Boşaltım Sistemi Fizyolojisi

Böbrek fizyolojisinde, glomerüler filtrat içeriğindeki glukoz ve amino asitlerin tamamına yakınının, lüminal membrandaki sodyum gradyanına bağımlı taşıyıcılar ($SGLT$ gibi) aracılığıyla geri emildiği temel nefron segmenti aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında bir kadın hasta; giderek artan halsizlik, ciltte koyulaşma ve ayağa kalkınca fenalık hissi şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan muayenesinde kan basıncı $90/60$ mmHg (sırtüstü) ve $75/45$ mmHg (ayakta) olarak ölçülüyor. Laboratuvar incelemesinde plazma sodyumu $129$ mEq/L, potasyumu $5.9$ mEq/L ve plazma ozmolaritesi $265$ mOsm/kg $H_2O$ saptanıyor. Bu hastanın idrar ozmolaritesinin $580$ mOsm/kg $H_2O$ olduğu görüldüğüne göre, hormonal durum ve renal yanıtla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir araştırma projesinde gönüllü olan sağlıklı bir bireyin renal fonksiyonları analiz edilmektedir. Yapılan laboratuvar ölçümlerinde bu kişinin glomerüler filtrasyon hızı (inülin klirensi) $125 \text{ mL/dk}$, plazma glukoz konsantrasyonu $350 \text{ mg/dL}$ ve glukoz için tübüler transport maksimumu ($Tm_G$) $300 \text{ mg/dk}$ olarak saptanmıştır.

**Buna göre, bu bireyde glukozun idrarla atılım hızı (ekskresyon hızı) kaç $\text{ mg/dk}$'dır?**

Böbrek nefronunun distal tübül son kısımları ile toplayıcı kanallarında bulunan esas hücrelerde (principal cells), sodyum geri emilimini ve potasyum sekresyonunu artırarak elektrolit dengesini düzenleyen temel hormon aşağıdakilerden hangisidir?

Diyetle potasyum alımının kısıtlandığı veya kronik kayıpların olduğu hipokalemi durumlarında, böbreklerden potasyum atılımını minimize etmek ve geri emilimi artırmak amacıyla toplayıcı kanallardaki Tip A interkalar (aracı) hücrelerin lümen membranında aktivitesi artan transport mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Sağlıklı bir bireyde, distal tübüldeki macula densa hücrelerine ulaşan sodyum klorür ($NaCl$) yükünün artmasına yanıt olarak devreye giren tübüloglomerüler feedback (TGF) mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kronik böbrek yetmezliğinin (KBY) erken evrelerinden itibaren mineral metabolizması ve endokrin dengelerde önemli değişiklikler gözlenmektedir. Bu süreçte böbreğin endokrin fonksiyonlarında meydana gelen düzenlemelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Böbreklerde medüller interstisyel ozmotik gradiyentin sürdürülebilmesi için vasa rectalar "zıt akım değiştirici" (countercurrent exchanger) olarak görev yapar. Medülladaki hiperozmolaritenin kan akımıyla taşınarak yok olmasını (washout) engelleyen temel fizyolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Böbrek fizyolojisinde, efferent arteriyol direncinin giderek artması durumunda Glomerüler Filtrasyon Hızı ($GFR$) ve Renal Plazma Akımı ($RPF$) arasındaki ilişki karmaşık bir seyir izler. Efferent dirençte meydana gelen çok şiddetli bir artışın, glomerüler kapiller hidrostatik basıncı artırmasına rağmen $GFR$'de düşüşe yol açmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Genç yaşta saptanan dirençli hipertansiyon, hipokalemi ve metabolik alkaloz bulguları olan 18 yaşındaki bir hastada yapılan laboratuvar incelemelerinde plazma renin aktivitesi ve plazma aldosteron konsantrasyonu ileri derecede düşük saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Böbrek fonksiyonları incelenen sağlıklı bir bireyde yapılan ölçümler sonucunda aşağıdaki fizyolojik parametreler elde edilmiştir:

- İdrar akım hızı ($V$): $1.2\text{ ml/dk}$
- Plazma inülin konsantrasyonu ($P_{in}$): $1.0\text{ mg/ml}$
- İdrar inülin konsantrasyonu ($U_{in}$): $100\text{ mg/ml}$
- Plazma proteinlerine bağlanmayan ve serbestçe filtre edilen "Madde K"nın plazma konsantrasyonu ($P_k$): $2.0\text{ mg/ml}$
- Madde K'nın idrar konsantrasyonu ($U_k$): $150\text{ mg/ml}$

Bu verilere göre, Madde K'nın böbrek tübüllerindeki net taşınma hızı ve yönü aşağıdakilerden hangisidir?

Primer hiperaldosteronizm (Conn Sendromu) tanısı alan bir hastada, plazma sodyum konsantrasyonunun $147$ mEq/L, arteriyel kan basıncının $175/105$ mmHg olduğu ancak fizik muayenede pretibiyal ödem saptanmadığı (yaygın ödem yokluğu) görülmüştür. Bu hastada aldosteronun distal nefron segmentlerindeki sodyum tutucu etkisine rağmen ödem gelişiminin engellenmesini sağlayan 'aldosteron kaçışı' (aldosterone escape) mekanizması ve eşlik eden hormonal yanıtlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Böbrek fizyolojisi laboratuvarında yapılan bir çalışmada, serbestçe filtre edilen ve renal tübüller tarafından aktif olarak sekrete edilen bir "X maddesi" incelenmektedir. Bireyin glomerüler filtrasyon hızı (inülin klirensi) $125\text{ mL/dk}$ olarak ölçülmüştür. Plazma X konsantrasyonu $2\text{ mg/dL}$ iken, idrar X konsantrasyonu $400\text{ mg/dL}$ ve idrar akım hızı $1\text{ mL/dk}$ olarak saptanmıştır. Buna göre, X maddesinin plazma konsantrasyonu sekresyonun transport maksimum ($T_m$) değerini aşacak şekilde belirgin düzeyde artırıldığında, X maddesinin renal klirensi ve "Klirens Oranı" ($C_x / C_{\text{inülin}}$) değişimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kontrolsüz diyabeti olan bir hastanın renal fonksiyonlarını değerlendirmek amacıyla yapılan laboratuvar analizlerinde aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

Buna göre, bu hastada glukozun net tübüler transport hızı ve yönü aşağıdakilerden hangisidir?

Böbreklerde medüller ozmotik gradyanın oluşumunu etkileyen furosemid gibi kıvrım (loop) diüretiklerinin etki mekanizması ve iyon transportu üzerindeki sonuçları değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sağlıklı bir bireyde, yetersiz su alımı sonucu plazma ozmolaritesinin yükselmesi durumunda vücudun su dengesini korumak için kullandığı temel mekanizma arka hipofizden bir hormon salınımıdır. Bu hormon, böbreklerin toplayıcı kanallarında 'akuaporin-2' kanallarının sayısını artırarak suyun geri emilimini sağlar.

Buna göre, bu süreçte görev alan temel hormon aşağıdakilerden hangisidir?

Böbrek tübüllerinde proksimal tübül ve Henle kulbu boyunca gerçekleşen transport mekanizmaları, segmentlere özgü permeabilite farkları ve elektrofizyolojik özellikler dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Böbrek proksimal tübüllerinde filtre edilen bikarbonatın ($HCO_3^-$) geri emilebilmesi için, tübül hücresinden lümen sıvısına ikincil aktif taşıma ile salgılanması gereken temel iyon hangisidir?

$68$ yaşında, ileri evre sistolik kalp yetmezliği (ejeksiyon fraksiyonu: $\%20$) tanısıyla takip edilen bir hasta, nefes darlığı ve vücudunda yaygın ödem şikayetiyle acil servise başvuruyor. Hastanın arteriyel kan basıncı $90/60$ $mmHg$, plazma ozmolaritesi $265$ $mOsm/kg$ $H_2O$ ve serum sodyum düzeyi $126$ $mEq/L$ olarak ölçülüyor. Bu klinik tabloda görülen hormonal değişiklikler ve renal etkilerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Plazma protein konsantrasyonunun belirgin şekilde azaldığı (hipoproteinemi) klinik durumlarda, glomerüler filtrasyon hızının ($GFR$) artmasına neden olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?