Genel Embriyoloji

İnsan fertilizasyonu sürecinde; denudasyon ve zona pellucida penetrasyonu evrelerini tamamlayan spermatozoonun, oosit plazma membranı (oolemma) ile kaynaşmasını (füzyon) başlatan ve oosit üzerindeki Juno reseptörü ile spesifik olarak bağlanan protein aşağıdakilerden hangisidir?

Embriyolojik gelişim sürecinde dermis tabakasının kökeni vücut bölgelerine göre farklılık göstermektedir. Gövde ve ekstremitelerin dermis tabakası lateral plak mezodermi ve paraksiyal mezodermin dermatom segmentlerinden gelişirken, baş ve boyun bölgesinin dermis tabakası farklı bir germ yaprağı türevinden köken alır.

Buna göre, baş ve boyun bölgesinin dermis tabakası ile aynı embriyolojik kökene sahip olan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Gebeliğinin 4. haftasında olduğunu öğrenen bir anne adayı, bu süreçte maruz kalabileceği teratojenik etkenlerin bebeğinde kalp anomalilerine yol açabileceğinden endişe etmektedir. Teratolojik prensiplere göre, kardiyovasküler sistemin majör yapısal malformasyonlara en duyarlı olduğu 'kritik dönem' aşağıdakilerden hangisidir?

Nörülasyon sürecinde ektoderm tabakasının farklı bölgelerinin (nöral plak, nöral krest ve yüzey ektodermi) belirlenmesinde $BMP-4$ ($Kemik$ $Morfogenetik$ $Protein-4$) konsantrasyon gradyanı ve eşlik eden sinyal molekülleri belirleyicidir. Bu moleküler indüksiyon mekanizmaları ve nöral krestin oluşumu dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İnsan fertilizasyonunun moleküler mekanizması incelendiğinde; spermatozoonun zona pellucida reseptörlerine bağlanması, bu tabakayı penetre etmesi ve oosit plazma membranı (oolemma) ile füzyonu süreçlerinde görev alan temel moleküller sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Embriyonik gelişim sürecinde nöral tüpün sakral ve koksigeal bölgeleri, kraniyal bölgelerden farklı olarak ikincil nörülasyon ($secondary$ $neurulation$) ile gelişir. Bu bölgelerde nöral tüpün oluşum mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan üreme sisteminde gametlerin matürasyon süreçleri; spesifik anatomik bariyerler, genetik materyal organizasyonu ve hormonal kontrol mekanizmaları altında ilerler. Testislerde Sertoli hücrelerinin oluşturduğu oklüzyon bağlantılarını aşarak adluminal kompartmana dahil olmuş en erken evredeki hücre ile puberte sonrası bir ovaryumda sekonder (antral) folikül içerisinde yer alan oosit karşılaştırıldığında, bu hücrelerin özellikleri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$30$ yaşında, insülin bağımlı diyabeti (Tip $1$ DM) olan ve gebeliği boyunca kan şekeri kontrolü sağlanamayan bir kadının bebeği miyadında doğmuştur. Yapılan fizik muayenede; sakrum ve koksiks agenezisi (kaudal regresyon sendromu), alt ekstremite hipoplazisi ve üriner sistem anomalileri saptanmıştır. Bu tabloya neden olan gelişimsel bozukluğun gerçekleştiği embriyonik evre ve temel mekanizma aşağıdakilerinden hangisidir?

İnsan fetal gelişim sürecinde; göz kapaklarının açılmaya başladığı, hematopoezin karaciğerden kemik iliğine geçişinin hızlandığı ve erkek fetüslerde testislerin iniş sürecinde inguinal kanala girmeye başladığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Gelişimin $3.$ haftasında nörülasyon süreciyle birlikte oluşan nöral krest hücreleri, "epitelyal-mezenşimal dönüşüm" geçirerek vücudun çok farklı bölgelerine göç ederler. Bu hücrelerin özellikle baş ve boyun bölgesinde oluşturduğu "ektomezenşim" dokusu, aşağıdaki yapılardan hangisinin kökenini oluşturur?

Mekanik kalp kapağı bulunan $30$ yaşındaki bir gebe, gebeliğinin ilk $8$ haftası boyunca varfarin ($warfarin$) tedavisi almıştır. Doğum sonrası bebekte burun hipoplazisi ve iskelet sisteminde 'kondrodisplazi punktata' ile uyumlu radyolojik bulgular saptanmıştır. Embriyonik gelişim süreçleri ve teratoloji prensipleri dikkate alındığında, bu tip majör yapısal anomalilerin gelişme riskinin en yüksek olduğu 'hassas (kritik) dönem' aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan embriyosunda gelişimin $3.$ haftasında gerçekleşen gastrulasyon sürecinde, primitif çizgiden göç eden mezoderm hücreleri epiblast ve hipoblast (endoderm) arasına yerleşerek trilaminer diski oluşturur. Ancak embriyonik diskin kranyal ve kaudal uçlarındaki iki özel bölgede ektoderm ve endoderm hücreleri birbirine sıkıca temas etmeye devam eder ve bu bölgelere mezoderm girişi gerçekleşmez. Embriyonun kaudal ucunda yer alan ve ileride ürogenital ve anal açıklıkların yerini belirleyecek olan bu yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Nörülasyonun erken evrelerinde, ektoderm tabakasının farklı dokulara (yüzey ektodermi, nöral krest ve nöral plak) özelleşmesi büyük oranda kemik morfogenetik protein ($BMP-4$) gradyanına dayanır. Bu süreçte, nöral katlantıların lateral kenarlarında yer alan hücrelerin "nöral krest" yönünde farklılaşmasını sağlayan moleküler sinyal kombinasyonu aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan embriyonik gelişiminin ilk haftasında (segmentasyon ve implantasyon süreci); hücrelerin totipotens özelliğini kaybetmesi, iyon trafiğinin düzenlenmesi ve endometriyumla kurulan ilk moleküler temaslarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

26 yaşında bir gebe, gebeliğinin ilk haftalarında henüz hamile olduğunu bilmediği bir dönemde potansiyel teratojenik etkisi olan bir ilaç kullandığını fark ederek endişeyle doktora başvurur. Yapılan prenatal danışmanlıkta, embriyonun organogenez sürecinde olduğu ve majör yapısal malformasyonlara karşı duyarlılığın en yüksek olduğu dönemde ilaca maruz kaldığı belirtilir. Buna göre, insan gelişiminde teratojenik ajanlara maruziyet sonucu majör morfolojik anomalilerin oluşma riskinin en yüksek olduğu "kritik dönem" aşağıdakilerden hangisidir?

Erkek iç genital sisteminin gelişimi sürecinde, bazı yapılar mezodermal kökenli mezonefrik (Wolff) kanalından köken alırken, bazı yapılar endodermal kökenli ürogenital sinüsten tomurcuklanarak gelişir. Buna göre, aşağıdaki yapıların hangisinin epiteliyal döşemesi embriyolojik olarak endoderm kökenlidir?

$26$ yaşında, çocukluğunda fenilketonüri (PKU) tanısı alan ve gebelik planlaması yapmadan gebe kalan bir kadının, post-konsepsiyonel ilk $8$ hafta boyunca diyetine uyum sağlamadığı ve serum fenilalanin düzeylerinin teratojenik eşiğin üzerinde seyrettiği saptanıyor. Doğan bebekte mikrosefali, mental retardasyon ve Fallot tetralojisi tespit ediliyor. Teratolojik prensipler ve gelişimsel evreler dikkate alındığında, bu vakadaki klinik bulguların patogenezi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$32$ yaşındaki kronik hipertansiyonu olan bir gebe, gebeliği boyunca antihipertansif tedavisine anjiyotensin dönüştürücü enzim (ACE) inhibitörü olan lisinopril ile devam etmiştir. Miadında gerçekleşen doğum sonrası bebekte yapılan klinik incelemelerde; renal tübüler disgenezis, ciddi oligohidramniyosa bağlı gelişen Potter dizisi bulguları (pulmoner hipoplazi, ekstremite kontraktürleri) ve kalvaryum (kafa kubbesi) kemiklerinde belirgin hipoplazi saptanmıştır. Bu klinik tabloda gözlenen ve "ACE inhibitör fetopatisi" olarak tanımlanan anomalilerin ortaya çıkmasına neden olan en duyarlı gelişimsel zaman penceresi aşağıdakilerden hangisidir?

Organogenez döneminde, özellikle gebeliğin $4.$ ve $8.$ haftaları arasında thalidomide maruz kalan bir embriyoda, ekstremite uzun kemiklerinin gelişmemesi sonucu ellerin ve ayakların doğrudan gövdeye bitişikmiş gibi görünmesiyle karakterize klinik tablo aşağıdakilerden hangisidir?

Fertilizasyon süreci sırasında, spermin zona pellucida tabakasına tür spesifik (türe özgü) olarak bağlanmasını sağlayan ve zona reseptörü olarak görev yapan temel glikoprotein aşağıdakilerden hangisidir?