saptanması üzerine acil laparotomi kararı veriliyor. Laparotomide karaciğerdeki grade III laserasyona bağlı kanama kontrol altına alındıktan sonra, pelvik bölgede (Zon III) rüptüre olmayan, pulsatil karakter taşımayan ve hızlı genişleme göstermeyen bir retroperitoneal hematom saptanıyor. Bu aşamada pelvik hematoma yönelik en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında erkek hasta, iş yerinde üzerine ağır metal blok düşmesi sonucu acil servise getiriliyor. Pelvis kırığı ve batın içi serbest mayii saptanan hasta acil laparotomiye alınıyor. Operasyon sırasında yaygın karaciğer laserasyonu ve retroperitoneal hematom saptanıyor. Girişimlerin $45$. dakikasında hastanın vücut sıcaklığı $34.1^\circ C$, arteriyel pH değeri $7.16$ ölçülüyor ve cerrahi sahadaki doku yüzeylerinden sızıntı şeklinde yaygın mikrovasküler kanama başlıyor. Bu aşamada uygulanması gereken en uygun cerrahi yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında kadın hasta, araç içi trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. Yapılan ilk değerlendirmede kan basıncı $85/55$ mmHg, nabız $125/dk$ ve solunum hızı $24/dk$ olarak ölçülüyor. Fizik muayenesinde pelvis instabilitesi saptanan ve radyografisinde simfizis pubiste $4$ cm'lik ayrışma (açık kitap kırığı) izlenen hastada, pelvik hacmi küçülterek kanamayı kontrol altına almak amacıyla yapılması gereken ilk müdahale aşağıdakilerden hangisidir?