Endokrinoloji

$58$ yaşında kadın hasta; kontrol amaçlı çekilen batın tomografisinde sağ sürrenal bezde $3,2$ cm çapında, düzgün sınırlı, $8$ Hounsfield ünitesi (HU) dansiteye sahip bir kitle saptanması üzerine endokrinoloji polikliniğine sevk ediliyor. Hastanın fizik muayenesinde pletora, buffalo hump, proksimal kas güçsüzlüğü veya mor stria saptanmıyor; ancak kan basıncı $155/95$ mmHg ölçülüyor. Yapılan tetkiklerinde $1$ mg deksametazon supresyon testi sonrası serum kortizol düzeyi $4,2$ $\mu$ g/dL (Normal $<1,8$), plazma ACTH düzeyi ise $6$ pg/mL (Normal $10-60$) olarak bulunuyor. Bu hasta için aşağıdakilerden hangisi en olası ek laboratuvar bulgusudur?

$38$ yaşında kadın hasta, halsizlik ve çarpıntı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde konjonktivalarda solukluk dışında ek özellik saptanmıyor. Laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin $9.5 \text{ g/dL}$, $\text{MCV } 72 \text{ fL}$, ferritin $8 \text{ ng/mL}$ bulunuyor. Hastanın tarama amacıyla bakılan $\text{HbA1c}$ değeri $\%6.8$, açlık plazma glukozu ise $108 \text{ mg/dL}$ olarak ölçülüyor. Bu laboratuvar bulgularına göre, hastanın diyabet durumuyla ilgili en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

34 yaşında kadın hasta, son bir yıl içinde diyet ve egzersize rağmen durduramadığı hızlı kilo alma (18 kg), adet düzensizliği ve bacaklarında güçsüzlük şikayetleriyle başvuruyor. Özgeçmişinde özellik bulunmuyor. Fizik muayenede; Vücut Kitle İndeksi (VKİ): 36 kg/m², Kan Basıncı: 155/95 mmHg ölçülüyor. Hastada santral obezite, yüzde dolgunluk (plethora) ve supraklavikular yağ yastıkçıkları izleniyor. Nörolojik muayenede proksimal kas grubunda (çömelip kalkarken) belirgin güç kaybı saptanıyor. Karın cildinde stria gözlenmiyor. Laboratuvar tetkiklerinde Açlık Kan Şekeri: 118 mg/dL saptanıyor. Hekim, hastadaki klinik tablonun basit obeziteden ziyade sekonder bir endokrin patolojiye bağlı olabileceğini düşünüyor. Bu aşamada, düşünülen tanıyı doğrulamak veya dışlamak için uygulanması gereken en uygun başlangıç tarama testi aşağıdakilerden hangisidir?

32 yaşında erkek hasta, iş yeri hekimliği tarafından yapılan rutin taramalarda serum kalsiyum düzeyinin yüksek saptanması üzerine endokrinoloji polikliniğine yönlendiriliyor. Hastanın herhangi bir semptomu bulunmuyor. Soy geçmişinde babasında da benzer şekilde hafif kalsiyum yüksekliği olduğu ancak herhangi bir tedavi görmediği öğreniliyor. Fizik muayenesi doğal olan hastanın laboratuvar sonuçları şu şekildedir:

* Serum Kalsiyum: $11.5\,mg/dL$ (N: $8.5-10.5$)
* Serum Fosfor: $2.5\,mg/dL$ (N: $2.5-4.5$)
* Parathormon (PTH): $85\,pg/mL$ (N: $15-65$)
* Serum Kreatinin: $0.8\,mg/dL$
* 25-OH Vitamin D: $30\,ng/mL$
* 24 saatlik idrar kalsiyumu: $75\,mg/gün$
* Kalsiyum/Kreatinin klerens oranı: $0.008$

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

28 yaşında erkek hasta, bacaklarda giderek artan ağrı, eklem sertliği ve yürüme güçlüğü şikayetleri ile iç hastalıkları polikliniğine başvuruyor. Hastanın öyküsünden, çocukluk çağında bacak eğriliği (raşitizm) tanısı aldığı ve buna yönelik operasyonlar geçirdiği, ayrıca aile bireylerine göre boyunun kısa olduğu öğreniliyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde şu sonuçlar elde ediliyor:

İdrar tetkikinde fosfor atılımının yüksek olduğu (tübüler reabsorpsiyonun düşük olduğu) saptanmıştır.

Buna göre, bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$50$ yaşında erkek hasta, $2$ yıldır multipl miyelom tanısıyla izlenmektedir. Son $3$ aydır giderek artan yaygın kemik ağrısı ve proksimal kas güçsüzlüğü şikayetleri ile başvuruyor. Yapılan laboratuvar ve görüntüleme incelemeleri aşağıda sunulmuştur:

Tam idrar tetkikinde glikozüri, proteinüri, fosfatüri ve yaygın aminoasidüri saptanıyor.

Bu hastadaki klinik ve laboratuvar tabloya göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında erkek hasta, suprasellar kitle (kraniofaringiyom) nedeniyle transsfenoidal cerrahi operasyonu geçirdikten $3$ hafta sonra poliklinik kontrolüne geliyor. Hasta, günlük idrar miktarının $6-7$ litreye ulaştığını belirtmesine rağmen, hiç susamadığını ve su içme ihtiyacı hissetmediğini ifade ediyor. Fizik muayenede kan basıncı $105/65 \text{ mmHg}$, nabız $105/\text{dakika}$, cilt turgoru azalmış ve ağız mukozası kuru olarak saptanıyor.

Laboratuvar bulguları:
- Serum Sodyum: $164 \text{ mEq/L}$
- Plazma Osmolalitesi: $342 \text{ mOsm/kg}$
- İdrar Osmolalitesi: $120 \text{ mOsm/kg}$
- Plazma Kopeptin: $0.8 \text{ pmol/L}$ (N: $1-13$)

Hastaya $2 \text{ \mu g}$ i.v. desmopressin uygulandıktan $2$ saat sonra idrar osmolalitesi $460 \text{ mOsm/kg}$'a yükseliyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$65$ yaşında postmenopozal bir kadın hastada, osteoporozun biyokimyasal takibi planlanmaktadır. Bu hastada kemik yapım (formasyon) hızını değerlendirmek için kullanılan biyokimyasal belirteç aşağıdakilerden hangisidir?

Metabolik sendrom ve obezite tanısı, patogenezi ve tedavi yaklaşımları göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$74$ yaşında erkek hasta, sol kaval kemiğinde (tibia) son bir yıldır giderek artan künt ağrı, kemikte öne doğru eğilme ve lokal cilt sıcaklığında artış şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan laboratuvar analizlerinde kalsiyum $9.2 \, mg/dL$, fosfor $3.4 \, mg/dL$, paratiroid hormon (PTH) $42 \, pg/mL$ ve alkalen fosfataz (ALP) $920 \, U/L$ (N: $30-120$) olarak saptanıyor. Karaciğer fonksiyon testleri ve GGT normal sınırlardadır. Radyolojik incelemede sol tibiada kortikal kalınlaşma, kaba trabekülasyon ve 'blade of grass' (çimen bıçağı) görünümü izleniyor. Bu hastada semptomatik kemik hastalığı nedeniyle planlanan potent intravenöz bisfosfonat (örn. Zoledronik asit) tedavisi öncesinde, tedaviye bağlı gelişebilecek ağır hipokalsemi riskini en aza indirmek için yapılması gereken en uygun yaklaşım hangisidir?

$52$ yaşında erkek hasta, rutin sağlık kontrolü için polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayene ve laboratuvar incelemelerinde şu bulgular saptanıyor:

- Bel çevresi: $88$ cm
- Kan basıncı: $136/88$ mmHg
- Açlık plazma trigliserid: $175$ mg/dL
- Açlık plazma glukozu: $108$ mg/dL
- HDL kolesterol: $44$ mg/dL

Bu hastanın metabolik sendrom tanısı ile ilgili NCEP ATP III ve IDF (Uluslararası Diyabet Federasyonu) kriterlerine göre değerlendirmesi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

$50$ yaşında kadın hasta, rutin sağlık kontrolü için polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayene ve laboratuvar tetkiklerinde aşağıdaki bulgular saptanıyor:

- Bel çevresi: $92$ cm
- Kan basıncı: $135/85$ mmHg
- Açlık plazma glukozu: $105$ mg/dL
- Trigliserid: $140$ mg/dL
- HDL kolesterol: $48$ mg/dL

Bu hastanın klinik tablosu NCEP ATP III (National Cholesterol Education Program Adult Treatment Panel III) kriterlerine göre değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

38 yaşında erkek hasta, evliliğinin 5. yılında çocuk sahibi olamama ve ilerleyici halsizlik şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde frontal kellik, ptozis, el sıkıştıktan sonra parmaklarını gevşetmede belirgin gecikme ve her iki testisin $8$ $ml$ hacminde, yumuşak kıvamda olduğu saptanıyor. Laboratuvar bulguları aşağıda verilmiştir:

Bu klinik tablo ve laboratuvar bulgularına göre, hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında erkek hasta, kilo vermede zorluk ve halsizlik şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın fizik muayene ve laboratuvar bulguları aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hastaya metabolik sendrom tanısı konularak yoğun yaşam tarzı değişikliği öneriliyor; ancak $6$ aylık takip sonunda hedeflenen kilo kaybı sağlanamıyor. Özgeçmişinde tekrarlayan kalsiyum oksalat taşı (nefrolitiazis) öyküsü olduğu bilinen bu hastada, obezite farmakoterapisi için aşağıdaki ajanlardan hangisinin kullanımı en az uygundur?

$52$ yaşında erkek hastanın rutin kontrolünde saptanan bulguları şu şekildedir:

- Bel çevresi: $108$ cm
- Kan basıncı: $125/80$ mmHg
- Trigliserid: $165$ mg/dL
- HDL kolesterol: $38$ mg/dL
- Açlık plazma glukozu: $92$ mg/dL

NCEP ATP III (Erişkin Tedavi Paneli III) kriterlerine göre, bu hastada metabolik sendrom tanısına esas teşkil eden toplam kaç bileşen bulunmaktadır?

Dislipidemi tedavisinde kullanılan ve etkisini $PPAR-\alpha$ ($peroxisome$ $proliferator-activated$ $receptor$ $alpha$) reseptörlerini aktive ederek gösteren, lipoprotein lipaz (LPL) aktivitesini artırıp özellikle trigliserid düzeylerini düşürmek amacıyla tercih edilen ilaç grubu aşağıdakilerden hangisidir?

$65$ yaşında kadın hasta, ani gelişen sırt ağrısı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde torakal kifoz artışı ve $T12$ vertebrası üzerinde hassasiyet saptanıyor. Çekilen lateral torakolomber grafide $T12$ vertebrada kama şeklinde çökme fraktürü izleniyor. Hastanın laboratuvar sonuçları şu şekildedir:

$L1-L4$ vertebra DEXA ölçümünde T-skoru $-3.1$ olarak saptanan bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$24$ yaşında kadın hasta, rutin kontrollerinde saptanan kan şekeri yüksekliği nedeniyle başvuruyor. Yapılan incelemelerinde açlık plazma glukozu $142$ $mg/dL$, $HbA1c$ düzeyi ise $\%6.9$ olarak saptanıyor. Hastanın tıbbi özgeçmişinden renal ultrasonografide bilateral multipl kortikal kistler saptandığı ve jinekolojik değerlendirmesinde uterus didelfis tanısı aldığı öğreniliyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum magnezyum düzeyi $1.2$ $mg/dL$ ($N: 1.7-2.5$) ve idrar sedimentinin normal olduğu görülüyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Altmış iki yaşında erkek hasta, son 6 aydır giderek artan baş ağrısı, görme alanında daralma ve libido kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede bitemporal hemianopsi saptanıyor. Çekilen hipofiz manyetik rezonans görüntülemesinde (MRG), sellayı dolduran, suprasellar alana uzanarak optik kiazmaya bası yapan 35x25 mm boyutlarında kitle izleniyor. Laboratuvar tetkiklerinde aşağıdaki sonuçlar elde ediliyor:

Bu hasta için en olası tanı ve mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında erkek hasta; son $2$ aydır hızla gelişen halsizlik, hiperpigmentasyon, bacaklarda ödem ve kan basıncı yüksekliği şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde serum potasyumu $2.6$ $mEq/L$ ve belirgin metabolik alkaloz saptanıyor. Hiperkortizolemi tanısı kesinleştirilen hastada bazal ACTH düzeyi $210$ $pg/mL$ (N: $10$-$60$) olarak ölçülüyor. Yapılan $8$ $mg$ (yüksek doz) deksametazon supresyon testinde kortizol düzeyinde anlamlı bir supresyon izlenmiyor. Bu klinik tablo ve laboratuvar bulguları ışığında en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?