Mikoloji

Diyabetik ketoasidoz tablosuyla takip edilen bir hastanın nazal pasajından alınan biyopsi örneğinin direkt mikroskobik incelemesinde; geniş çaplı, bölmesiz (aseptat) ve hiflerden yaklaşık $90^\circ$ açıyla dallanan küf mantarı yapıları görülmüştür. Örnekten yapılan ekimde $SDA$ besiyerinde $24$ saat içinde petri kutusunun kapağını kaldıran ("lid-lifter"), pamuksu gri koloniler üremiştir. Mikroskobik incelemede sporangiyoforların, hif üzerindeki 'rhizoid' kümelerinin arasından (internodal) çıktığı gözlenmiştir. Bu tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Venezuela'da yaşayan ve tarımla uğraşan 52 yaşındaki erkek hasta, üç aydır devam eden öksürük, iştahsızlık ve ağız mukozasında ağrılı, kanamalı yaralar şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede damak ve diş etlerinde granülomatöz, "moriform" (dutsu) görünümde ülseratif lezyonlar saptanıyor. Lezyon biyopsisinin histopatolojik incelemesinde çok sayıda tomurcuklanan, "pilot dümeni" görünümünde büyük maya hücreleri izleniyor.

Bu etkenin laboratuvar tanısı ve termal dimorfizm özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$52$ yaşında akut miyeloid lösemi tanısıyla izlenen ve nötropenik fazda olan bir hastaya invaziv aspergilloz profilaksisi amacıyla vorikonazol başlanmıştır. Profilaksinin $10$. gününde hastanın ateşi yükselmiş ve sağ taraflı plöritik göğüs ağrısı gelişmiştir. Çekilen toraks bilgisayarlı tomografisinde (BT) sağ akciğer üst lobda periferik yerleşimli, santral buzlu cam alanını çevreleyen hilal şeklinde konsolidasyon odağı ("ters halo" belirtisi) saptanmıştır. Hastadan gönderilen serum örneklerinde galaktomannan ve $(1,3)-\beta-D$-glukan testleri negatif sonuçlanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan en olası etkenin morfolojik özellikleri incelendiğinde aşağıdakilerden hangisinin saptanması beklenir?

Amerika Birleşik Devletleri'nin güneybatı bölgelerine (Arizona, Teksas) yapılan bir seyahat sırasında şiddetli toz fırtınasına maruz kalan 42 yaşındaki hastada; ateş, öksürük ve bacakların ön yüzünde ağrılı eritematöz nodüller (eritema nodozum) gelişiyor. Hastadan alınan klinik örneklerin $25^{\circ}C$'deki kültürlerinde artrokonidyumlar saptanırken, $37^{\circ}C$'deki doku incelemesinde diğer endemik mikozlardan farklı olarak tomurcuklanan maya hücresi saptanmıyor. Bu klinik tabloya neden olan mantarın doku fazında görülmesi beklenen karakteristik yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

Kontrolsüz diyabet (şeker hastalığı) tanısı olan bir hastanın damak muayenesinde ağrısız, siyah renkli ve nekrotik bir lezyon (eskar) saptanmıştır. Bu klinik tabloya en sık neden olan mantar grubu aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında Hodgkin Lenfoma tanılı erkek hasta, son $1$ haftadır devam eden progresif baş ağrısı ve hafif ateş şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede ense sertliği saptanan hastanın beyin omurilik sıvısı ($BOS$) incelemesinde lenfositik pleositoz, protein artışı ve düşük glukoz seviyeleri belirleniyor. $BOS$ örneğinin çini mürekkebi ($India$ $ink$) yöntemiyle boyanmasında geniş kapsüllü maya hücreleri izleniyor. Bu hastadaki klinik tablodan sorumlu olan etken ile *Trichosporon* türleri arasındaki ortak özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Batın cerrahisi sonrası peritonit gelişen bir hastanın peritoneal drenaj sıvısı kültüründe maya kolonileri üremiştir. Yapılan mikroskobik incelemede hif veya psödohif yapısına rastlanmamış, sadece küçük tomurcuklanan maya hücreleri ($blastokonidyum$) izlenmiştir. Hızlı trehaloz testi pozitif bulunan bu etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Allojenik hematopoetik kök hücre nakli (HKHN) sonrası 60. günde, şiddetli graft-versus-host hastalığı (GVHD) nedeniyle yüksek doz sistemik kortikosteroid tedavisi görmekte olan bir hastada; ani gelişen plöretik göğüs ağrısı, hemoptizi ve yüksek ateş saptanıyor. Toraks BT incelemesinde nodüler lezyonlar etrafında hemorajiyi temsil eden 'halo belirtisi' (halo sign) izleniyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası etkene dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

California'nın güneyinde yaşanan şiddetli bir depremin ardından oluşan yoğun toz fırtınalarına maruz kalan bir grup hastada; ateş, öksürük ve plöritik göğüs ağrısı ile karakterize bir klinik tablo gelişmiştir. Bu hastalardan elde edilen klinik örneklerin $25^\circ \text{C}$'deki kültüründe; hiflerin fragmantasyonu ile oluşan, fıçı şeklinde ve aralarında "disjunktör hücreler" bulunan artrokonidyumlar saptanmıştır.

Bu mikroorganizmanın insan vücudundaki doku formunda aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenir?

Saçlı deri enfeksiyonu olan bir çocuk hastada yapılan fizik muayenede, saçların kafa derisi hizasında kırılmasına bağlı olarak gelişen 'siyah nokta' (black dot) görünümü saptanmıştır. Alınan saç örneğinin potasyum hidroksit ($KOH$) ile yapılan direkt mikroskobik incelemesinde artrokonidyumların saç şaftının içinde yerleştiği (endotriks tutulum) görülmüş, Wood lambası muayenesinde ise floresan izlenmemiştir. Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, enfeksiyondan sorumlu olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Pneumocystis jirovecii, taksonomik olarak mantarlar aleminde sınıflandırılmasına rağmen bazı biyokimyasal ve yapısal özellikleri ile klasik mantarlardan ayrılmaktadır. Buna göre, P. jirovecii'nin hücre membran yapısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$35$ yaşında HIV pozitif bir erkek hastada CD4+ T lenfosit sayısı $45/mm^3$ olarak saptanmıştır. Son bir haftadır devam eden şiddetli baş ağrısı ve hafif ateş şikayetiyle başvuran hastanın beyin omurilik sıvısı (BOS) örneğinde, çini mürekkebi (India Ink) boyaması ile geniş kapsüllü maya hücreleri saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan en olası etken mikroorganizma aşağıdakilerden hangisidir?

Akut miyeloid lösemi ($AML$) tanısıyla izlenen ve kemoterapi sonrası febril nötropeni tablosunda olan bir hastanın kan kültüründe maya mantarı üremiştir. Bu izolatın laboratuvar incelemesinde şu bulgular saptanmıştır:

- Mısır unu ($cornmeal$) agarda oldukça uzun, dallanma gösteren psödohifler ve hifler boyunca dizilmiş blastokonidiler.
- Germ tüp testi negatif.
- $CHROMAgar$ besi yerinde metalik mavi renkte koloniler.

Bu klinik ve laboratuvar verileri ışığında, kandidemi etkeni olan en olası mikroorganizma aşağıdakilerden hangisidir?

Altmış yaşında, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) nedeniyle uzun süreli sistemik kortikosteroid tedavisi alan bir hastada; ateş, öksürük ve hemoptizi şikayetleri gelişiyor. Toraks BT incelemesinde sol üst lobda yer alan eski bir tüberküloz kavitesi içerisinde; hastanın pozisyonu ile yer değiştiren, çevresinde hava dansitesi (hava hilali belirtisi / Monod belirtisi) izlenen yumuşak doku dansitesinde bir kitle saptanıyor. Bu klinik tabloya en sık neden olan etken ve bu etkenin karakteristik mikroskobik görünümü aşağıdakilerden hangisidir?

$40$ yaşında erkek hasta, bir trafik kazası sonrası gelişen derin yumuşak doku travması ve toprak kontaminasyonu öyküsüyle başvuruyor. Yaralanmadan kısa süre sonra yara bölgesinde hızla yayılan, ağrılı ve nekrotik karakterde selülit tablosu geliştiği gözleniyor. Alınan debridman materyalinin direkt mikroskobik incelemesinde; geniş çaplı ($10-20 \mu m$), bölmesiz (pauci-septate), yer yer katlanmalar gösteren hif yapıları saptanıyor. Klinik örnekten yapılan ekimlerde Sabouraud Dekstroz Agar ($SDA$) üzerinde $48$ saatte tüm besiyeri yüzeyini kaplayan hızlı bir üreme olmasına rağmen, mikroskobik incelemede herhangi bir sporlanma yapısı (konidiyum veya sporangiyum) gözlenemiyor. Etkenin identifikasyonu amacıyla steril distile su ve toprak ekstresi içeren besiyerine yapılan pasaj sonrasında sporlanma indükleniyor ve karakteristik "çan şeklinde" apofiz (apophysis) yapıları gözleniyor. Bu klinik tabloya ve laboratuvar bulgularına sahip olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Kontrolsüz diyabeti olan bir hastanın oral mukozasından alınan sürüntü örneğinin $37^\circ C$’de insan serumu içinde $2$ saat inkübasyonu sonucunda, blastokonidilerden daralma (konstriksiyon) göstermeksizin köken alan tüpsü yapılar (germ tüp) gözlenmiştir. Bu etkenin patogenezinde, hif yüzeyinde eksprese edilen ve konak transglutaminaz enzimi için substrat taklitçiliği yaparak epitel hücrelerine kovalent bağlanmayı sağlayan "Hyphal wall protein 1" (Hwp1) molekülü önemli rol oynamaktadır.

Bu mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Mantarların mikroskobik incelenmesinde kullanılan boyama yöntemleri ve hücre yapısı arasındaki ilişki düşünüldüğünde; mayaların Gram boyama yöntemi ile incelenmesi sonucunda mor (Gram pozitif) renkli görülmelerinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Non-Hodgkin Lenfoma tanısıyla kemoterapi alan bir hastada, tedavi sürecinde aniden gelişen yüksek ateş ve ilerleyici nefes darlığı tablosunda yapılan radyolojik incelemede bilateral buzlu cam dansiteleri izlenmiştir. Bronkoalveoler lavaj ($BAL$) örneğinin Gomori Methenamine Silver ($GMS$) boyamasında çökmüş pinpon topu görünümünde kistik yapılar saptanmıştır. Bu tabloya neden olan etken mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Akut miyeloid lösemi tanısıyla kemoterapi alan ve invaziv fungal enfeksiyon profilaksisi amacıyla vorikonazol kullanan bir hastada; ateş, tek taraflı periorbital ağrı ve sağ göz çevresinde şişlik gelişiyor. Fizik muayenede sert damakta siyah, nekrotik bir lezyon (eskar) saptanıyor. Alınan doku biyopsisinin mikroskobik incelemesinde geniş çaplı, septum içermeyen (aseptat) ve dik açıyla ($90^\circ$) dallanma gösteren hif yapıları izleniyor. Serumda bakılan galaktomannan ve $(1,3)-\beta-D-glukan$ testleri negatif sonuçlanıyor. Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastadaki enfeksiyondan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Mantarların genel biyokimyasal özellikleri, hücresel organizasyonları ve laboratuvar tanı yöntemleri dikkate alındığında; mantar hücresini bakterilerden ve memeli hücrelerinden ayıran yapısal bileşenler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?