Travma ve Yanıklar

$24$ yaşında erkek hasta, bir kavga sırasında boyun ön-yan bölgesinden delici alet yaralanması sonrası acil servise getiriliyor. Yapılan fizik muayenede kan basıncı $120/80$ mmHg, nabız $80$/dk ve solunum sayısı $18$/dk olarak ölçülüyor. Yara yerinden aktif bir kanama saptanmıyor ancak hastanın ekspiryumu sırasında yara ağzından hava kabarcıkları çıktığı (air bubbling) gözleniyor. Bu hasta için bir sonraki aşamada en uygun yaklaşım hangisidir?

$42$ yaşında erkek hasta, araç dışı trafik kazası sonrası ağır çoklu travma ön tanısıyla acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmede kan basıncı $75/40$ mmHg, nabız $142/dk$, solunum sayısı $28/dk$ olarak ölçülüyor. Fizik muayenede pelviste "açık kitap" (open-book) tarzı instabilite saptanıyor ve pelvik kuşak (binder) uygulanıyor. Yapılan FAST incelemesinde batın içi serbest sıvı saptanması üzerine hasta acil laparotomiye alınıyor. Operasyonda yaklaşık $2$ litre hemoperitoneum saptanıyor; Grade III dalak laserasyonu nedeniyle splenektomi yapılıyor ve diğer batın içi organlar normal saptanıyor. Retroperitoneal eksplorasyonda; supramezokolik bölgede santral (Zon $1$) non-pulzatif stabil bir hematom ile pelvik bölgede (Zon $3$) geniş ancak non-ekspanse bir hematom saptanıyor. Dalak lojunda aktif kanama odağı kalmamasına ve agresif resüsitasyona rağmen hastanın kan basıncı $85/55$ mmHg seyretmeye devam ediyor. Bu aşamada hematomların yönetimi ile ilgili en uygun yaklaşım hangisidir?

Majör yanık yaralanmalarında (vücut yüzey alanının $\%20-\%30$'undan fazlası) gelişen ve "yanık şoku" olarak adlandırılan tablonun patofizyolojisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$55$ yaşında erkek hasta, inşaatta yüksekten düşme sonrası acil servise getiriliyor. İlk bakıda bilinci konfü, kan basıncı $70/40$ mmHg, nabzı $142/dk$ ve solunum hızı $30/dk$ saptanıyor. Pelvis muayenesinde krepitasyon ve "open-book" (kitap açılır) tarzı instabilite fark edilen hastaya hemen pelvik kuşak (binder) uygulanıyor. Masif transfüzyon protokolü eşliğinde resüsitasyona başlanan hastanın yapılan FAST (Odaklanmış Travma Sonografisi) incelemesinde batın içi serbest sıvı saptanmıyor. Resüsitasyona rağmen hastanın kan basıncı $80/50$ mmHg seyretmeye devam ediyor. Bu aşamada en uygun bir sonraki adım hangisidir?

$31$ yaşında erkek hasta, boyun ön-orta bölgesinden ($Zon$ $II$) delici alet yaralanması sonrası acil servise getiriliyor. Yapılan ilk değerlendirmede platizmanın geçildiği saptanıyor. Hastanın kan basıncı $120/80$ $mmHg$, nabzı $85$/dakika olup aktif dış kanaması, tril/üfürüm veya genişleyen hematomu yoktur. Ancak hastaya takılan nazogastrik sondadan taze kan geldiği görülüyor. Bu aşamada hasta için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Termal bir yaralanma sonrasında Jackson tarafından tanımlanan ve doku canlılığının korunması açısından kritik öneme sahip olan staz zonunda (zone of stasis) meydana gelen patofizyolojik süreçlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

42 yaşında erkek hasta, motosiklet kazası sonrası ağır şok tablosunda acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmede kan basıncı $75/45$ mmHg, nabız $135/dk$ ve solunum sayısı $28/dk$ olarak ölçülüyor. Fizik muayenede pelviste instabilite (open-book tipi) saptanıyor ve pelvik kuşak uygulanıyor. FAST incelemesinde batın içi serbest sıvı saptanması üzerine acil laparotomiye alınan hastada, splenik laserasyon ve $1.5$ litre hemoperitonyum saptanarak splenektomi yapılıyor. Kanama kontrolü sağlanmasına rağmen hastanın hemodinamisi düzelmiyor ($BP: 80/50$ mmHg) ve pelvik bölgede (Zon III) rüptüre olmamış, geniş bir retroperitoneal hematom izleniyor. Bu hastada pelvik hematoma yönelik en uygun yaklaşım hangisidir?

$38$ yaşında erkek hasta, motosiklet kazası sonrası ağır çoklu travma ile acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmede kan basıncı $75/45$ mmHg, nabız $140/dk$, solunum sayısı $26/dk$ olarak saptanıyor. Pelvis muayenesinde instabilite ve pelvik grafisinde "açık kitap" (open-book) tarzı ayrışma izleniyor. Yapılan FAST (Travmada Odaklanmış Abdominal Sonografi) incelemesinde batın içi serbest sıvı saptanması üzerine hasta acil laparotomiye alınıyor. Laparotomide splenik laserasyon nedeniyle splenektomi yapılıyor. Bu sırada pelvis bölgesinde (Zon III) geniş, ancak yayılma göstermeyen (non-expanding) retroperitoneal bir hematom gözleniyor.

Bu hastada retroperitoneal hematoma yönelik en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

İş kazası sonrası yüksekten düşme nedeniyle acil laparotomiye alınan bir hastada, batın içerisinde yaygın kanama ve multipl bağırsak yaralanması saptanıyor. Operasyon sırasında hastanın vücut sıcaklığı $34.2^\circ C$, pH değeri $7.12$ ve laboratuvar tetkiklerinde koagülopati geliştiği gözleniyor. Cerrahi ekibin "Hasar Kontrol Cerrahisi" ($Damage$ $Control$) kararı aldığı bu hastada, birinci aşamada (ameliyathane) yapılması en uygun olan işlem aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında erkek hasta, kapalı bir alanda çıkan yangından kurtarılarak acil servise getiriliyor. Yapılan ilk değerlendirmede hastanın bilincinin açık olduğu, ancak ses kısıklığı ve belirgin stridoru olduğu gözleniyor. Fizik muayenede yüzde derin yanıklar, burun kıllarında yanık ve ağız içinde kurum (is) saptanıyor. Vital bulguları: Kan basıncı $135/85$ mmHg, nabız $98/dk$, solunum sayısı $24/dk$ ve $SpO_2$ %$94$ (oda havasında) ölçülüyor. Bu hasta için ATLS (İleri Travma Yaşam Desteği) protokolüne göre havayolu yönetiminde en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında erkek hasta, yaklaşık $3$ metre yükseklikten düşme sonrası acil servise getiriliyor. Yapılan ilk fizik muayenede; kan basıncı $110/75$ $mmHg$, nabız $95/dakika$, solunum sayısı $18/dakika$ ve Glaskow Koma Skoru $15$ olarak saptanıyor. Hastanın sağ uyluk bölgesinde ağrı ve belirgin deformite olduğu gözleniyor. ATLS (İleri Travma Yaşam Desteği) protokolüne göre, bu hastanın birincil bakısında (primary survey) değerlendirilmesi gereken ilk basamak aşağıdakilerden hangisidir?

Yanık derinliğinin doğru sınıflandırılması, Jackson'ın staz zonundaki doku kaybının önlenmesi ve uygun sıvı resüsitasyon stratejisinin belirlenmesi açısından kritiktir. Buna göre, aşağıdaki klinik bulgulardan hangisi, bir yanığın "yüzeyel parsiyel"den ziyade "derin parsiyel" ($2$. derece derin) kalınlıklı olduğunu en iyi gösterir?

$28$ yaşında erkek hasta, kaskı olay yerinde çıkarılmış bir motosiklet kazası sonrası acil servise getiriliyor. Hastanın bilinci kapalı olup, fizik muayenesinde ağız içinde kanlı sekresyonlar ve horultulu solunum saptanıyor.

Vital Bulgular:
- Kan Basıncı: $110/70$ mmHg
- Nabız: $105$/dk
- Solunum Sayısı: $26$/dk
- GCS: $7$ ($E2V1M4$)

Bu hastanın havayolu yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi en uygun yaklaşımdır?

48 yaşında erkek hasta, araç dışı trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. Hastanın yapılan ilk muayenesinde kan basıncı $75/45 \text{ mmHg}$, nabız $138\text{/dk}$ ve solunum sayısı $26\text{/dk}$ olarak saptanıyor. Havayolu açıklığı sağlanan ve her iki koldan geniş çaplı venöz yol açılan hastaya $2 \text{ L}$ izotonik kristalloid sıvı hızlıca veriliyor; ancak resüsitasyon sonrası kan basıncı $82/54 \text{ mmHg}$ ölçülüyor. Fizik muayenede batında hafif distansiyon ve hassasiyet saptanırken, pelvik muayenesi stabil bulunuyor ve akciğer oskültasyonu her iki tarafta doğal değerlendiriliyor. Yatak başı yapılan FAST (Focused Assessment with Sonography for Trauma) incelemesi, hastanın vücut kitle indeksi ($42 \text{ kg/m}^2$) ve yaygın bağırsak gazı nedeniyle tanısal değer taşımayan 'suboptimal/yetersiz' olarak raporlanıyor. Bu aşamada hastanın yönetiminde bir sonraki en uygun adım hangisidir?

$65$ yaşında erkek hasta, araç içi trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. Birincil bakısında batında yaygın hassasiyet ve her iki kuadrantta ekimozları mevcuttur. Hastanın kan basıncı $85/55 \text{ mmHg}$, nabzı $120/\text{dk}$ ve solunum sayısı $24/\text{dk}$ olarak ölçülüyor. Yapılan Odaklanmış Travma Sonografisi (FAST) incelemesinde perihepatik ve perisplenik alanlarda yaygın serbest sıvı saptanıyor. Bu hasta için bir sonraki en uygun yönetim basamağı aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında erkek hasta, inşaatta iskeleden düşme sonrası acil servise getiriliyor. Birincil bakısında; havayolu açık ve servikal stabilizasyon sağlanmış, solunum hızı $26/dk$ ve akciğer sesleri bilateral doğal olarak değerlendiriliyor. Dolaşım muayenesinde; kan basıncı $85/55$ $mmHg$, nabız $130/dk$ saptanıyor. Nörolojik muayenede Glasgow Koma Skoru ($GCS$) $14$ ($E4, M6, V4$) ve batın muayenesinde yaygın hassasiyet mevcut. Pelvis muayenesi stabil olan ve ekstremite kırığı saptanmayan bu hastada, birincil bakıya yardımcı (adjunct) olarak yapılması gereken en uygun tetkik hangisidir?

25 yaşında kadın hasta, araç içi trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmede kan basıncı $90/60$ mmHg, nabız $115/dk$, solunum sayısı $22/dk$ olarak saptanıyor. Pozitif FAST (Odaklanmış Travma Sonografisi) bulgusu nedeniyle yapılan acil laparotomide karaciğerde grade 2 laserasyon kontrol altına alınıyor. Eksplorasyon sırasında pelvis bölgesinde (Zone III) genişlemeyen, stabil bir retroperitoneal hematom saptanıyor. Bu hastada pelvik hematom için en uygun yaklaşım hangisidir?

32 yaşında erkek hasta, boyun bölgesine delici bir cisim isabet etmesi sonucu acil servise getiriliyor. Hastanın yapılan ilk muayenesinde hemodinamik parametreleri stabil ($KB: 125/80$ $mmHg$, $Nabız: 84/dk$) olarak saptanıyor. Bu hastada saptanan aşağıdaki klinik bulgulardan hangisi, acil cerrahi eksplorasyondan ziyade öncelikle bilgisayarlı tomografi anjiyografi ($BTA$) ve ardından gerekirse endoskopik yöntemlerle değerlendirilmesi gereken bir "yumuşak bulgu" (soft sign) örneğidir?

$55$ yaşında erkek hasta, inşaatta iskeleden düşme sonrası acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmede kan basıncı $70/40$ mmHg, nabız $138/dk$, solunum sayısı $28/dk$ olarak saptanıyor. Fizik muayenede pelviste "açık kitap" (open-book) tarzında instabilite saptanan hastaya pelvik kuşak (binder) uygulanıyor. FAST incelemesinde batın içinde yaygın serbest mayi saptanması üzerine acil laparotomiye alınan hastada, pelvik bölgede (Zon $3$) geniş bir retroperitoneal hematom saptanıyor. Hematomun genişleyen karakterde olmadığı ve pulsatil özellik göstermediği gözleniyor. Bu hastada pelvik hematoma yönelik en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$27$ yaşında erkek hasta, yüksek hızlı motosiklet kazası sonrası gelişen ağır künt karın travması nedeniyle acil laparotomiye alınıyor. Operasyonda yaklaşık $4$ litre hemoperitoneum, sağ böbrekte yaygın parçalanma ve hiler kanama (Grade V), karaciğer sağ lobda aktif kanayan derin laserasyon (Grade IV) ve jejunumda üç farklı segmentte yaygın perforasyon saptanıyor. Hastanın intraoperatif kan gazında pH: $7.14$, vücut sıcaklığı: $33.9^\circ C$ ve cerrahi alanlarda yaygın sızıntı şeklinde koagülopati gözleniyor. Bu hastada hasar kontrol cerrahisinin birinci aşamasında (Stage 1) uygulanması en uygun cerrahi yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?