Travma ve Yanıklar

$32$ yaşında erkek hasta, araç dışı trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. Birincil bakıda; havayolu açık ve servikal koruma sağlanmış, solunum sayısı $28/dk$ ve solunum sesleri bilateral eşit alınıyor. Kan basıncı $80/50$ $mmHg$, nabız $125/dk$ olarak saptanıyor. Fizik muayenede boyun venlerinde dolgunluk olduğu görülüyor. $GCS$ skoru $13$ olan hastada, bu aşamada en olası tanıyı doğrulamak için yapılması gereken en uygun işlem aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında erkek hasta, inşaattan düşme sonrası gelişen çoklu travma ve dirençli hipotansiyon nedeniyle acil operasyona alınıyor. İntraoperatif değerlendirmede yaygın mezenterik yaralanma, dalak laserasyonu ve multipl ince bağırsak perforasyonları saptanıyor. Ameliyat sırasında hastanın vücut sıcaklığı $34.2^\circ\text{C}$, arteriyel kan gazında pH $7.18$ ölçülüyor ve cerrahi sahalarda yaygın mikrovasküler sızıntı şeklinde kanamalar (koagülopati) gözleniyor. Bu klinik tabloda "hasar kontrol cerrahisi" kararı verilen hastanın ilk ameliyatında (Evre 1) uygulanması en az uygun olan işlem aşağıdakilerden hangisidir?

$29$ yaşında erkek hasta, araç içi trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. Yapılan ilk muayenesinde yüzde yaygın ekimozlar, periorbital ödem (rakun gözü görünümü) ve nazal bölgeden berrak sıvı gelişi saptanıyor. Hastanın solunumu yüzeysel, kan basıncı $110/70$ $mmHg$, nabız $95/dk$ ve Glasgow Koma Skalası ($GCS$) $12$ olarak değerlendiriliyor. Birincil bakı (Primary Survey) ve yardımcıları kapsamında bu hastada aşağıdakilerden hangisinin uygulanması kontrendikedir?

Geniş vücut yüzey alanı yanığı olan bir hastada, yaralanmayı takip eden ilk $24$ saatlik süreçte gelişen "Yanık Şoku" ve sistemik patofizyolojik değişiklikler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

50 yaşında erkek hasta, 3. kattan düşme nedeniyle acil servise getiriliyor. Geliş anında yapılan değerlendirmede kan basıncı 80/50 mmHg, nabız 125/dk ve solunum sayısı 26/dk olarak ölçülüyor. Birincil bakıda (ABCDE) havayolu açık, solunum sesleri her iki hemitoraksta eşit duyuluyor. Hastaya 1 litre izotonik kristaloid bolusu veriliyor. Bolus sonrası kan basıncı 110/75 mmHg'ye yükseliyor ve nabız 100/dk'ya geriliyor. Ancak 15 dakika sonra yapılan yeniden değerlendirmede kan basıncı tekrar 90/60 mmHg'ye düşüyor ve nabız 120/dk oluyor.

ATLS (Advanced Trauma Life Support) prensiplerine göre, bu hastanın sıvı resüsitasyonuna yanıtı ve bir sonraki en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Sıcak su haşlanması sonrası sağ ön kolunda ağrılı, eritemli ve büllerle seyreden yanık alanı olan bir hastada, ilk müdahaleden yaklaşık $48$ saat sonra yapılan pansuman değişiminde yanık tabanının soluklaştığı, kapiller geri dolumun kaybolduğu ve hastanın ağrı hissinin azaldığı saptanıyor.

Bu hastada görülen klinik progresyonun altında yatan temel patofizyolojik süreç aşağıdakilerden hangisidir?

$33$ yaşında erkek hasta, iş yerinde üzerine ağır bir yük düşmesi sonucu acil servise getiriliyor. Birincil bakıda havayolu açık, solunum sesleri her iki tarafta doğal olarak alınıyor. Yapılan ölçümlerde kan basıncı $85/60$ mmHg, nabzı $126$ atım/dakika, solunum sayısı $34$ /dakika olarak saptanıyor. Hastanın konfüzyon tablosunda olduğu ve son bir saattir idrar çıkışının $12$ mL olduğu gözleniyor.

Bu hasta için ATLS (Advanced Trauma Life Support) sınıflamasına göre en olası hemoraji evresi ve başlangıç tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

$22$ yaşında erkek hasta, bisikletten düşerek karnını bisiklet gidonuna çarpması sonucu acil servise getiriliyor. Birincil bakısında bilinci açık, kan basıncı $120/75 \text{ mmHg}$, nabzı $88/\text{dakika}$, solunum sayısı $16/\text{dakika}$ ve vücut ısısı $36,8 ^\circ\text{C}$ olarak ölçülüyor. Yapılan fizik muayenede epigastrik bölgede lokalize hassasiyet ve ekimoz saptanırken, defans veya rebound saptanmıyor. Odaklanmış travma sonografisi (FAST) incelemesi intraabdominal serbest sıvı açısından negatif olarak değerlendiriliyor. Bu hasta için bir sonraki aşamada en uygun yaklaşım hangisidir?

$38$ yaşında erkek hasta, $3.$ kattan düşme sonrası acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $80/45$ mmHg, nabız $135/dk$, solunum sayısı $24/dk$ ölçülüyor. Pelvik muayenede simfizis pubiste ayrılma ve instabilite saptanıyor. Yapılan FAST incelemesinde batın içinde masi sıvı saptanması üzerine hasta acil laparotomiye alınıyor. Operasyonda dalak rüptürü izlenerek splenektomi yapılıyor ve intraperitoneal kanama kontrol altına alınıyor. Ancak retroperitonda pelvik bölgede (Zone III) geniş, pulsasyonu olmayan ve hızla büyümediği gözlenen bir hematom saptanıyor. Bu aşamada pelvik hematom yönetimi için en uygun yaklaşım hangisidir?

Alev yanığı nedeniyle acil servise getirilen bir hastanın sağ bacağındaki yanık alanının ilk değerlendirmesinde; canlı kırmızı renkte, nemli, büllü ve iğne batmasıyla şiddetli ağrılı olduğu saptanmıştır. Ancak resüsitasyonun $48$. saatinde yapılan kontrolde, aynı alanın daha soluk-beyaz bir renk aldığı, kuruduğu ve iğne batmasına karşı ağrı duyusunun belirgin azaldığı gözlenmiştir. Bu hastada yanık derinliğinin ilerlemesinden (progresif iskemi) sorumlu olan temel patofizyolojik süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Vücudunun yaklaşık $$’inde alev yanığı saptanan bir hastada, yanık alanlarının bir kısmının benekli pembe-beyaz renkte olduğu, büllerin varlığına rağmen bu bölgelerde iğne batma testine (pin-prick) cevabın azaldığı ve kapiller geri dolumun $3$ saniyeden uzun sürdüğü gözlenmiştir. Bu klinik bulgular ve yanığın Jackson'ın 'staz zonu' içerisinde yer alarak ilerleyici doku hasarı (konversiyon) riski taşıdığı göz önüne alındığında, en olası yanık derinliği sınıflandırması aşağıdakilerden hangisidir?

$30$ yaşında erkek hasta, delici alet yaralanması sonrası acil servise getiriliyor. Yapılan ilk bakıda sağ toraks anteriorunda yaklaşık $6$ cm boyutunda, solunumla birlikte hava giriş çıkışının olduğu (emici göğüs yarası) saptanıyor. Hastanın kan basıncı $110/70$ mmHg, nabzı $95$/dk ve solunum sayısı $24$/dk olarak ölçülüyor. Bu aşamada yapılması gereken ilk müdahale aşağıdakilerden hangisidir?

25 yaşında erkek hasta, motosiklet kazası sonrası acil servise getiriliyor. Fizik muayenede hasta dispneik, boyun ve göğüs ön duvarında palpasyonla yaygın cilt altı krepıtasyon (amfizem) saptanıyor. Oskültasyonda sağ hemitoraksta solunum sesleri alınamıyor. Hastaya sağ taraftan tüp torakostomi uygulanıyor. İşlem sonrası drenaj şişesinden bol miktarda ve sürekli hava kaçağı olduğu gözleniyor. Çekilen kontrol akciğer grafisinde sağ akciğerin ekspanse olmadığı (açılmadığı) ve hilusa doğru düştüğü (fallen lung) görülüyor.

Bu hastada tanıyı kesinleştirmek için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$38$ yaşında erkek hasta, motosiklet kazası sonrası gelişen multipl travma nedeniyle acil operasyona alınıyor. Laparotomide karaciğer sağ lobda evre IV laserasyon, ileumda üç farklı noktada tam kat perforasyon ve masif hemoperitoneum saptanıyor. Operasyon sırasında hastanın vücut sıcaklığı $34.4^\circ C$, kan basıncı $85/55$ mmHg, nabzı $130/dak$ ve arter kan gazında pH değeri $7.18$ olarak ölçülüyor. Bu hastada "Hasar Kontrol Cerrahisi" (Damage Control Surgery) prensiplerine göre yapılması en az uygun olan girişim hangisidir?

$32$ yaşında erkek hasta, araç dışı trafik kazası sonrası gelişen künt batın travması nedeniyle acil laparotomiye alınıyor. İntraoperatif değerlendirmede yaygın hemoperitoneum, karaciğer sağ lobda aktif kanayan derin bir laserasyon ve ince bağırsak mezosunda yaralanmaya bağlı çok sayıda perforasyon saptanıyor. Operasyon sırasında hastanın vücut sıcaklığı $33.8^{\circ}C$, arteriyel $pH$ değeri $7.12$ ve laboratuvarda bakılan $INR$ değeri $2.4$ olarak rapor ediliyor. Bu hastada uygulanması gereken en uygun yönetim stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

35 yaşında erkek hasta, yüksek hızla seyreden araç içi trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmede kan basıncı $80/50\ mmHg$, nabzı $130/dk$, solunum sayısı $26/dk$ ve $SpO_2$ değeri $\%92$ (maske ile $4\ lt/dk$ oksijen altında) olarak saptanıyor. Fizik muayenesinde boyun venöz dolgunluğu izlenen hastanın akciğer oskültasyonunda solunum sesleri her iki hemitoraksta da doğal olarak alınıyor ve trakeanın orta hatta olduğu görülüyor. Bu hastada hemodinamik instabilitenin nedenini kesinleştirmek için bir sonraki aşamada yapılması gereken en uygun işlem hangisidir?

$34$ yaşında erkek hasta, boyun sol tarafına aldığı delici alet yaralanması sonrası acil servise getiriliyor. Fizik muayenede krikoid kartilaj ile mandibula köşesi arasında (Zon II) platizmayı geçen bir yaralanma saptanıyor. Yaralanma trasesinde palpasyonla trill alınan, oskültasyonda üfürüm duyulan ve giderek belirginleşen bir hematom izleniyor. Hastanın kan basıncı $115/75$ $mmHg$, nabzı $92/dk$ ve solunumu stabildir.

Bu hastanın yönetimi ile ilgili en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

40 yaşında erkek hasta, araç içi trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. Havayolu güvenliği için entübe edilen ve mekanik ventilatöre bağlanan hastanın takibi sırasında ani gelişen kan basıncı düşüklüğü ($70/40$ $mmHg$), nabız artışı ($135$/dakika) ve ventilatör havayolu basınçlarında belirgin yükselme saptanıyor. Fizik muayenede boyun venöz dolgunluğu izlenirken, sol hemitoraksta solunum seslerinin alınamadığı ve perküsyonda hipersonorite olduğu görülüyor. Bu hastada yapılması gereken en uygun ilk müdahale aşağıdakilerden hangisidir?

$26$ yaşında erkek hasta, araç içi trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. Yapılan ilk değerlendirmede kan basıncı $80/50$ $mmHg$, nabız $120$/dakika, solunum sayısı $26$/dakika ve oksijen satürasyonu $\%92$ olarak saptanıyor. Fizik muayenesinde boyun venlerinde belirgin dolgunluk izleniyor. Her iki hemitoraksta solunum sesleri eşit ve doğal olarak alınıyor, perküsyonda bilateral sonorite saptanıyor. Kalp seslerinin ise derinden geldiği (muffled) fark ediliyor. Bu hasta için en olası tanı ve yapılması gereken bir sonraki en uygun işlem hangisidir?

$35$ yaşında erkek hasta, iş kazası sonucu yüksekten düşme nedeniyle acil servise getiriliyor. Yapılan ilk değerlendirmede kan basıncı $85/55$ mmHg, nabzı $130/dk$, solunum sayısı $26/dk$ olarak ölçülüyor. Fizik muayenesinde pelvis instabilitesi (açık kitap - open-book tarzı) saptanan hastaya hemen pelvik kuşak (binder) uygulanıyor ve kristaloid resüsitasyonu başlanıyor. Yapılan "Odaklanmış Travma Sonografisi" (FAST) incelemesinde batın içi serbest sıvı saptanmıyor. Bu aşamada hastanın yönetimi için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?